CHP GRUBU ADINA TÜRKER ATEŞ (Bolu) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; YENİ YOL Grubu tarafından verilen Meclis araştırması önergesi üzerinde Cumhuriyet Halk Partisi adına söz almış bulunmaktayım. Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

Elektronik ticaret hızla büyüyor. Bu büyüme tüketiciye kolaylık sağlıyor, işletmelere yeni pazarlar açıyor. İhracat için bu platformlar gerçekten hayati önem taşır ancak ciddi sorunlar da ortaya çıkıyor. Dijital pazar yerleri artık yalnızca aracı değildir, büyük bir ekonomik güce sahiptir. Verileri onlar kontrol eder, reklamları onlar belirler, ürünlerin görünürlüğüne onlar karar verir. Esnafımız ise ağır maliyetlerle karşı karşıyadır; komisyon öder, reklam ücreti öder, kargo maliyetini karşılar, ödeme sisteminde kesinti yapar, iade yükü çoğu zaman da esnafın üzerinde kalır. Bazı platformlarda komisyon oranları yüzde 45'lere çıkıyor. Esnaf satış yapıyor ancak para kazanamıyor, satış arttıkça maliyet de artıyor. Küçük işletmeler büyük platformlara bağlı hâle geliyor. Esnafa sürekli "Dijitalleşin." deniyor, esnafımız iyice dijitalleşiyor fakat bu kez karşısına yüksek bir dijital dükkân kirası çıkıyor. Ürünü göstermek için de para ödüyorlar, satmak için komisyon ödüyorlar, parasını almak için de günlerce bekliyorlar. Bu düzen adil değildir. Esnafımız zaten ekonomik sıkıntı içindedir.

Önergede yer alan verilere göre yılın ilk beş ayında açılan iş yeri sayısı yüzde 9,66 azalmıştır, kapanan iş yeri sayısıysa yüzde 8,15 artmıştır. 2022 yılından bu yana yaklaşık 60 bin esnaf iş yerini kapatmıştır. Son bir yılda 120 bin esnaf kepenk indirmiştir. Bu çok düşündürücü bir sonuçtur. Her kapanan dükkân bir ailenin gelirini kaybetmesi demektir, her kapanan dükkân bir mahallenin eksilmesi demektir. Biz elektronik ticarete karşı değiliz, teknolojiye de karşı değiliz; ancak dijitalleşme, tekelleşme demektir. Büyük şirketler büyürken küçük işletmeler de yok olmaktadır. Komisyon oranları makul olmalıdır, kesintiler açıkça gösterilmelidir, ödemelerin süreleri kısaltılmalıdır, esnaf itiraz hakkı korunmalıdır, büyük platformlara sağlanan destekler de incelenmelidir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın.

TÜRKER ATEŞ (Devamla) - Bu desteklerin rekabete ve kamu bütçesine etkinliği açıklanmalıdır. Bu nedenle, Meclis araştırma komisyonu kurulmalıdır. Esnafımız korunmalıdır, KOBİ'lerimiz desteklenmelidir, dijital ticarette adalet sağlanmalıdır.

Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

Teşekkür ederim. (CHP sıralarından alkışlar)