DEM PARTİ GRUBU ADINA KAMURAN TANHAN (Mardin) - Ben de cezaevinde bizleri izleyen, cezaevi gözlem kurullarına direnen tüm yoldaşlarımı saygıyla sevgiyle selamlayarak başlamak istiyorum.

Emeklilerin durumunu, yoksulların durumunu ele alacaksak 2023 seçimi öncesi AK PARTİ iktidarının vaatlerinden bahsetmek istiyorum. Neydi birinci vaadi? "En düşük memur maaşını, en düşük kamu işçisi maaşına eşitleyeceğiz yani ondan az olmayacak şekilde düzenleyeceğiz." demişlerdi. "Kamu işçilerinde olduğu gibi enflasyon ve refah payı olarak benzer bir artış yapacağız." dediler. "Memur maaşındaki bu artış otomatik olarak emekli ücretlerine de yansıyacak." denildi. Peki, bugün öyle mi? Bugün öyle değil maalesef, en düşük memur maaşı 62 bin seviyelerinde, tabii ki aile yardımı da bunun içerisinde. En düşük kamu işçisi maaşı ise 87 bin civarında ve yan ödemeler hariç. Dolayısıyla bir eşitleme durumu söz konusu değil. Yine, tüm memurlara ek gösterge olarak 3600 verileceğini söylediler, 2022 yılında bir düzenleme yapıldı ama bu orada kaldı, tüm memurlara 3600 gösterge hakkı da yerine getirilmedi. "Emekli aylıklarına kademeli artış uygulanacak yani intibak yasası çıkacak." dedi. Öyle bir durum da söz konusu olmadı, emekliler hâlen intibak yasasını bekliyorlar. Yine, BAĞ-KUR'luların prim günlerinde eşitlenme olacak." dediler. Biliyorsunuz, SSK, 1999 öncesi, 1999-2008 arası ve 2008 sonrası belirli prim günlerine tabi. BAĞ-KUR'lularda ise öyle değil, başladığı günden itibaren 9000 prim gün esasına dayanıyor; bu söz de yerine getirilmedi, havada kaldı. Yine, "Vatandaşlık maaşı." dediler, "Aile Sosyal Destek Programı kapsamında aile bazlı vatandaşlık maaşı uygulaması başlatacağız." dediler, bu da başlatılmadı. Yine, "Asgari ücrete temmuzda ara zam yapacağız." dediler; 2023 temmuzunda yaptılar seçimden hemen sonra ama 2024, 2025'te yapmadılar; 2026 Temmuzun arifesindeyiz, bakalım AK PARTİ iktidarı -AKP iktidarı- ara zam yapacak mı? Ama görüyoruz ki NATO için harcanan milyar dolarlar emekliler için ve asgari ücretle çalışanlar için herhangi bir ara zammı öngörmüyor.

Yine emeklilerin durumuna gelecek olursak Türkiye'deki emeklilerin durumu gerçekten vahim. Daha on beş gün önce bu kürsüden yine ifade etmiştim ve yaşanmayacak koşullarda, yaşam mücadelesi verecek koşullarda yaşamaya mahkûm edildiğini hep birlikte gördük, en yakındaki Ulus'taki otellerden. Yine, çözüm önerilerimiz tabii ki var emekliler için. Emeklilik sonrası çalışma gönüllü değil zorunlu bir hâl almış durumda ve bu oran yüzde 89 oranında. Emekli maaşı son yirmi yılda yalnızca enflasyon karşısında değil genel refah düzeyi karşısında da önemli ölçüde geriledi, âdeta yok oldu. Kadın emekliler çok daha kırılgan koşullarda yaşamlarını idame etmek zorunda kalıyor.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun, devam edin lütfen.

KAMURAN TANHAN (Devamla) - Emeklilerin yoksulluğunu azaltmak için önerilerimizi sıralayacak olursak: Birincisi, emekli maaşlarının yaşam maliyetine göre belirlenmesi gerektiğini ifade ediyoruz. Aylık bağlama oranları emekli lehine yeniden düzenlenmeli; yaşlı yoksulluğu, özel sosyal koruma programları aslında oluşturulmalı, sağlık ve barınma destekleri artırılmalı bu ülkede. Kadın emeklilere yönelik özel yaşam güvenlik politikaları oluşturulmalı, kamusal destek artırılmalıdır. İsmi üzerinde "emekli", emek vermiş, yıllarca bu ülkede emek vermiş, belirli bir yere gelmiş, daha sonra da emekliye ayrılmış. Bizim emeklilerimizin yüzde 89'u çalışmak zorunda kalıyorsa; Avrupa'daki, diğer ülkelerdeki emekliler gelip seyahat yapıyorsa, turist olarak buralarda yaşamlarını sürdürüyorsa, bunun AKP iktidarının ikiyüzlü politikalarından kaynaklandığını ifade edebiliriz.

Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)