NECMETTİN ÇALIŞKAN (Hatay) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Hatay'ın Reyhanlı ilçesindeki Cilvegözü Sınır Kapısı Türkiye'nin en büyük 2'nci kara hudut kapısı ama bu kapı çok stratejik bir kapı; Türkiye'nin Suriye'ye, Suudi Arabistan'a, Körfez ülkelerine ve bütün Orta Doğu ülkelerine açıldığı bir kapı. Geçmişte ticaretin merkezi olarak en önemli ihracat merkezi olan bu kapı ne yazık ki bugün büyük krizlerle karşı karşıya. Suriye'de iç savaş süresince kapı, yükünü hafifletmişti ama Suriye'de iç savaş bitti, bu kapı tekrar eski hâlinde çalışmak zorunda. İçinde bulunduğumuz süreç içerisinde Amerika ve İsrail'in İran'a saldırısı sonrası Hürmüz Boğazı'nda yaşanan krizler, Ukrayna-Rusya arasında yaşanan savaş nedeniyle gemi sektöründe yaşanan gelişmeler Cilvegözü Sınır Kapısı'nın önemini hayli artırmıştır. Böyle bir dönemde bu kapının çok hızlı çalışması için gerekli tedbirler alınması gerekirken ne yazık ki Cilvegözü Sınır Kapısı büyük bir faciayla karşı karşıyadır. An itibarıyla kuyruk 25 kilometre uzunluğunu bulmuş, tırlar beklemededir. Bu süre içerisinde nakliyeci esnafı arasında zaman zaman yaşanan gerginliklerle geçtiğimiz günlerde bıçaklanma olayı da ne yazık ki yaşanmıştır. Elbette böyle bir noktada bu kadar önemli bir sınır kapısının aktif hâle getirmek Ulaştırma Bakanlığının öncelikli görevi olmakla beraber burada Dışişleri Bakanlığının daha aktif şekilde rol alması gerekir.

Değerli milletvekilleri, şunu belirtmek isterim ki Cilvegözü'nde yaşanan sorun Türkiye'nin önemli bir sorunudur. Mesele, sadece nakliyeci esnafının, tır şoförlerinin sorunu değildir, buradaki gecikmeyle ürünlerin raf ömrü kısalıyor, ülkemizin taşıma kapasitesinde ciddi bir azalma oluyor çünkü binlerce tır atıl vaziyette yüklü şekilde sınır kapısında bekliyor. Bunun sonucunda, üretim yapan iş yerlerine sipariş azaldığından istihdam krizine neden oluyor. Ülkemize döviz girişi yavaşladığından cari açığı olumsuz etkiliyor ve bütün bunlarla beraber ihracatçı esnafın ürün tedarikinde gecikme yaşandığından tahsilatlarında büyük bir sorun yaşanıyor. Böyle bir noktada çözülmesi gereken çok acil sorunlar var ki krizlerden birisi şudur: Türkiye'nin hiçbir sınır kapısında olmayan bir bedelle Reyhanlı Cilvegözü Sınır Kapısı'nda geçiş için bekleyen tır şoförlerinden araç başı 1.300 lira otopark ücreti alınmaktadır. Bu, fahiş bir rakamdır, bunun derhâl iptal edilmesi gerekir. İkinci olarak da bugün Adana'dan Cilvegözü'ne, Çobanbey'e taşımalar 600 dolardan 1.500 dolara çıkmıştır çünkü araçlar bekliyor. Geldiğimiz noktada mazot fiyatlarının hayli yüksek olduğu bir dönemde bekleyen araçların da gideri ve yatma ücreti ne yazık ki devam ediyor. Geçtiğimiz günlerde bir kısmi çözüm olarak sınır kapısının 24 saat esasına göre çalışması için faaliyet başlatıldı ama bu, hiçbir şekilde yetmez. Bugün sınır kapısını normal kapasitesinden daha fazla çalıştırmak gerekirken iç savaşın bitmesiyle birlikte başta Zeytindalı olmak üzere bazı sınır kapıları Suriye tarafının talebiyle kapatıldı. Dışişlerinin acilen devreye girmesi lazım, süreç normalleşene kadar bu kapılar aktif hâle getirilmelidir. Ayrıca, Suriye'ye girip Ürdün'den çıkan transit araçlar hızlı geçebilirken Suriye'nin içerisine boşaltma izni verilmemekte, bu araçların sınır kapısında aktarması sağlanıyor, evet, iç savaş döneminde bu makuldü ama bugün bu tehlike ortadan kalktığına göre araçlarımızın Suriye'nin içinde de yüklerini boşaltılmasına imkân sağlanmalıdır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın.

NECMETTİN ÇALIŞKAN (Devamla) - Değerli milletvekilleri, aynı şekilde, Suriye'nin kapısında henüz yeni süreç başladığından ciddi sorunlar var. Nakliyeci esnafı zaten yeterli eğitimi olmayan insan, evrak içerisinde yaptığı bir yazım hatası nedeniyle evrak başı 350 dolar ceza kesiliyor; bu da bizim Dışişlerinin beceriksizliğidir, oradaki esnafına sahip çıkmayışıdır. Bu araçların yattığı her gün bu ülke için çok ciddi bir kayıptır. Evet, sınırın öte yakasında yaşanan sorunları da sadece "Suriye bilir." diyerek geçiştiremeyiz. Bütün raf ömrü kısalan ürünler, nakliyesi geciken ürünler, tahsilatı geciken ürünler Reyhanlı'da çok ciddi bir krize neden olmaktadır. Ulaştırma Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı acilen devreye girmeli, bu krizin çözümü için gerekli adımlar atılmalıdır. (YENİ YOL, Yeni Parti ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)