GENEL KURUL KONUŞMASI
Konu: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Selahattin Demirtaş hakkında verdiği karara ilişkin açıklaması
Yasama Yılı:2
Birleşim:31
Tarih:13.12.2018

ADALET BAKANI ABDULHAMİT GÜL - Sayın Başkanım, bu AİHM kararıyla ilgili teşekkür ediyorum açıklama fırsatı verdiğiniz için.

Öncelikle, AİHM kararına istinaden "AİHM kararını uygulamıyorsunuz." ya da "AİHM şöyle, böyle karar verdi." şeklindeki iddialar var. Bu konuda AİHM kararı ne diyor, kısaca arz etmek istiyorum değerli Genel Kurula.

AİHM'e, mahkemenin vermiş olduğu kararda milletvekilliği dokunulmazlığının kaldırılmasının hukukun üstünlüğü, yasal belirlilik, orantılılık ilkelerine aykırı olduğu, keyfî olduğu, bu nedenle tutuklanmasının hukuka aykırı olduğuna ilişkin itirazlarda bulunuyorlar. Bu itirazı AİHM, dayanaktan açıkça yoksun olduğu için kabul edilemez buluyor. Yani Türkiye'nin, Türk mahkemesinin yapmış olduğu, vermiş olduğu kararın hukuka aykırı olduğuna ilişkin şikâyetlere "Hayır, hukukun üstünlüğüne yasal belirlilik vardır, orantılılığa uyulmuştur, keyfî değildir, tutuklama hukuka uygundur." diye AİHM karar veriyor.

"Dosyada gizlilik olduğu için soruşturma dosyasına ulaşamadım." diye bir ihlal başvurusunda bulunuyor ilgili. Tutukluluk kararına etkili bir şekilde itiraz edemediğine ilişkin bir şikâyeti de açıkça dayanaktan yoksun olması sebebiyle AİHM yine bu başvuruyu da reddediyor, kabul edilemez buluyor.

FİLİZ KERESTECİOĞLU DEMİR (Ankara) - İşte niye "tahliye" diyor, bir de ona gelelim.

ADALET BAKANI ABDULHAMİT GÜL - Yani siz...

FİLİZ KERESTECİOĞLU DEMİR (Ankara) - Biz de hukukçuyuz çünkü evet.

ADALET BAKANI ABDULHAMİT GÜL - Biz çevirdiğimiz metni söylüyoruz. Siz de çıkın...

ALİ KENANOĞLU (İstanbul) - Neyi kabul ediyor, gerçeği kabul etmeyip neyi kabul ediyor?

ADALET BAKANI ABDULHAMİT GÜL - Geleceğiz neyi kabul edeceğine.

FİLİZ KERESTECİOĞLU DEMİR (Ankara) - Hayır, bunlar olabilir, sadede gelelim yani.

ADALET BAKANI ABDULHAMİT GÜL - Makul suç şüphesi olmaksızın tutuklandığı iddiasını esastan inceliyor. "Makul suç şüphesi yok ve tutuklandı." diye bir iddia var. AİHM bakıyor, esastan inceliyor, başvuranın suç işlediği yönünde bağımsız bir gözlemciyi ikna edecek düzeyde, ilgili kişinin makul suç şüphesi bulunduğunu AİHM tespit ediyor.

"İfade özgürlüğü ihlal edildi." diye bir iddia var, itiraz var, müracaat var AİHM'e. AİHM "İfade özgürlüğü ihlal edildiğine dair şikâyeti incelemeye dahi gerek duymadım." diyor. Avukatı hakkında soruşturma açılması nedeniyle AİHM'e başvuru hakkının Türkiye tarafından engellendiğine ilişkin iddia dile getiriliyor. Türkiye'nin sözleşmeden kaynaklı yükümlülükleri yerine getirdiği belirtilerek bu iddia dikkate alınmıyor AİHM tarafından.

"Anayasa Mahkemesinin tutukluluğun incelenmesine ilişkin hızlı yargısal denetim yapmadığı iddiası yerinde değildir ve sözleşme ihlal edilmemiştir." diyor. AİHM, uzun, yetersiz gerekçeyle tutukluluğun devamı, Meclis çalışmalarına katılamaması sebebiyle serbest seçim hakkının ihlali ve siyasi tartışma özgürlüğünün kısıtlanması amacıyla tutuklamanın siyasi amaç olduğu tespitini yapıyor.

TUMA ÇELİK (Mardin) - Ondan sonra...

ADALET BAKANI ABDULHAMİT GÜL - Bakın, siz AİHM olarak bir tutuklamayı haklı görüyorsanız, "Tutuklama yerindedir, makul suç şüphesi vardır." diyorsanız, "Bu tutuklama siyasi nedenle olmuştur." diyemezsiniz. Bu nedenle, asla böyle bir şey kabul edilemez. AİHM tutuklamanın makul suç şüphesiyle yerinde olduğunu tespit etmiştir. Elbette bu konuyla ilgili de "siyasi nedenle" demesinin kabulü mümkün değil. O esnada hâlâ derdest olan bir konuda yargılama devam ediyor. İç hukuk yolları tüketilmeden yapılmıştır. Dolayısıyla, bu konuda AİHM, Türkiye'deki bu tutuklama, yargılamalarla ilgili Türk yargısını yerinde bulmuş ve diğer boyutlarıyla incelememiz zaten devam ediyor. Konu bu. Yani çevirdiğimiz durum bu.

Genel Kurulun bilgisine arz ediyorum.

BAŞKAN - Teşekkürler Sayın Bakan.