CHP GRUBU ADINA RIFAT TURUNTAY NALBANTOĞLU (İzmir) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Cumhuriyet Halk Partimizin grup önerisi üzerine söz almış bulunuyorum. Sözlerime başlarken yüce heyetinizi saygıyla selamlıyor, ülkemizin kurtarıcısı, cumhuriyetimizin ve partimizin kurucusu Ulu Önder Atatürk'ün aramızdan ayrılışının 88'inci yıl dönümünde saygı ve şükranla anıyorum.

Değerli milletvekilleri, işçi ölümleri maalesef ülkemizin en büyük kanayan yaralarından biri hâline geldi. Ülkemizde hemen her gün ölümlü yaralanmalar, iş kazaları meydana gelmekte ve bunlar ülkedeki gündemler arasında maalesef kaybolmaktadır, bunlardan sonuncusunu da maalesef dün ilim İzmir'de yaşadık. İzmir'imizin Aliağa ilçesindeki HABAŞ Demir Çelik Fabrikasında meydana gelen patlamada -on, on beş dakika önce öğrendim- maalesef vefat eden sayısı 18'e çıkmış. 18 emekçimiz yaşamını yitirdi, çok sayıda işçimiz de yaralandı. Olay yaşanır yaşanmaz Grup Başkan Vekilimiz Sayın Serkan Sarı başkanlığında, İzmir Milletvekilimiz Mahir Polat ve Adana Milletvekilimiz Müzeyyen Şevkin'den oluşan bir heyet bölgeye gitmiş ve ilgililerle bu işin nasıl geliştiği ve nasıl sonuçlanması gerektiği konusunda araştırmalar yapmıştır. Hepimizi acıya ve kedere boğan bu iş cinayetinde hayatını kaybeden emekçilerimize Allah'tan rahmet, ailelerine başsağlığı, yaralılarımıza da acil şifalar diliyorum.

Değerli milletvekilleri, HABAŞ'ta yaşananlar ilk değildir. Geriye dönük baktığımızda, 2019, 2020, 2022, 2024, 2025, 2026 yıllarında da ölümlü ve yaralanmalı çeşitli iş kazaları meydana geldiği görülmektedir. Dahası 21 Ekimde Hakan Doğan, 5 Kasımda da henüz 20 yaşındaki Eyüp Eğinli aynı tesislerde çalışırken yaşamını yitirmiştir. Ardından 9 Kasımda 18 işçi daha hayatını kaybetmiştir yani daha üç hafta dolmadan aynı tesiste 20 emekçimizi kaybettik. Şimdi, iktidara soruyorum: Son on yılda bu tesis kaç kere denetlendi? Denetlemeler sonucunda hangi tespitlerde bulunuldu? Bu tespit edilen aksaklıklarla ilgili ne türlü yaptırımlar uygulandı? Mesela, dünkü kazadan önce yaşanan 2 ölümlü kazanın ardından burada hangi incelemeler yapıldı, hangi kusurlar bulundu? Önlem alınması için daha kaç kişinin, daha kaç emekçinin ölmesi gerekiyor?

Değerli milletvekilleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı önceki denetimlerde ciddi bir sorun tespit edilmediğinden bahsediyor. Oysa, şirketin kendi sürdürülebilirlik raporuna yansıyan verilere göre, 2025 yılında iş gücü kaybına yol açan kazalar şirket çalışanlarında 109'dan 146'ya, taşeron işçilerde ise 38'den 41'e yükselmiş durumdadır. Bu tablo karşısında nasıl olur da ciddi bir sorun tespit edilemez? Dün yaşanan kazayla ilgili ilk bulgular bakım sırasında düşen malzemenin doğal gaz ve oksijen hatlarına zarar verdiğini gösteriyor. Peki, vincin son kontrolü ne zaman yapıldı? Riskler önceden belirlenmiş miydi? Gerekli güvenlik tedbirleri alınmış mıydı? Bunların yanıtını bekliyoruz.

Değerli milletvekilleri, dün yaşanan facianın ardından yayın yasağının getirilmesi de ayrı bir facia. İşçilerin can güvenliğini sağlamakta gösterilemeyen hassasiyet kamuoyunun haber alma hakkını sınırlandırmakta çok süratle gösteriliyor. Neyi sınırlandırıyoruz, neyi gizliyoruz? Gerçeklerin açığa çıkmasından mı korkuyoruz? Bu yolla iş cinayetlerinin önüne mi geçmiş olacağız? Unutmayın, devletin görevi, işçiler öldükten sonra soruşturma başlatmak değil, işçilerin ölmesini engellemektir.

Buradan açıkça bir çağrıda bulunuyorum: Hiçbir ihmalin, sorumluluğun üzeri örtülmemelidir. Bütün denetim kayıtları açıklanmalı, bağımsız ve şeffaf bir soruşturma yürütülmeli, işverenin ve ilgili kurum görevlilerinin olası sorumlulukları mutlaka araştırılmalıdır. Emekçinin kaderi ölüm, ailesinin kaderi de yas olmamalıdır. Hiçbir üretim hedefi, hiçbir maliyet hesabı, hiçbir kâr hiçbir işçinin hayatından daha değerli değildir.

Bugün dünya örneklerine de baktığımızda bu kazaların öngörülebildiği ve gerekli tedbirlerin alınmak suretiyle önüne geçilebildiği de görülmektedir. Bakınız, Avrupa ve dünya örneklerinde bu konudaki yasal reformlar, teknolojik entegrasyon, katı ve şeffaf denetim mekanizmaları ve kültürel dönüşümün ortak bir sonucu olarak...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

RIFAT TURUNTAY NALBANTOĞLU (Devamla) - ...son otuz yılda ölümlü iş kazalarının yarıdan fazlası yani yüzde 57'nin üzerinde azaltmayı başarmıştır. Biz neden başaramıyoruz? Bizim neyimiz eksik? Bizim insanımız daha az mı değerli?

Cumhuriyet Halk Partisi olarak bu facianın ve sorumlularının ortaya çıkartılması ve sürecin sonuna kadar takipçisi olacağız. Yüce Meclisimizden de bu konuda gerekli adımların atılacağına inanıyoruz.

Yüce heyeti saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)