ELİF ESEN (İstanbul) - Değerli Başkan, sayın milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

Çok netameli bir kanun teklifini görüşüyoruz ülkemizdeki çocuklarla ilgili. Elbette biz hiçbir çocuğun bir suçun faili ya da onun mağduru olmasını istemiyoruz. Bu, en başından beri söylediğim o hassas vicdan terazimizin bu konuda çalışması gerekiyor.

Yine, bu madde 8, koşullu salıverilmeyle ve bir güne iki gün gibi bir düzenlemeyle ilgili. İktidar yöneticileriyle yaptığımız bazı görüşmelerle madde iyileştirildi, kısmen iyileştirildi. İnşallah uygulamalarda da bu amacın hasıl olmasını biz YENİ YOL Grubu olarak gönülden arzu ediyoruz. Mevcut düzenlemeye göre suç tipine bakılmaksızın 12-15 yaş arasındaki her çocuğun hapishanede geçirdiği, cezaevinde geçirdiği bir gün, iki gün sayılırken kanun teklifiyle birlikte bu düzenlemeden aşağıdaki suçlardan hüküm giyen çocukların yararlanmaması açıklanmıştı. Fakat yeni düzenlemeyle 12-15 yaş grubuyla ilgili bu düzenleme geçmişte yani bugünkü uygulamasında olduğu gibi kaldı fakat 15-18 yaş grubu için devam ediyor.

Peki, bu değişiklik bu 15-18 yaş grubu için ne anlama geliyor, bir onun üzerinden geçelim. Hem yaş küçüklüğünde cezaların artırılması ve hem de çocukluk kavramının hâkim takdiriyle değiştirilmesi, kaldırılması maddesi -hem tekerrür maddesi hem de madde- hapsedilen bir çocuğun daha uzun süre ceza infaz kurumunda tutulması anlamına geliyor. Ancak bir çocuğun daha uzun sürelerle hapishanede tutulmasının onarıcı adalete hiçbir katkısı olmayacağı gibi konuyu sadece cezalandırma boyutuyla ele alma anlamına da geliyor. Ceza infaz kurumlarının bağımsız izlemeye kapalı olmasına rağmen uzun sürelerdir yapılan izleme çalışması sonucu elde edilen bilgiler çocuk hapishanesinde, çocuklar suç ortamına neden olan faktörlerden uzaklaşmak yerine daha keskin bir şiddet sarmalı içine girebiliyor ve onlar açısından bu çok daha tehlikeli bir boyut oluşturuyor. Bu şiddet kendisini işkence ve bazen de zalimce davranışlar ile, akran zorbalığı ile gösterebiliyor. Ayrıca cezaevinde, bu çocukların kapalı infaz ceza sistemlerinde yetişkinlerle kalması bu zorbalığın ötesinde çocukların suç işleme potansiyelinde de bir artışa sebep olabiliyor. Yani aslında riskleri devam ediyor bu çocuklar için ve suçları sebebiyle cezaevine giren çocukların belki de çıktıktan sonra o içinde bulundukları, onları suça sürükleyen sosyal döngüleri değişmediği takdirde ki bu döngünün en başında, temelinde o kötülük sürecini açan, suç sürecini açan yoksulluk geliyor. Ülkemizde yoksulluk şartları iyileştirilmediği takdirde, riskli aileler, riskli gençler o doğru sosyal politikalarla desteklenmediği takdirde, o risk döngüsünü kıramadıkları takdirde cezaevindeki aldıkları o networkle, ilave olumsuz destekle belki de çıktıklarında yeniden suçun içine düşecekler ve o suç makinesi özellikleri bu çocukların peşini bırakmayacak. Bunu sadece biz söylemiyoruz, Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin 37'nci maddesi çocukların özgürlüklerinden yoksun bırakılmasının yalnızca son çare olarak ve mümkün olan en kısa süreyle uygulanması gerektiğini düzenliyor. Teklif ise tam tersine, belirli suçlar bakımından 15-18 yaş grubu çocuklar için infaz süresini uzatarak çocukların kapalı kurumlarda daha uzun süre tutulmasını öngörüyor. Teklif, ayrıca, Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin 3'üncü maddesinde güvence altına alınan, çocuğun üstün yararı ilkesini zedeleme riskini de taşıyor.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

ELİF ESEN (Devamla) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Çocukların infaz süresini uzatan bir yaklaşım onların gelişimsel ihtiyaçlarını ve topluma yeniden kazandırılma hedefini ikinci plana itiyor.

Değerli milletvekilleri, biz bu kanunla bütün sorunların üstesinden gelinebileceğine inanmıyoruz ancak doğru bir sosyal politika desteğiyle, evveliyatında yani suç işlenmeden önce ama cezaevi süreci başlamışsa suç işlendikten sonra da yani o cezaevi süreci sonrasında da çocukların, gençlerin desteklenmesi gerektiğini ve 7 bakanlığın doğrudan ilgili olduğunu söylüyoruz. Şu anki sistemde 5 bakanlık buna dâhil; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bunun dışında.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

ELİF ESEN (Devamla) - Adalet Bakanlığıyla suç sonrası, cezaevi sonrası bu bakanlıkların da mutlaka ortak projelerle en az altı ay, bu çocukların yoksulluk döngüsünü kıracak, bir daha suça bulaşmamalarına destek sağlayacak mesleklendirme desteğiyle de bu kanun teklifine bakılması ve politikaların düzenlenmesi gerekmektedir.

Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (YENİ YOL, Yeni Parti ve CHP sıralarından alkışlar)