NACİ ŞANLITÜRK (Ordu) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Genel Kurulu ve ekranları başında bizleri izleyen necip Türk milletini saygı ve sevgilerimle selamlıyorum.

Sayın Başkanım, sizlere de yeni görevinizde başarılar diliyorum.

Millî ürünümüz fındıkla ilgili gündem dışı söz almış bulunuyorum. Ülkemizin tarımsal ihracatının birinci kalemi olan fındıktan yıllık 3 milyar dolara yakın gelir elde ediyoruz. Ülkemizde resmî olarak 16 il 125 ilçede, Karadeniz Bölgesi'nin tamamında yaklaşık 6-7 milyondan fazla vatandaşımız geçimini fındıktan temin etmektedir. Son yirmi yıla baktığımızda, en yüksek rekolte 801 bin tonla 2008 yılında olmuş, yıllık ortalama ise 700 ila 750 bin ton arasında gerçekleşmiştir. Biz her yıl 600 ila 630 bin ton kabuklu fındığı ihraç ediyoruz, 120 ila 130 bin ton civarında kabuklu fındığı da iç piyasada tüketiyoruz. Yani Türkiye'ye her yıl ortalama 750 bin ton kabuklu fındık gerekmektedir. Toprak Mahsulleri Ofisimiz 2025 yılı Levant kalite fındık için 195 TL fiyat açıklamasına rağmen zirai don olması ve rekoltenin yarıya düşmesi nedeniyle fiyat arz talep dengesi içerisinde geçen yıl 350 TL'lere kadar çıkmıştır. 2026 için devletin Toprak Mahsulleri Ofisi aracılığıyla açıklamış olduğu fiyat Levant kalite için 250 TL, Giresun kalite için 255 TL'dir. Ordu, Giresun, Trabzon gibi yamaç arazinin fazla olduğu bölgelerde 2026 yılı fındık üretim maliyeti kilogram başı 220 ila 230 TL arasındadır. Bu yıl başta tekelci firma ve içerideki iş birlikçilerinin birlikte hareket etmesiyle 15 Ağustosta pazara inen fındık 160 TL ile 180 TL arasında satılmaktadır. Fındık yılda bir kez hasat edilen fakat on iki ay ihraç edilebilen bir üründür. Ağustos ayında hasat başladığında çalıştırdığı işçinin parasını ödemek için, borcu olan borcunu ödemek için, çocuğunun okul masraflarını karşılamak için, gurbetten gelen bir an önce geri dönebilmek için ve benzeri birçok sebeple üretici ürününü erken satmak zorunda kalmaktadır.

Ağustos, eylül aylarında piyasaya çok miktarda fındık arz ediliyor, hâl böyle olunca fırsatçıya gün doğuyor, bu ürünleri ucuza kapatmak için bilinçli olarak fındık serbest piyasada düşürülüyor. Tekelci firma, devletin kurumuyla anlaşmasına göre devletin açıklamış olduğu fiyatın altında fındık almayacağını, yıllık alacağı 100 bin ton kabuklu fındığın 45 bin tonunu sezonun yüksek olduğu ağustostan yılbaşına kadar alacağını taahhüt etmesine rağmen bilinçli olarak şu ana kadar piyasaya girmemiştir. Üreticinin mahsulü 160 ila 180 TL arasında değişen fiyatlarla maliyetin 50 lira, 60 lira altında âdeta talan ediliyor. Şu ana kadar piyasaya herhangi bir müdahale olmamıştır. Ne yapılmak istenmektedir? Üretici ürününe mi küstürülmek isteniyor, yoksa Cumhur İttifakı'na mı küstürülmek isteniyor? Devlet, tekelci firmaya "Benim açıkladığım 250 TL'nin altında fındık alamazsın, cezai yaptırım uygularım." dediği gibi, kim taban fiyatın altında fındık alıyorsa yaptırım uygulamalıdır. Üreticinin el emeği, göz nuru olan ürünü bir avuç fırsatçıya kurban edilmemelidir.

İhracatçıyı da koruyucu önlemler alınmalıdır. Faizlerin yüksek olduğu bu dönemde hiçbir ihracatçı stok maliyetine katlanmak istemiyor, güvendikleri yer ise devletimizin Toprak Mahsulleri Ofisi eliyle alıp deposuna koyduğu fındıktır. Toprak Mahsulleri Ofisi alım şartları itibarıyla piyasadaki en kaliteli fındığı almaktadır. Deposuna koyduğu bu fındıkları her yıl mart, nisan aylarında satışa çıkarmaktadır, bunu gören tekelci firma ve ihracatçı piyasadan fındık almamaktadır.

Bu sene havaların yağışlı gitmesi nedeniyle üretici fındığını kurutamamıştır. Bu nedenle fındıkta çürük oranı fazladır. Bölgedeki kokarca böceği zararlısı nedeniyle dünyaca ünlü kaliteli Türk fındığının kalitesi düşmüştür. Serbest piyasanın yükselebilmesi için Toprak Mahsulleri Ofisi peşin alım yapmalı ve almış olduğu yaklaşık 200 bin ton fındığı 2027 yılı içerisinde satmayacağını açık, net bir dille piyasaya ifade etmelidir. Yaklaşık 3 milyar dolar gelir elde ettiğimiz bir ürün için devletimiz 1 milyar dolar da mı ayıramıyor?

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

NACİ ŞANLITÜRK (Devamla) - Tamamlıyorum Başkanım.

BAŞKAN - Tamamlayın.

NACİ ŞANLITÜRK (Devamla) - İlgili bakanlıklar sahada özellikle Ordu, Giresun illerine müfettiş görevlendirmiş; müfettişler sahadaki çalışmasını tamamlamıştır.

Başta Tarım ve Ticaret Bakanlığımız olmak üzere devletimizin ilgili kurumları piyasaya bir an önce müdahale etmelidir, fındık piyasasını düzenleyici önlemler alınmalıdır.

Cumhur İttifakı olarak her zaman üreticimizin yanındayız, bundan sonra da Gazi Meclisimizde üreticimizin sesi olmaya devam edeceğiz.

Genel Kurula ve ekranları başında bizleri izleyen vatandaşlarımıza saygılar sunuyorum. (MHP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ediyorum.

NACİ ŞANLITÜRK (Devamla) - Ben teşekkür ederim.