| Konu: | |
| Yasama Yılı: | 4 |
| Birleşim: | 108 |
| Tarih: | 01.07.2026 |
YENİ YOL GRUBU ADINA MUSTAFA KAYA (İstanbul) - Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; bundan tam otuz üç yıl önce 37 insan, 37 can Sivas'ta menfur bir olay neticesinde katledildi. Öncelikle, hayatını kaybedenlere Allah'tan rahmet diliyorum fakat 1993 yılını anlamadan Madımak'ta yaşananları anlamamız mümkün değil.
Öncelikle, 1993 yılı laboratuvar bir yıldır hem de 2 Temmuzdan üç gün sonra Başbağlar'da yine 33 köylünün, vatandaşımızın katledildiği gibi 1993 yılında planlananlar arasında bu iki katliamı da aşan, ülkede tamamen sinir uçlarını harekete geçirmeye çalışan bir olaylar silsilesidir. Uğur Mumcu o yıl katledilmiştir suikastla ve Musevi iş insanı Jak Kamhi'ye suikast o yıl düzenlenmiştir. Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın kabrinin açılmasına kadar giden tartışmalı ölümü -maalesef Turgut Özal o yıl hayatını kaybetmiştir- o yıl gerçekleşti. Bingöl Elâzığ kara yolunda 33 er o yıl şehit edilmiştir. Eski Bakan Adnan Kahveci'nin şüpheli vefatı yine o yıl gerçekleşmiştir. Çekiç Güç'e karşı olan Eşref Bitlis 1993 yılında helikopteri düşürülerek maalesef şehit olmuştur ve eski Milletvekili Mehmet Sincar Batman'da silahlı saldırı sonucu yine o yıl öldürülmüştür. Diyarbakır Jandarma Bölge Komutanı Bahtiyar Aydın Lice Asayiş Bölük Komutanlığı binası önünde o yıl şehit edilmiştir. Ahmet Cem Ersever o yıl Ankara'da öldürülmüştür. Bunları niye sayıyorum? 1993 yılı tam anlamıyla bir laboratuvar yıldır. 1993 yılı ülkemizde yaşanan etnik, mezhepsel fay hatlarını harekete geçirmek, ülkemizde kargaşayı, kaosu, iç savaşı hayata geçirmek adına yapılan bir laboratuvar yıldır.
Biraz önce vekilimiz ifade etti, 6 Temmuz 1993 tarihli 123'üncü Birleşimde bir Komisyon kuruluyor, DYP, ANAP, SHP, Refah Partisi, CHP, DEP milletvekillerinin önergesiyle, Büyük Birlik Partisi milletvekillerinin önergesiyle bir araştırma komisyonu kuruluyor ve neticesinde şunlar dile getiriliyor, deniliyor ki: "Etkinlikler öncesinde oluşan gergin atmosfer, güvenlik tedbirlerinin yetersizliği, istihbarat bilgilerinin etkin şekilde değerlendirilmemesi, kamu kurumları arasındaki koordinasyon eksiklikleri ve olayların belirli gruplar tarafından yönlendirilmiş olabileceğine ilişkin bulgular ele alınmıştır." Sonra Komisyon, Sivas olaylarının tek bir sebebe bağlanamayacağını, olayların sosyal, siyasal, idari ve güvenlik boyutlarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın.
MUSTAFA KAYA (Devamla) - Komisyon, olayı çok faktörlü bir kriz olarak değerlendiriyor. Sonra, rapora göre "Olay günü protesto hazırlığına ilişkin istihbarat bilgileri bulunmasına rağmen bu bilgiler kriz yönetimine yeterince yansıtılmadı." diyor. "Güvenlik güçleri olayların ilk aşamalarında kalabalığı dağıtacak ölçüde etkili müdahalede bulunmadı." diyor. "Olayların büyümesine paralel olarak güvenlik güçlerinin sayısı ve koordinasyonu yetersizdir." diyor. "Olay yerine sevk edilen takviye kuvvetler sürecin ilerleyen saatlerinde ancak etkili olabilmiştir." diyor ve rapor, parlamenter denetim açısından önemli bir belge niteliği olarak şu anda hâlâ arşivlerde durmaya devam ediyor. Ben bugün bu yaşanan, 1993 yılında yaşanan bu menfur olayların, Sivas başta olmak üzere, Başbağlar başta olmak üzere, diğer saydığım olaylar olmak üzere bütün bunların aslında bir kere daha araştırılması, 1993 yılın üzerinde bir kere daha düşünülmesi gerektiğini ifade ediyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (YENİ YOL, CHP ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)