YENİ PARTİ GRUBU ADINA AYKUT KAYA (Antalya) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün yaşanan ekonomik krizde faturanın büyük bir kısmı esnafımıza kesiliyor. Esnafımız kirasını, elektriğini, vergi ve prim borçlarını ödemekte zorlanıyor. Bırakın borcunu ödemeyi kazandığı ancak evinin mutfak parasına yetiyor. Bir taraftan da zincir marketlerle rekabet etmek zorunda kalıyor. Bugün zincir marketlerde neredeyse A'dan Z'ye her ürün satılıyor. Soruyorum: Bu şartlarda mahalle esnafımız nasıl ayakta kalsın? Perakende yasası bir an önce çıkarılmalı, zincir marketlerin faaliyet alanları yeniden düzenlenmeli ve küçük esnafımız korunmalıdır; aksi takdirde mahalle esnafımızı bir bir kaybedeceğiz. Turizm esnafımıza bakıyoruz, esnafımız "Turist var ama para harcayan yok." diyor. Turizm esnafımızın büyük bir bölümü de bu yıl dükkân kirasını bile ödemekte zorlanacak. Bugün birçok esnafımızın faiz borcu anapara borcunun 3 katını aşmış durumda. Esnafımızın 10 liralık borcu nedeniyle 100 liralık malına e-haciz konuyor. Bu durumda esnafımız nasıl ayakta kalsın soruyorum.

Esnafımızın krediye erişiminin önündeki engeller kaldırılmalı, SGK ve vergi borçlarının geçmiş dönem faizleri silinmeli, anapara borcu yapılandırılmalı ve e-haciz uygulamalarına son verilmelidir. BAĞ-KUR prim gün sayısı da 9000 günden 7200 güne düşürülmelidir. Esnafımız devletimizden uzanacak bir el bekliyor.

Yine, bugün restoran ve lokanta işletmecilerimizin büyük bir bölümü ayakta kalmakta zorlanıyor. Açılan birçok işletme ne yazık ki belli bir süre sonra kapısına kilit vurmak zorunda kalıyor. Bu sektörün yaşadığı sorunlara da bir çözüm üretmek gerekiyor. Bakın, restoran ve lokanta işletmecilerimiz birçok ürünü yüzde 1 KDV'yle alıyor, satış yaparken yüzde 10 KDV uygulamak zorunda kalıyor. Bu farkı fiyatlarına tam olarak yansıtamadıkları için kazandıkları para ceplerine kalmıyor. Bununla da bitmiyor, yemek kartı şirketleri yüzde 7'yle 8 oranında, bankalar pos işlemlerinden yüzde 3 ila 4 oranında, dijital yemek platformları ise sipariş başına yüzde 20 ila 30 oranında komisyon oluyor. Bu kadar yüksek oranlar olabilir mi? Bugün restoran ve lokanta işletmecilerimizden başka herkes para kazanıyor. Ay sonunda giderler ödendikten sonra cepte kâr değil, borç kalıyor. Yeme içme sektöründe uygulanan yüzde 10 KDV oranı yüzde 5'e düşürülmelidir. Yemek kartı şirketlerinin, bankaların pos komisyonlarının ve dijital yemek platformlarının uyguladığı komisyon oranları denetlenmeli ve makul seviyelere indirilmelidir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun.

AYKUT KAYA (Devamla) - SGK ve vergi borçları yapılandırılmalı, e-haciz uygulamalarına son verilmelidir. Restoran ve lokanta işletmecilerimizin yaşadığı bu sorunları görmeye ve çözüm üretmeye davet ediyorum.

Bugün muz üreticilerimiz gerçekten zor günlerden geçiyor. 30-35 liraya mal ettikleri muzu 25 liradan satıyorlar yani maliyetlerinin altında satıyorlar. Bugün ülkemizde üretilen muz Türkiye'nin muz ihtiyacını karşılayabilecek durumda. İthal muza geçmişte uygulanan yüzde 145,8 oranındaki gümrük vergisi yeniden yürürlüğe konulmalı, büyük zincir marketlerde satılan muzun en az yarısı yerli üretim olmalıdır.

Yine, tropikal meyvelerde, mango ve avokadoda hasatlar başlıyor. Burada da ithal ürünlere kısıtlama getirilmeli ve yerli üreticilerimizi koruyacak ilave vergiler getirilmelidir.

Genel Kurulumuzu saygıyla selamlıyorum. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)