YENİ PARTİ GRUBU ADINA EVRİM KARAKOZ (Aydın) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; çiftçilerin tarımsal üretimden çekilme nedenlerinin araştırılması ve tarımsal destekleme politikalarının yeniden ele alınması amacıyla Yeni Parti Grubu olarak verdiğimiz Meclis araştırması önergesi üzerine söz almış bulunuyorum. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

En sonda söyleyeceğimizi başta söyleyelim: Çiftçiler üreterek, çalışarak batıyor, borçlarını ödeyemiyor, üretimden uzaklaşıyor, vatandaşımız ise gıdaya pahalılıktan dolayı ulaşamıyor. Mazot, gübre, tohum, yem, ilaç ve elektrik gibi temel tarımsal girdilerde özellikle son beş yılda inanılmaz artışlar meydana gelmiştir. Örneğin, 2021 yılında 7 lira civarında olan mazot bugün 80 lira olmuştur. Rekor şekilde artan girdi maliyetlerine rağmen çiftçinin ürün fiyatı aynı ölçüde artmamış, hasat döneminde yaşanan fiyat düşüşleri, ne hikmetse her ürünün hasat zamanında açılan vergisiz ithalat izinleri üreticinin tüm hesabını ve gelir gider dengesini bozmuştur. Üretici tarlada sürekli zarar etmiş ve üzerine de tüketici markette, pazarda gıdaya bol ve ucuz şekilde ulaşamamıştır; aradaki oluşan kazancı ise aracılar ve ithalatçılar paylaşmıştır. Maalesef, gelinen noktada çiftçi borçlanmadan, kredi kullanmadan ekim dikim yapamamakta ancak hasatta da maliyetini bile kurtaramamakta, borçlarını ödeyememekte, icraya düşmekte ve üretimi bırakma noktasına gelmektedir. Çiftçi yaşı yükseldiği gibi çiftçilikte bir gelecek görmeyen gençlerimiz de başka mesleklere yönelmektedir.

Diğer taraftan, çiftçilerimiz zarar ederken misal, üretimin ve hasadın en bol olduğu bu yaz döneminde dahi gıda fiyatları düşeceğine yükselmiştir. Temmuz ayında genel enflasyon yüzde 31,75 iken gıda enflasyonu ise yüzde 37,53 olmuştur. Bu durumun sorumlusunun çiftçimiz olmadığı çok açıktır. BDDK'nin Haziran 2029 verilerine göre ziraat sektörünün bankalara olan nakdî kredi bakiyesi yaklaşık 1 trilyon 480 milyar liraya ulaşmıştır. Buna karşılık, 2026 yılı bütçesinde tarımsal destek programlarına ayrılan kaynak 770 milyar lira olması gerekirken sadece 168 milyar lira para ayrılmıştır. Kanunun çiftçiye verdiği hakkın dörtte 1'i bile verilmemektedir.

Sayın milletvekilleri, memleketim olan Aydın'da da BDDK'nin Haziran 2026 verilerine göre ziraat sektörünün maddi kredi bakiyesi 40 milyar lirayı aşmıştır. Türkiye'nin en bereketli topraklarında da üretici üretimini borçlanarak sürdürmeye çalışıyorsa ortada ciddi bir sorun olduğu açıktır. Örneğin, geçen yıldan bu yana memleketim Aydın'da pamuk üreten, zeytin, zeytinyağı üreten zarar etti; incir üreten, kestane üreten zarar etti; domates, biber, karpuz eken zarar etti; buğday eken, darı eken maliyetini zor kurtardı. Kısacası, kim ne ektiyse, kim ne diktiyse zarar etti.

Diğer taraftan, tarım ve hayvancılığın bir beka meselesi olduğu da her türlü izahtan varestedir ancak hep söylüyoruz: Tarım Bakanı tarımdan anlamıyor. Diğer taraftan da AKP iktidarının bir tarım politikasının olmadığı, tarımda geleceğini düşünen, sürdürülebilir, dışa bağımlılığı azaltan, üretimi destekleyen bir planlamanın da olmadığı açıktır. Üretimi değil ithalatı önceleyen bir yaklaşımının olduğu, üreticinin de hak ettiği şekilde desteklenmediği çok açıktır. İktidar, bu çiftçi ve hayvancıyı neredeyse bitirme noktasına getirmiş politikasızlığından vazgeçmez ve çiftçi ve hayvancının gerçekten üretime devam etmesini sağlayacak önlemleri almaz ise tarımsal üretimin giderek azalacağı ve topraklarımızın boş kalacağı, köylerin boşalacağı, dünyanın en bereketli topraklarına sahip olmamıza rağmen gıdada dışa bağımlılığın artacağı, sağlıklı ve ucuz gıdaya erişimin daha da zorlaşacağı, gıda güvencemizin de ortadan kalkacağı, çiftçi yaşının giderek yükseleceği ve neredeyse çiftçilik yapan genç bulunamayacağı açıktır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

EVRİM KARAKOZ (Devamla) - Sayın milletvekilleri, tüm milletvekillerimizi araştırma önergemize destek vermeye, çiftçinin feryadını duymaya davet ediyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)