MEHMET ATMACA (Bursa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Suça sürüklenen çocuklarla ilgili bir kanun teklifini görüşüyoruz ancak çocukların neden suça sürüklendiğini değil, suç işledikten sonra onlara nasıl muamele edeceğimizi ve onları nasıl cezalandıracağımızı konuşuyoruz. Çocuğu suça sürüklenen yolu konuşmadan yalnızca cezaevini konuşmak, sebebi görmezden gelip sonucu cezalandırmaktır. Oysa, kullandığımız "suça sürüklenen çocuk" ifadesi bile toplumsal ve kamusal bir sorumluluğa işaret etmektedir. Unutmayalım ki çocuk toplumun aynasıdır, hiçbir çocuk doğuştan suçlu değildir; ailedeki ihmal, yoksulluk, okuldan kopuş, bağımlılık, sokak çeteleri ve şiddeti normalleştiren çevre çocuğu hayattan koparan temel unsurlardır. Elbette işlenen suçun ağırlığını küçümsemiyoruz, mağdurun hakkı, ailesinin acısı ve toplumun güvenliği bizim için tartışılmazdır ve önemlidir; ağır bir fiil karşılıksız bırakılmamalıdır ancak bugün şu soruyu sormak mecburiyetindeyiz: Çocuk suça sürüklenmeden önce devlet neredeydi? Aile parçalanırken, çocuk uyuşturucuya bağımlı hâle gelirken veya bir suç örgütünün eline düşerken hangi koruyucu mekanizma o çocuğumuzun yanındaydı? Çocuk suç işlemeden önce ortada görünmeyen devletin suçtan sonra demir parmaklıklarla karşısına çıkması adalet değildir. Devletin birincil görevi, çocuğu suça götüren yolları da kapatmaktır. Bizlerin yıllardır üzerinde durduğumuz önce ahlak ve maneviyat ilkesi tam da burada önem kazanmaktadır. Ahlak ve maneviyatı yalnızca çocuğa nasihat vermek olarak değil, adil paylaşım, helal kazanç imkânı, güçlü aile, güvenli mahalle, iyi örnekler ve nitelikli eğitim olarak tanımlamalıyız.

Önümüzdeki 6'ncı madde kapalı çocuk ceza infaz kurumlarının cezası kesinleşmiş çocukların cezalarını çekeceği kurumlar hâline getiriyor. Madde, teklifin 7'nci maddesiyle birlikte okunduğunda kapalı cezaevinin bazı çocuklar için başlangıç, eğitimevini ise sonradan ulaşılabilecek bir aşama yapıyor. Oysa çocuk eğitimevi iyi davranış karşılığında kazanılan bir ayrıcalık değildir, eğitimevi çocuğun eğitim alması, meslek edinmesi, ıslah olması ve toplumla yeniden bağ kurması amacıyla oluşturulmuştur. Teklif, önce eğitim anlayışını tersine çevirerek önce kapalı cezaevi, sonra kendini ispat ederse eğitim anlayışını getiriyor. Böylece, eğitim, ıslah sürecinin temel unsuru olmaktan çıkarılarak cezaevinde kazanılan bir ödüle dönüştürülmüştür.

Sayın Komisyon dün burada sorulan sorulara cevap verirken çocukların kapalı cezaevlerinde ortaokul ve lise eğitimine devam edebildiklerini ifade etmiştir. Sayın Vekile buradan bir de ben soru sormak istiyorum: Mesele ortaokul ya da liseye devam etmek midir gerçekten? Bu çocuklar suç işlemeden önce ortaokul ya da lise imtihanı kendilerine sunulmamış mıydı? Mesele bu kadar basite indirilmemeli, gerçek anlamda o çocukların hayata kazandırılması adına çalışmalar yapılmalıdır.

Kıymetli milletvekilleri, bu düzenlemelerle, travma yaşayan veya ruhsal desteğe ihtiyaç duyan bir çocuk kapalı cezaevi koşullarına uyum sağlayamadığı için eğitimevine en geç geçen çocuklardan biri olabilir ya da cezasının tamamını kapalı cezaevinde geçirebilir. Böyle bir yaklaşım belki en fazla korunması gereken, ilgilenilmesi gereken bir çocuğun topluma kazandırılmasını daha da güç hâle getirecektir.

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

MEHMET ATMACA (Devamla) - Ömür boyu hapishanede kalamayacağına göre dışarı çıktığında daha büyük tehlikeler arz eden toplumsal bir suçlu olma ihtimalini artırabilir. Üstelik teklifin gerekçesinde çocuğun cezasının kapalı cezaevinde evinde çekmeye başlamasının yeniden suç işleme oranını azalttığını veya eğitimevinde başlamasına kıyasla daha başarılı sonuçlar verdiğini gösteren herhangi bir araştırma sunulmamıştır. Bilimsel bir dayanak ortaya konulmadan daha ağır şartlara sahip bir kurum genel başlangıç noktası hâline getirilemez. Çocukların ve kurum çalışanlarının güvenliği elbette sağlanmalıdır ancak güvenlik bütün çocukları peşinen kapalı kuruma alan bir anlayışla değil, her çocuğun kaçma, şiddet, mağduriyet ve koruma riskini ayrı ayrı inceleyen adil bir değerlendirmeyle sağlanmalıdır diyor, teşekkür ediyorum. (YENİ YOL ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)