CHP GRUBU ADINA SERKAN SARI (Balıkesir) - Teşekkürler Sayın Başkan.

Değerli milletvekilleri, bugün Meclisimizde aslında toplumun önemli bir kesiminin sorunu olan motorcularımızın ve motokuryelerin yaşamış olduğu sıkıntıları dile getirmek ve Meclisimize bu konu hakkında çözüm üretmesi için çağrıda bulunmak adına söz almış bulunuyorum.

Bu konuyla ilgili bir araştırma önergesini Meclise sunduk, umut ederim ki kurulacak bir komisyonla motorcularımızın yaşadığı sıkıntılara hep birlikte çözüm üreteceğiz. Bununla ilgili tespit ettiğimiz konu başlıklarını da sizlerle paylaşmak istiyorum.

Şu anda, 2025 verilerine göre, trafiğe kayıtlı motor sayısı toplam rakamın yaklaşık dörtte 1'ine yani yüzde 28'ine denk geliyor yani aslında motor ulaşımı artık ülkemizde istisnai sayılabilecek oranın çok çok üzerine çıkmış durumda. Bu motor kullanıcılarının ekmekleri için, işine gitmek için, ulaşımını sağlayabilmek için bu ruhsatlara, bu tedbirlere ihtiyaçları var amma velakin yeterli tedbirler alınmadığı için bugün motor sürücülerimiz ciddi yaşam mücadelesiyle karşı karşıya kalıyorlar. Geçen sene 228 bin trafik kazası oldu ve 6 binin üzerinde vatandaşımız hayatını kaybetti; bunların yaklaşık 1.300'ü motor sürücüsü yani yaklaşık yüzde 30'a yakın oranda motor sürücümüz alınmayan tedbirler ve uygulanmayan kurallardan dolayı yaşamını yitirmiş durumda.

Motor kullanıcıları artık trafikte eşit olduğunu, motorlu araçlar ile diğer araçların bir arada eşit haklara sahip olduğunu vurgulamak istiyor. Bugün motorcularımız ne yazık ki trafikte yok sayılıyor; yaklaşma mesafesi, kör nokta, ayna kontrolü yapmadan araç kullanan diğer sürücüler veya kapıları açarken gösterilen özensiz tavırlardan kaynaklı olarak motor sürücülerimiz kaza durumlarıyla karşı karşıya kalıyor. Ne yazık ki bu konuda yeterli bir eğitim sistemi olmadığı için... Şu anda ehliyet sınavı aracı kullanmak üzerine; motor ehliyeti de motoru kullanabilmek, ayakta tutabilmek üzerine kurulmuş vaziyette. Biz buradaki eğitimlerin çok daha sağlıklı bir şekilde verilebilmesini, ileri sürüş tekniklerini, hızlı manevra yapma kabiliyetini, takip sistemini, motorların da trafikte bir unsuru olduğunu gösteren eğitim modeliyle beraber ehliyet sınavlarının yapılmasını talep ediyoruz ve kamuda da yapılan işlerde de yol inşaatlarında da motorcular göz önünde bulundurulmalı. Bugün rögar kapakları kavşakların içerisine koyuluyor, hava buzlandığında kayganlaşan yol boyaları kullanılıyor, gelişigüzel asfalt yamalarıyla yapılan çalışmalardan sonra asfaltın mıcırlı ve pis bir şekilde bırakılması sonucunda da birçok motorcumuz ne yazık ki bu basit önlemler alınmadığı için kazaya maruz kalıyor ve yaşamlarından oluyor. Bu anlamda, bu uygulamalarla ilgili hukuki bir çerçevenin de sağlanması gerekiyor.

Ayrıyeten, kara yollarımızda artık "giyotin" diye adlandırdığımız bir kaos var. Virajlarda, köprülerde ve tehlikeli bölgelerde araçları, otomobilleri korumak için yapılan bariyerlerin altına koruyucu, motor dostu bariyerler koyulması lazım amma velakin şu anda yapılan uygulamalar ne yazık ki çok yetersiz. Bununla ilgili acilen bir karar alınıp Türkiye'deki bütün yolların motor dostu yol hâline getirilerek yeniden revize edilmesi gerektiğini vurgulamak isterim.

Ayrıyeten, motorcularımıza AVM'lerde, hastanelerde toplu taşıma merkezlerinde ve belli noktalarda park alanları sağlanmalı; aydınlık, güvenlik kameralarıyla takip edilen ve motorcuların da kendi araçlarının güvenliğini huzurla sağlayabilecekleri yerlere ihtiyaçları var. Bu sebeple, motorcularımızın varlığını göz ardı etmeden uygulamalarımızı dikkatli ve özenli bir şekilde yapmalıyız.

Bugün sokakta yaşanılan kazaların büyük bir çoğunluğunda "Motorcudur, hızlıdır; motordan kaynaklıdır." gibi bir ön yargıyla hareket ediliyor, hiçbir şekilde nitelikli bir inceleme yapılmıyor. Konu motor olunca suç direkt ön yargıyla motorcuya yıkılıyor, bunu da kabul etmek mümkün değil.

Ehliyet almak güvenli sürüş bilmek anlamına gelmiyor; acil fren, viraj tekniği, kaçış manevrası, doğru bakış tekniği, yol yüzeyini okuma, tehlike algısı, gece sürüşü gibi hayati konularda da ehliyet eğitimi verilirken motorcularımızın eğitilmesi gerekiyor ve ayrıyeten motorcularımızın kullanmış olduğu ekipmanlar da bir lüks değil, bir can koruyucu ekipmandır. Burada uygulanan vergi politikalarından taviz gösterilmeli; pahalı olan kask, mont, koruyucu eldiven, sırtlık, dizlik gibi malzemelerin daha makul fiyatlarda olması lazım. Bunun için de buradaki vergi oranını ortadan kaldırmamız gerekiyor.

Ayrıyeten de kırmızı ışıklarda motorcularımızı korumak için "motorcycle bus" denilen bir uygulama var yurt dışında. Işıklarda bekleyen motorculara arkadan gelen araçların çarpmasını engellemek için tedbirler de almamız gerekiyor.

Bugün motorcularımızın en fazla üzerinde durduğu konulardan biri de hızlı limitidir. Ne yazık ki trafikte eşit hızla gidilemediği için, motorcularımız -125 CC'lik- bundan yirmi yıl önceki, otuz yıl önceki mevzuata göre belirlenen hız limitine tabi tutulduğu için motorcularımızın hız limitlerinin yeniden belirlenmesi gerekiyor.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın.

SERKAN SARI (Devamla) - Şu anda motorlar, ABS sistemiyle, birçok güvenlik sistemiyle, frenleriyle, motor hacmiyle mevcut trafik akışına uyumlu gidebilecekken 130-140 kilometreyle giden otomobilin önünde 100 kilometreye sınırlandırılan motorlar ne yazık ki arkadan gelen araçların baskısıyla, önden giden kamyonun riskiyle ve trafik akışında sürekli sollama yaparak kendini koruma çabasıyla risk altında kalıyorlar. Bu sebeple trafik akışına uygun, motor hacmine uygun, donanımına uygun hız limitlerini yeniden güncelleyerek motorcularımızın güvenliğini sağlamamız gerekiyor. Eğer bu tedbiri almaz isek motorcularımızın yaşamış oldukları bu can kaybı riski önümüzdeki yıllarda çok daha artarak devam edecek. Çünkü ülkedeki yaşanan ekonomik krizle beraber, ulaşım maliyetlerin artmasıyla beraber toplumumuzun önemli bir kısmı motoru hayatının bir parçası hâline getirmiş oluyor.

Motokuryelerimizin de sıkıntıları var. Trafik kuryelerimizin iş yeridir, bu gerçeği unutmayalım; onlar için alınması gereken tedbirleri ihmal etmeyelim. (CHP sıralarından alkışlar)