| Konu: | GÜNDEM DIŞI KONUŞMALAR |
| Yasama Yılı: | 5 |
| Birleşim: | 8 |
| Tarih: | 20.10.2026 |
REFİK ÖZEN (Bursa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün yalnızca bir devlet adamını değil, inancını özgürlükle, siyasetini ahlakla, mücadelesini insanlık vicdanıyla birleştirmiş büyük bir şahsiyeti, Bosna Hersek'in kurucu lideri, düşünce insanı ve bilge lider olarak gönüllerde yer edinmiş merhum Aliya İzzetbegoviç'i vefatının yıl dönümünde anmak üzere söz almış bulunuyorum. Bu vesileyle Gazi Meclisimizi, aziz milletimizi ve dost kardeş Bosna halkını en kalbî duygularımla selamlıyorum.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bazı insanlar yaşadıkları dönemin tanığıdır. Bazı insanlar ise yaşadıkları döneminin ötesine geçerek tarihe yön verir, milletlerin hafızasına kazınır ve insanlığın ortak vicdanında yer edinir. İşte Aliya İzzetbegoviç böyle müstesna şahsiyetlerden biridir. O yalnızca Bosna Hersek'in ilk Cumhurbaşkanı değildi; o zulmün karşısında direnişin, esaretin karşısında özgürlüğün, nefretin karşısında merhametin, savaşın ortasında insan kalabilmenin sembolüydü. Aliya elinde silah taşımak zorunda kalmış bir barış adamı, savaşın ortasında dahi ahlakını kaybetmemiş bir medeniyet düşünürüydü. Çünkü Aliya'ya göre gerçek liderlik yalnızca zor zamanlarda öne çıkmak değil, zor zamanlarda hangi değerlerden vazgeçmeyeceğini bilmektir.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Aliya İzzetbegoviç aynı zamanda büyük bir fikir ve dava adamıydı. Genç yaşlarından itibaren inancı, düşünceleri ve idealleri uğruna bedeller ödedi. Komünist Yugoslavya döneminde düşünceleri nedeniyle hapis yattı fakat ne zindanlar onu susturabildi ne de baskılar inandığı değerlerden vazgeçirebildi. Doğu ve Batı Arasında İslam ve İslam Deklarasyonu gibi eserleriyle yalnızca Müslüman dünyasına değil, bütün insanlığa önemli bir düşünce mirası bıraktı. Ona göre medeniyet yalnızca ekonomik kalkınma veya teknolojik ilerleme değildi; gerçek medeniyet insan onurunu, ahlakını, inancını ve özgürlüğünü koruyabilmesiydi. Aliya bize bir gerçeği daha hatırlattı; bir milletin büyüklüğü sahip olduğu güçte değil, en zor şartlarda koruyabildiği değerlerle ölçülür.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Bosna Hersek bizim için sıradan bir dost ülke değildir. Bosna ortak tarihimizin, kültürümüzün ve medeniyetimizin ayrılmaz bir parçasıdır. Saraybosna sokaklarında İstanbul'un izleri, Mostar Köprüsü'nde ortak tarihimizin hatıraları var. Bursa ile Saraybosna arasında yalnızca coğrafi değil, asırlara dayanan gönül bağları bulunmaktadır. Türk milleti Bosna Hersek halkının bağımsızlık mücadelesini ve yaşadığı acıları hiçbir zaman sıradan bir dış politika meselesi olarak görmemiştir. Bosnalı kardeşlerimizin yaşadığı dram ortak insanlık ve kardeşlik sorumluluğumuzun bir parçası olmuştur. Türkiye olarak Balkanlarda barışın, istikrarın ve birlikte yaşama kültürünün korunmasını tarihî bir sorumluluk olarak görüyoruz çünkü biliyoruz ki Bosna'nın huzuru Balkanların huzurudur, Balkanların huzuru ise Avrupa'nın ve bölgemizin barışı için vazgeçilmezdir.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Aliya'nın bizlere bıraktığı en önemli miraslardan biri de farklı inançların, kültürlerin ve kimliklerin bir arada yaşayabileceği bir toplum idealidir. O, savaşın en kanlı günlerinde bile çok kültürlü Bosna Hersek hayalinden vazgeçmedi. Bugün dünyamızda savaşların, işgallerin, ayırımcılığın ve masum sivillere yönelik saldırıların devam ettiği bir dönemde Aliya'nın fikirlerine her zamankinden daha fazla ihtiyacımız var. Onun hayatı bizlere göstermiş göstermiştir ki haklı olmak kadar haklı kalmak da önemlidir, güçlü olmak kadar adil olmak, kazanmak kadar insan kalabilmek de önemlidir.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 19 Ekim 2003 tarihinde aramızdan ayrılan Aliya İzzetbegoviç geride yalnızca bağımsız bir devlet değil, onurlu bir mücadele, güçlü bir fikir mirası ve bütün insanlığa örnek olacak bir hayat bıraktı. Bugün bizlere düşen görev Aliya'nın hatırasını yalnızca anma törenlerinde yaşatmak değil, onun savunduğu adalet, özgürlük, barış ve insanlık değerlerine sahip çıkmaktır.
Bu duygu ve düşüncelerle Bosna Hersek kurucu lideri, bilge devlet adamı ve büyük düşünür Aliya İzzetbegoviç'i vefatının yıl dönümünde bir kez daha rahmet ve minnetle anıyor, Gazi Meclisimizi ve dost, kardeş Bosna halkını en kalbî duygularımla selamlıyorum. (AK PARTİ, MHP ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)