GENEL KURUL KONUŞMASI
Konu:
Yasama Yılı:4
Birleşim:110
Tarih:14.07.2026

NURETTİN ALAN (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi üzerine şahsım adına söz almış bulunuyorum. Bu vesileyle Genel Kurulu ve aziz milletimizi saygıyla selamlıyorum.

15 Temmuz gecesi hain darbe girişimine karşı göğsünü siper ederek devletimizin bekası, milletimizin istiklali uğruna canlarını feda eden 253 aziz şehidimizi rahmetle ve minnetle yad ediyor, o karanlık geceyi canları pahasına aydınlatan kahraman gazilerimize şükranlarımı sunuyorum.

Bugün Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu olarak hazırladığımız yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifini Yüce Meclisimizin takdirine sunuyoruz.

Milletimizin adalet beklentisini daha güçlü şekilde karşılayacak, yargı hizmetlerinin etkinliğini artıracak ve hukuk sistemimizi değişen ihtiyaçlara uygun biçimde geliştirecek önemli bir reform paketini hep birlikte müzakere edeceğiz.

Değerli milletvekilleri, adalet yalnızca mahkeme salonlarında tecelli eden bir kavram değildir. Adalet, vatandaşın devlete olan güveninin, toplumsal huzurun ve güçlü devlet anlayışının en temel dayanağıdır. Güçlü bir hukuk düzeni olmadan güçlü bir ekonomi, güçlü bir demokrasi ve güçlü bir gelecek inşa etmek mümkün değildir. Bu anlayışla, AK PARTİ hükûmetleri olarak göreve geldiğimiz ilk günden itibaren adalet hizmetlerinin güçlendirilmesini temel önceliklerimiz arasında gördük. İnsan hakları eylem planları, yargı reformu strateji belgeleri ve bugüne kadar hayata geçirdiğimiz reform paketleriyle hukuk devletini daha da güçlendiren çok önemli adımlar attık. Bugün görüşmekte olduğumuz on ikinci yargı paketi de bu reform zincirinin yeni ve önemli halkalarından biridir. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın ortaya koyduğu Türkiye Yüzyılı vizyonunun en önemli sütunlarından biri hiç kuşkusuz adaletin yüzyılı hedefidir, elimizde bulunan teklif de tam olarak bu hedef doğrultusunda hazırlanmıştır. Bu paket hazırlanırken yalnızca bugünün ihtiyaçları değil geleceğin hukuk sistemi de dikkate alınmıştır. Bu teklifin hazırlanmasında Adalet Bakanlığımızın, yüksek yargı organlarımızın, akademisyenlerin, uygulayıcıların, hukukçuların, baroların ve ilgili tüm paydaşların katkıları alınmış, kapsamlı istişareler sonucunda dengeli ve uygulanabilir bir teklif ortaya çıkmıştır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; teklifimiz yürürlük, yürütme ve geçici madde olmak üzere toplam 30 maddeden oluşmakta, özel hukuk, ceza hukuku, idari yargı ve Anayasa Mahkemesinin iptal kararları sonrasında ortaya çıkan hukuki ihtiyaçlar olmak üzere 4 temel başlık altında önemli düzenlemeler içermektedir. Bu düzenlemelerin ortak amacı, yargılamaları hızlandırmak, gereksiz bürokrasiyi azaltmak, vatandaşlarımızın haklarına daha kısa sürede kavuşmasını sağlamak ve adalet hizmetlerinin etkinliğini artırmaktır.

Teklifimizle birlikte, vatandaşlarımızın doğrudan hayatına dokunan birçok soruna kalıcı çözümler getiriyoruz. Adli yargı mercilerince idare lehine verilen ve konusu para alacağına ilişkin mahkeme kararlarında icra takibine başlanmadan önce idareye başvuru yapılmasını öngören düzenlemeyle hem vatandaşlarımızın alacaklarını daha kısa sürede tahsil edebilmesini hem de icra dairelerinin gereksiz iş yükünün azaltılmasını hedefliyoruz. Böylece, kamu kaynaklarının daha verimli kullanılmasını sağlarken vatandaşlarımızın haklarına daha hızlı kavuşmasını amaçlıyoruz. Miras kalan taşınmazların satışında uygulamada yaşanan mağduriyetleri önlemek amacıyla ilk açık artırmanın yalnızca mirasçılar arasında yapılmasını öngörüyor, böylece aile hukukunun ve güçlü mülkiyet hakkının daha güçlü korunmasını sağlıyoruz. Aynı zamanda, elektronik satış süreçlerini geliştirerek hem şeffaflığı hem de rekabeti artırıyoruz. Yargılamanın gereksiz yere uzamasına neden olan uygulamaları ortadan kaldırmak amacıyla hukuk mahkemelerinde duruşmalar arasında sürenin kural olarak üç ayı geçmemesini düzenliyor, ön inceleme duruşmalarının elektronik ortamda yapılabilmesine imkân tanıyoruz. Böylelikle hem zaman kaybını azaltıyor hem de vatandaşlarımızın adalete erişimini kolaylaştırıyoruz. Yine, teklifimizle yalnızca hukuki değerlendirmeyle çözülebilecek konularda gereksiz bilirkişi incelemelerine başvurmaların önüne geçiyoruz. Bilirkişilik kurumunu asli amacına uygun şekilde kullanmayı sağlayarak yargılama süreçlerinin daha hızlı ve daha etkin işlemesine katkı sunuyoruz. Teklif ettiğimiz düzenlemeyle teknolojik imkânlardan daha fazla istifade ederek yargının hızlanmasını ve etkinliğini artırıyoruz. UYAP altyapısını daha etkin kullanan elektronik satış uygulamaları, noterlik işlemlerinin kolaylaştırılması ve dijital yargı uygulamalarının geliştirilmesine yönelik düzenlemelerle adalet hizmetlerini çağın gereklerine uygun hâle getiriyoruz. Vatandaşlarımızın zamandan tasarruf edeceği, işlemlerini daha kolay gerçekleştireceği bir sistem inşa etmeye devam ediyoruz. Ceza hukuku alanında uygulamada ortaya çıkan yeni suç işleme yöntemlerini ve bunların haksızlık içeriklerini dikkate alan dengeli bir düzenleme getiriyoruz. Özellikle son yıllarda IBAN kiralama olarak bilinen yöntemle yalnızca banka hesabını veya ödeme aracını başkasının kullanımına açarak dolandırıcılık suçuna iştirak eden kişiler bakımından fiilin haksızlık içeriği ile ceza arasındaki dengenin daha adil şekilde kurulması amaçlanmaktadır. Bu kapsamda dolandırıcılık suçuna iştirakin yalnızca kendisine veya başkasına ait banka hesabını, banka veya kredi kartını ya da ödeme araçlarına erişimi sağlayan bilgi ve araçları menfaat karşılığında kullandırmakla sınırlı olduğu hallerde verilecek ceza yarı oranında indirim yapılması öngörülmektedir. Böylelikle, suçun asli failleri ile yalnızca hesabını kullandırılmak suretiyle suça iştirak eden kişiler arasındaki kusur ve haksızlık farklı ceza hukukunun temel ilkeleri doğrultusunda daha adil bir şekilde gözetilmiş olacaktır.

Teklifimizin önemli bir ayağını da idari yargıya ilişkin düzenlemeler oluşturmaktadır. Danıştayın iş yükünün dengeli biçimde yönetilmesine yönelik geçiş hükümleri uzatılmakta, bazı uyuşmazlıklarda tek hâkim uygulamasının kapsamı genişletilmekte, bölge idare mahkemelerinin gerekçeyi düzelterek karar verebilmesine ve eksiklikleri tamamlayabilmesine imkân sağlanmaktadır. Böylece idari yargı süreçlerinin daha hızlı, daha etkin ve daha öngörülebilir işlemesi amaçlanmaktadır.

Teklifimizin bir diğer önemli boyutu ise Anayasa Mahkemesinin iptal kararları sonrasında oluşan hukuki boşlukların giderilmesine yöneliktir. Kanuni faizden kişisel verilerin korunmasına, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumundan Adli Tıp Kurumuna ilişkin düzenlemeler ile birçok alanda Anayasa Mahkemesinin ortaya koyduğu gerekçeler doğrultusunda gerekli mevzuat değişikliklerini gerçekleştiriyoruz. Böylece hem anayasal güvenceleri güçlendiriyor hem de uygulamada yaşanan belirsizlikleri ortadan kaldırıyoruz.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu vesileyle, teklifimizin hazırlanmasında emeği geçen tüm milletvekillerimize, Adalet Bakanlığımızın değerli bürokratlarına, yüksek yargı organlarımıza, akademisyenlerimize, hukukçularımıza, barolarımıza ve Adalet Komisyonu üyelerimize teşekkür ediyorum. İnanıyorum ki Gazi Meclisimizin yapıcı katkılarıyla bu reform paketi daha da güçlenecek; ülkemize, milletimize ve adalet sistemimize önemli kazanımlar sağlayacaktır.

Bu duygu ve düşüncelerle, Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

NURETTİN ALAN (Devamla) - ...ülkemize ve aziz milletimize hayırlı olmasını diliyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.