KADİM DURMAZ (Tokat) - Sayın Başkanım, değerli milletvekilleri; Türkiye'de şeker sanayisinin 100'üncü yılında cumhuriyetimizin üretim mirasını ve bu mirasın geleceğini konuşuyoruz. 2018 yılında 33 şeker fabrikamızın 9'u kooperatiflerde, 10'u da AK PARTİ iktidarınca satıldı, 14'ü devlette kaldı. 1925'te başlayan şeker sanayisi Uşak ve Alpullu'dan Eskişehir'e, Turhal'a uzanan bu fabrikalar çiftçinin ürününe değer, işçiye emek, Anadolu'ya umut verdi. Uşak Şeker Fabrikasının kuruluşuna öncülük eden Nuri Şeker'in sözü bu anlayışı özetliyor: "Fabrikadan ben kazanmıyorsam millet kazanıyor, bunun şerefi bana yeter." diyor. Cumhuriyetin kalkınma anlayışı budur: Millet kazansın, çiftçi kazansın, emekçi insanca yaşasın. Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün öncülüğünde kurulan bu üretim düzeni kalkınmayı halkın refahıyla birlikte ele alıyor. Bugün bize düşen bu mirası güçlü bir üretim politikasıyla geleceğe taşımaktır. 1934'te Turhal Şeker Fabrikamız bu anlayışın Tokat'taki eseridir. Fabrikanın kurulması için toplam 630 dönümlük arazilerini devlete bağışlayan gönlü büyük köylülerimiz arasında bugün Turhal'ın şehrülemini olan -işte Atatürk'ün konuştuğu bu çiftçi- Belediye Başkanı Mehmet Erdem Ural'ın dedesi de vardı. Bu insanlar topraklarını Turhal'da üretim büyüsün, insanımız iş ve ekmek sahibi olsun diye bağışladılar ancak bütün çabalarımıza rağmen Turhal Şeker Fabrikamızı AK PARTİ iktidarı 2018'de sattı. Bu fabrika geçmişte altı ay süren kampanyasıyla 1 milyon tonun üzerinde pancar işliyor, bir zamanlar 122 bin kooperatif üyesini bünyesinde barındırıyor, bölgeye hayat veriyor ve üretimi destekliyordu, bugün ise sadece üretici sayısı 7 binlere düştü. Kayseri Şeker Turhal Şeker Fabrikasında işlediği bir bölüm pancarı da Boğazlıyan'a, kendi fabrikasına götürerek Turhal'da kampanya süresini kırk beş güne düşürdü. Çiftçi mağdur, şeker işçisi endişeli; Erbaa, Niksar, Kazova başta olmak üzere bölgemizde üretici küstürüldü, pancar ekilmiyor. Çiftçi üretimden uzaklaşırken koşulları düzeltmek yerine fabrikayı kapatmak için kendilerince bahane arayan, denetlenmeyen yönetim anlayışını kabul etmiyoruz. Çiftçi üretimden çekiliyor, pancar ekimi azalıyor, ardından, Turhal Şeker Fabrikasının üretimi ve geleceği tehlikeye giriyor. Şeker stratejik bir üründür, özel fabrikalar çiftçinin ve bölgenin geleceğini etkileyen kararları keyfî biçimde alamaz, almamalıdır ve müsaade edilmemelidir. Devlet, denetim sorumluluğunu yerine getirmeli, pancar üreticisine ve çiftçiye sahip çıkmalıdır. AK PARTİ iktidarının yok ettiği bağımsız şeker kurulu ülkemizde yeniden kurulmalıdır.

Sayın Başkanım, değerli milletvekilleri; pancar sökümü başladı, pancar alım fiyatı hâlâ açıklanmadı. Üretici mazotunu, gübresini, sulamasını, işçiliğini peşin ödüyor ancak ürünü kaça satacağını bilmiyor; böyle üretim planlaması olmaz, olmamalıdır. Çiftçi sizin fiyat açıklamanızı çaresiz beklerken banka, Tarım Kredileri borcun faizini bekletmiyor. Ton başı maliyetin 3.300 liraya ulaştığı koşullarda üreticiye en az 4 bin ve üzerinde fiyat verilmelidir. Pancar fiyatını geciktirmeden açıklayın, bölgesel maliyetleri, sulama giderlerini ve finansman yükünü hesaba katın, avansları ve ürün bedellerini zamanında ödeyin.

Değerli milletvekilleri, pancarın küspesi besicinin yemi, melası sanayicinin besi ham maddesi. Çiftçi ekmezse fabrika, besici, nakliyeci, esnaf, işçi ve bütün bölge halkı kaybeder.

Tokat'taki sigara fabrikamızın AK PARTİ iktidarı döneminde satılıp ardından kapatılması acı sonuçlar yaşattı, Türkiye'de, Tokat göç şampiyonu oldu.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

KADİM DURMAZ (Devamla) - Sayın Başkanım...

BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın.

KADİM DURMAZ (Devamla) - Turhal Şeker Fabrikasının da aynı akıbete doğru gitmesinin acı sonuçlarını hissediyoruz. Bu fabrika çalışmalıdır. Kapanması bölgemize ve Turhal'ın ekonomisine, ekonomik yaşamına ağır biçimde darbe vuracak, Turhal büyük bir köye dönüşecektir. Fabrikayı yaşatmanın yolu üreticiye sahip çıkmaktır. Çiftçi ve sendika temsilcileri kararlara katılmalıdır ve ülkemizde insan sağlığını tehdit eden nişasta bazlı şeker lobilerine bu ülkenin insanları mahkûm edilmemelidir. Pancar alım kampanyası başlatıldı, 5 Ekimde Turhal Şeker Fabrikasında kireç ocağındaki gaz kaçağı 45 işçinin zehirlenmesine sebep olmuş, ağır bir uyarıyla bize vermiştir. Buradan emekçilere "Geçmiş olsun." diyorum. Fabrika, kampanya öncesi bakımı yapıldı mı?

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

KADİM DURMAZ (Devamla) - Gaz algılama ve alarm sistemleri, havalandırması kontrol edildi mi? Varsa bir çalışma ve denetim raporlarının sonucunu görmek istiyoruz diyor, yüce Meclisi Turhal Şeker Fabrikasına sahip çıkmaya davet ediyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)