GENEL KURUL KONUŞMASI
Konu:
Yasama Yılı:4
Birleşim:109
Tarih:02.07.2026

CEVDET AKAY (Karabük) - Sayın Başkanım, değerli milletvekilleri; yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Söz konusu 277 sıra sayılı kanun teklifi 9 kanunda değişiklik yapıyor, 17 maddeden oluşuyor; yürütme ve yürürlük dâhil. Teklifin bazı maddelerinde Anayasa'ya aykırılık söz konusu, Anayasa'daki eşitlik ilkesine, mülkiyet hakkına ve masumiyet karinesi gibi hususlarla ilgili Anayasa'ya aykırılık mevcut; 1'inci madde, 2'nci madde, 7'nci madde, 8'inci madde gibi maddeler Anayasa'ya aykırı.

Yine, Komisyon görüşmelerine geçilmeden önce, bazı derneklerden görüş alınması gerekiyordu, alınmadı. TESUD, TEMAD ve TEMUD gibi yani bunlar Emekli Astsubaylar Derneği, yine Emekli Subaylar Derneği ve Emekli Uzman Erbaşlar Derneği gibi. Komisyondaki görüşme sırasında da söz talepleriyle ilgili kendilerine de söz verilmemiş, görüşleri alınmamış. Bunun hatalı bir uygulama olduğunu buradan özellikle bir kez daha vurgulamak istiyoruz.

Astsubayların tazminat durumlarıyla ilgili bu kanun teklifinde bir düzenleme yok. Askerî hastanelerle ilgili bir düzenleme yok. Yine, baktığımız zaman, bu kanun teklifinde özellikle kıdemli binbaşı ve binbaşı emeklilerinin, astsubay emeklilerinin emeklilik bağlama oranlarının diğer personelle arasındaki uçurumun giderilmesiyle ilgili de bir düzenleme yok. Özellikle yaşı belirli bir yaşa gelmiş olan binbaşıların ikinci bir işte çalışma olasılığı da olmadığı için bunlar gerçekten zor durumdalar. Aileleriyle beraber 2 bin kişiyi ilgilendiriyor. Bu düzenlemeyi bekliyorlar. Astsubaylar da tazminatlarını bekliyorlar. Bununla ilgili de düzenleme yok.

9'uncu maddenin kendisi bir yerde de istihdam yaratmayla ilgili bir madde olduğu için olumlu. Nasıl olumlu? Başta şehit yakınları olmak üzere yine askerlikten muaf tutulmuş kişilerin uzman erbaş olarak çalışmasına imkân sağlıyor ama istihdam sorunu bununla çözülüyor mu? Maalesef çözülmüyor. Bakın, en son veriler açıklandı. İşsizlik oranıyla ilgili gerçek işsizlik oranı yüzde 31'leri buldu. Bu çok ciddi bir oran. Bir taraftan Türkiye'de fabrikalar kapanıyor, fabrikalar yurt dışına taşınıyor. Bakın, yine en son, çok önemli bir grup çok ciddi işçi çıkarttı, çalışan çıkarttı; 22 bin civarında. Yan sanayisiyle beraber, oraya tedarik sağlayan yan sanayi firmalarıyla beraber orada da 4 bin kişi işten çıkartılmak zorunda kaldı. İşsizlik, istihdam sorunu çok büyük bir sorun. Bu grup aynı zamanda o kadar banka kredisi kullanmış ki -172 milyar civarında- yapılandırılmazsa grubun ayakta kalması mümkün değil. Şimdi, yapılandırmayla ilgili de herhâlde kamu bankaları gerekli yapılandırmayı da yapacak ki bu grubu rahatlatsınlar ama bir taraftan da KOBİ'ler, esnaflar, çiftçiler krediye ulaşamazken...

Bugün önemli açıklamalar yaptı sanayi oda başkanları; sanayicilerin krediye ulaşamadığını, finansmana ulaşamadığını ifade ettiler. Buralara da ulaşım sağlanması, bunların finansman sıkıntısının giderilmesi, hatta düşük faizi bırakın sıfır faizle, beş yıl vadeye kadar kredi talepleri varken bir taraftan da krediyi vadesinde alıp ama ödemeyen, ödemediği zaman da yapılandırma kapısında hazır bekleyen gruplar var.

Şimdi, kaynaklar israf edildikçe, lüks, şatafat devam ettikçe, verimsiz harcamalar yapıldıkça, etkin ve verimli kaynak kullanımı olmayıp dar gelirliden, işçiden, emekliden, çiftçiden yana kullandırılmadıkça bu sorunlar devam eder ne emekli rahatlar ne askerî personel rahatlar ne astsubay rahatlar ne binbaşı rahatlar, subaylar nasıl rahatlayacak? Çünkü "Kaynak yok, tasarruf var." diyorsunuz ama bir taraftan da faize milyarlarca, trilyonlarca para ödüyorsunuz. Mayıs sonu itibarıyla 1 trilyon 263 milyar faiz ödedi bu ülke. Bu çok ciddi tutar. Bugün bir dakikalık konuşmalarda bahsetti milletvekillerimiz Hazinenin iç ve dış borç stoku 15 trilyon olmuş, yılbaşından bu yana 1.3 trilyon artmış. İşin vahim kısmı bu borcun vade sonuna kadar ödenecek faiz büyüklüğü 11.7 trilyon. Siz, faize bu parayı bulurken, topladığınız vergi gelirlerinin yüzde 24'ünü faize öderken yani dörtte 1'ini, bir taraftan da emekliye, işçiye, esnafa ve buradaki askerî personelin sorunlarına, tazminatlarına, özlük haklarına ait ödemeleri yapmaz iken bu ne oluyor?

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun, devam edin.

CEVDET AKAY (Devamla) - Adaletsiz bir durum oluyor. Gelir dağılımında bozukluk var, vergide adaletsizlik var ama bir taraftan da bütçe kaynaklarının doğru alanlara kullanılması konusunda da adaletsizlik sürüyor, devam ediyor. Yarın TÜİK enflasyon oranını açıklayacak, yüzde 1 olsa yüzde 18 yapıyor, bu çok düşük bir zam artışına sebep teşkil edecek. Buradan bir kez daha ikaz ediyoruz: Net asgari ücretle ilgili ara zammı yapın, 45 bin TL olarak belirleyin, en düşük emekli aylığını da 45 bin TL'ye otomatik olarak bağlayın; emeklinin, işçinin, dar gelirlinin sorununu ortadan kaldırın. Bununla ilgili kanun teklifi verdik, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun ek 19'uncu maddesinin birinci fıkrasını değiştirdik, 20 bin lirayı güncel, net asgari ücrete bağladık. Bu düzenlemeyi bekliyoruz.

Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)