DEM PARTİ GRUBU ADINA ADALET KAYA (Diyarbakır) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; dün Meclise sunulan çerçeve yasayla yarım asırlık çatışmalı süreci geride bırakmak için tarihî bir adım atıldı. Tüm yurttaşlar için hayırlı olmasını diliyorum.

Ülkenin en önemli sorununun çözümünde önemli adımlar atarken bir diğer can yakan meselesini konuşuyoruz bu önergeyle; hayat pahalılığı ve enflasyon. Dün DİSK-AR ücret kayıpları izleme raporunu açıkladı. Enflasyonda yurttaşların yaşadığı kayıp gerçekten içler acısı boyutlarda. Yalnızca bu yılın ilk yedi ayında 17 milyon kayıtlı işçinin enflasyon ve vergi kesintileri nedeniyle yaşadığı toplam kayıp 1,5 trilyon liraya ulaşmış. İşçiler temmuz ayının neredeyse yarısında sadece vergi, kesinti ve enflasyon için çalışmak zorunda kalmış. Net asgari ücretin alım gücü 22.500 liraya kadar gerilemiş. Enflasyona dair TÜİK farklı bir oran açıklıyor, bağımsız değerlendirme kuruluşları farklı ama yurttaşlar açıklanan sayılara değil, cebinde olmayan paraya, dolmayan pazar çantasına bakıyor, her ay daha yüksek gelen faturaları dert ediyor. Ücrette ve vergide adalet toplumun ortak ve öncelikli bir diğer talebidir çünkü etkilenmeyen kesim neredeyse hiç yok.

Mesela, çiftçilere bakalım. Pamuk ve buğday üretiminde öncü olan Diyarbakır'da çiftçiler büyük bir krizle baş başa bırakıldı. Bu yıl rekolte artsa da çiftçinin gelirinde iyileşme yok. Buğday alım fiyatı enflasyon karşısında geriledi. Mazot ve gübrede maliyet artışı yüzde 60'ı buldu. Yüzde 40 oranında gelir kaybı yaşayan çiftçiler 1,3 trilyon lirayı aşan borçla baş başa bırakıldı. Tarım Kanunu'nun emrettiği millî gelirin yüzde 1'i oranındaki destekleme bütçesi maalesef uygulanmıyor, üstelik vadedilen tohum ve mazot destekleri de zamanında ödenmiyor. Ödemesi geciken alacaklar, yüksek enflasyon karşısında pula dönüyor. Çiftçiler için destekleme sistemi derhâl güncellenmelidir ve ödemeler üretim döneminde yapılmalıdır. Çiftçiler borç batağında çırpınırken yerli üreticiyi ayakta tutacak kaynaklar iktidar eliyle ithalata aktarılıyor. 2026 yılının ilk altı ayında canlı hayvan ve kırmızı et ithalatı için 1 milyar 173 milyon dolar harcanırken aynı dönemde hayvancılık destekleme hizmetlerine ayrılan kaynak sadece 405 milyon dolarda kalmış. İthalata ödenen döviz üreticiyi desteklemek için ayrılan kaynağın neredeyse 3 katı. Yurttaşların artık dayanacak gücü kalmadı. Ücretli, emekçi, esnaf borçlu, fabrikalar bir bir konkordato ilan ediyor.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

ADALET KAYA (Devamla) - Toparlıyorum hemen.

BAŞKAN - Buyurun lütfen.

ADALET KAYA (Devamla) - Emeklileri çok önce gözden çıkardınız zaten, seslerini duyuracak takatleri kalmadı, bu böyle devam edemez. Sorumluluk alması gereken yer Türkiye Büyük Millet Meclisidir, bir an önce aksiyon alma sorumluluğu bu Meclistedir. İşçiyi, çiftçiyi, emekliyi ve tüm emekçileri enflasyona ezdiren, ücretleri bastırıp faturayı yoksula kesen bu düzeni değiştirmenin tam zamanıdır.

Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

Teşekkür ederim. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)