GENEL KURUL KONUŞMASI
Konu: ÖNERİLER
Yasama Yılı:4
Birleşim:67
Tarih:04.03.2026

CHP GRUBU ADINA JALE NUR SÜLLÜ (Eskişehir) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; iktidar "Tarihî Ev Sahipliği" manşetiyle pazarlanan COP31'le övünmekle yatıp kalkıyor. Ülkenin gündemiyle yüreği zaten hop oturup hop kalkan vatandaşın yüreğini COP31'in altında gizlenen gerçekler bir kez daha hoplatacak cinsten. Antalya, Sayın Erdoğan'ın resimleri ile "Adil Bir Dünya Mümkün" billboardlarıyla donatılmış, vatandaş ise "Adil bir Türkiye neden mümkün değil?" diye soruyor. Dünyadan 60'ı aşkın belediye başkanı Antalya'da, vatandaş kendi belediye başkanlarının neden cezaevlerinde olduğunu sorguluyor. Ekonomi bu kadar zordayken zirvenin Antalya turizmine katkısına sevinelim diyeceğiz ancak zirvenin gerçek maliyetini kimse bilmiyor. Avustralya, ev sahipliğine talip olduğunda bütçenin 2 milyar dolar olacağını söylemişti; bizim tek bildiğimiz ise temmuzda Meclisten geçen kanunla bütçenin tamamının Türkiye tarafından karşılanacağı. Üstelik Çevre Kanunu'na eklenen geçici 5'inci maddeyle yüklenicilere kurumlar, damga ve gümrük vergisi istisnaları tanındı. Bu bedel de yine 86 milyonun sırtına kalacak. Bu istisnalardan yararlananların büyük bölümü iklim krizinin tetikleyicisi şirketler. Zirvenin yanı başında, Akseki'de, şehrim Eskişehir'in verimli toprakları Alpagut'ta ve ülkenin pek çok yerinde adı vahşi madencilikle anılan Cengiz Holding var, Kalyon ve Limak var. Bir de sera gazı salınımının başlıca sorumlularından TÜPRAŞ ve Aygaz gibi şirketler var. Bu şirketler stantlarda, oturumlarda boy gösteriyor, elektrifikasyon için gereken enerjinin fosil yakıtlardan karşılanacağı gerçeği gizleniyor. Oysa zirve öncesinde son bir yılda LNG ithalatına dair 18 fosil ve 5 nükleer anlaşma imzalandı. Petrol ve gaz aramaları da emisyonları arttıracak. Climate Action Tracker eylülde bu yatırımlara dikkat çekerek Türkiye'nin genel notunu "yetersiz" -hem de kritik derecede- politika ve eylem notunu ise "çok yetersiz" olarak belirledi.

Zirvenin açılış gününde İzmir Aliağa'da HABAŞ Demir Çelik Fabrikasında 19 emekçi iş cinayetinde hayatını kaybetti. Aynı akşam Gabar'da 135 milyon varillik yeni petrol müjdesi verildi. Öne çıkarılan sıfır atığın ardındaki amaç çöpü azaltmak değil ekonomik kazanç. 2024'te 120 milyon ton atık oluştu ama tesislerde 195 milyon ton atık işlendi. Yetmiyor, çimento sektörü 1,7; enerji sektörü ise 9,1 milyon ton atık yakıyor. Depolama ve yakma büyüyor, emisyonlar artıyor, hava kirleniyor. İklim anlaşmaları bu ülkede hep fosil yatırımların örtüsü oldu. 2004'te Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'ne taraf olduk, ertesi yıl redevansla kömür üretimine geçildi. 2009'da Kyoto'ya taraf olduk, 2012 kömür yılı ilan edildi. 2021'de Sayın Erdoğan Birleşmiş Milletler Genel Kurulunda 2053 net sıfır hedefini açıkladı, Paris Anlaşması Meclisten geçti; ardından 2 nükleer anlaşma Meclise geldi. Ulusal katkı beyanındaki azaltım daha çok sera gazı ve daha çok fosil yakıt anlamına geliyor. Fosil yakıttan çıkış, vahşi madenciliğin durdurulması, yutak alanların korunması ve enerji verimliliği için tek bir eylem yok. İklim Kanunu da krizle mücadele etmiyor, büyük kirleticilere bedelini ödeyip daha çok kirletmenin yolunu açıyor.

Meclis Başkanı Sayın Kurtulmuş, İsrail'in Gazze'de zeytin ağaçlarını kesmesini kınayıp COP taraflarını ortak mücadeleye çağırdı, oysa zeytinlikleri madene açan yasa onun Başkanlığındaki bu Meclisten çıktı.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

JALE NUR SÜLLÜ (Devamla) - Sayın Başkanım, tamamlıyorum.

BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın.

JALE NUR SÜLLÜ (Devamla) - COP31'de mavi bölgede her türlü eylem barışçıl bir şekilde yapılabiliyor, ülkenin dört bir yanında ise doğa savunucuları yerlerde sürükleniyor, gaza boğuluyor, İkizköylü Nurşen gibi tutuklanıyor. Sivil toplum örgütlerinin hesapları kapatılıyor, iklim savunucusu Önder Algedik'in X hesabına erişim yasağı geliyor. Anlaşmaların, kanunların ardında hep aynı gizleme örüntüsü var; bu yıl adı COP31'in görkemli ev sahipliği ise bu örüntünün yeni adı, arkasında ise iklim krizini büyütmek, bedelini halka ve doğaya ödetmek var. Çağrımız açık: Türkiye'de fosil yakıtlar bırakılmalı, yeni kömür, petrol ve gaz yatırımları durdurulmalı, halktan toplanan yakıt vergileri de bütçe açıklarını kapatmaya değil; toplu taşımadan enerji verimliliğine, iklim dostu kamu politikalarına ayrılmalı.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

JALE NUR SÜLLÜ (Devamla) - Sayın Başkanım, tamamlayabilir miyim?

BAŞKAN - Peki, buyurun.

JALE NUR SÜLLÜ (Devamla) - Artık vatandaşlarımızın yürekleri hop oturup hop kalkmasın; liç yığınları altında kalan canlar, sellerde yitirdiğimiz kayıplar olmasın; vatandaşlarımızın yürekleri hop oturup hop kalkmasın diyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)