AK PARTİ GRUBU ADINA SELAMİ ALTINOK (Erzurum) - Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım, aziz milletimiz; hepinizi saygıyla, hürmetle selamlıyorum.

Bu, son konuşmacı olmanın dezavantajını da yaşayarak sizlere bu uluslararası anlaşmalar hakkında birkaç kelam etmek istiyorum.

Benim asıl değinmek istediğim konu Brezilya ile Türkiye hükûmetleri arasında imzalanan anlaşmayı anlatmak ama aynı zamanda niye bunu anlatacağım? Ben Brezilya Dostluk Grubu Başkanıyım, bunu anlatırken de değerli milletvekili arkadaşlarımızın enerjiyle alakalı Suudi Arabistan'la imzalanan anlaşma noktasında söylediklerine birkaç kelamla cevap vermek istiyorum.

Türkiye, son yıllarda ivme kazanan Latin Amerika ve Karayipler Açılım Politikası kapsamında bölge ülkeleriyle ilişkilerini hızla geliştirmektedir. Güney Amerika'daki ilk stratejik ortağımız ve en büyük ticaret ortağımız olan Brezilya'yla ilişkilerimiz esasında yeni değildir. Osmanlı Devleti zamanında, 1858 yılında imzalanan Dostluk, İkamet, Ticaret ve Seyrisefain Anlaşması'yla ilişkilerimiz başlamıştır. Cumhuriyet döneminde de yine 1927 yılında iki ülke arasında Dostluk Anlaşması imzalanmıştır. 1995 yılında o zamanki Cumhurbaşkanımız Sayın Süleyman Demirel'in Brezilya ziyareti, sonra da yine -ikisini de rahmetle anıyorum- rahmetli Dışişleri Bakanımız İsmail Cem'in ziyaretiyle bu ilişkiler gelişmiştir. 2010 yılında Cumhurbaşkanımızın Başbakanlığı döneminde Brezilya'ya yapmış olduğu resmî ziyaretle de ilişkilerimiz yeni bir dönüm noktasına ulaşmıştır; bu ziyarette iki ülke arasında Stratejik Ortaklık Eylem Planı imzalanmıştır.

2010'lu yıllarda ülkemizin Latin Amerika ve Karayipler Bölgesi'ne yönelik artan diplomatik açılımları ve geliştirilen temaslar neticesinde Brezilya'yla ilişkilerimiz büyük bir ivme kazanmıştır. Bu bağlamda Brezilya'yla ticaret, eğitim, kültür, turizm alanlarında iş birliğini öngören çeşitli anlaşmalar imzalanmıştır. Yine, Brezilya'yla G20 platformunda özellikle birlikte çalışıyoruz. Dünya olaylarına ortak bakışımız, özellikle Orta Doğu ve Gazze noktasındaki ortak fikirlerimiz çok önemlidir.

Yine, Güney Amerika'daki ilk stratejik ortağımız Brezilya'dır. Nitekim 22 Kasım 2025 tarihinde de yine Johannesburg'da düzenlenen G20 Liderler Zirvesi'nde Sayın Cumhurbaşkanımız Brezilya Cumhurbaşkanı Lula'yla yeni bir görüşme yapmıştır ve iş birliği düzeyimizi daha iyi noktalara, daha üst noktalara çekme noktasında da gayretlerimiz vardır. Yine 2025 yılı içerisinde Brezilya Dostluk Grubu üyeleri ülkemizi ziyaret etmişlerdir ve biz Parlamentomuzda bunları ağırlamış durumdayız.

Değerli arkadaşlar, şu anda Brezilya'yla -2025 yılında- ticaret hacmimiz 5,64 milyar dolardır, bunu da 10 milyar dolara çıkarmak için özel gayretlerimiz vardır. Bu kapsamda, karşılıklı yatırımların artırılması, teknoloji transferi ve o teknolojilerin geliştirilmesi gibi hususlarda özel sektörümüzü yönlendirmemiz ve teşvik etmemiz çok önemlidir. Bunun için de yine 25 Mart 2022 tarihinde iki ülke arasında savunma sanayi iş birliği anlaşması imzalanmıştır ve Brezilya'da bunun onay süreci tamamlanmıştır. Bugün de biz onay sürecini tamamlayarak iki ülke arasındaki savunma sanayi iş birliği anlaşmasının yürürlüğe girmesini sağlayacağız.

Brezilya yıllık 25 milyar dolar savunma harcamasıyla Güney Amerika'da bu alandaki en fazla harcamayı yapan ülkedir. Biz de burada sadece mühimmat ve silah alışverişi yapmaktan ziyade ortak projeleri geliştirerek bu noktada daha iyi seviyelere, noktalara ülkelerimizi getirmeyi ve bu alanda iş birliğini yapmayı amaçlamaktayız. Bu bağlamda, Rio de Janeiro şehrinde düzenlenen Savunma ve Güvenlik Fuarı LAAD 2025'de TUSAŞ Brezilyalı Embraer firmasıyla bir mutabakat zaptı imzalamıştır, ortak uçak üretim platformu oluşturulmuştur. Yine, LAAD 2025 Fuarı marjında ayrıca Kale Jet Motorları ile Brezilyalı SIATT şirketi arasında 3,4 milyon dolar değerinde 11 adet KTJ-3200 turbojet motorlarının satışı konusunda mutabakata varılmıştır. Bu satışla birlikte anılan motor ilk defa yurt dışına ihraç edilecektir. Yine, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığımız heyeti, TUSAŞ ve Embraer'in iş birliği için 8-11 Haziran 2026 tarihlerinde Sao Paulo şehrinde bir ziyaret gerçekleştirmişlerdir. TUSAŞ'ın AKSUNGUR ve ANKA serisi İHA'larının Brezilya'nın ihtiyaçları göz önünde bulundurularak Embraer'le birlikte üretilmesi noktasında da görüş birliğine varılmıştır.

Yine, ROKETSAN ve Baykar Brezilyalı şirketlerle savunma sanayisi ürünlerinin satışı noktasında görüşmeler yapmaktadırlar. Bu noktada çok önemli karşılıklı ziyaretler söz konusu olmuştur. Anılan bu anlaşmayla savunma sanayisi iş birliği faaliyetlerinin hukuki bir temelde yürütülmesi, savunma sanayisi alanındaki ihtiyaçların ortak üretimi, savunma sanayisi ürünlerinin üretimi noktasında teknoloji transferi, ihtiyaç duyulan savunma sanayisi ürünlerinin karşılıklı tedariki, müşterek üretilecek savunma sanayisi ürünlerinin üçüncü ülkelere satışı ve Türk savunma sanayisi firmaları tarafından üretilen savunma sistemlerine pazar imkânı sağlanması amaçlanmaktadır. Anlaşma savunma sanayisi alanında teknik bir iş birliği sağlamasının yanında, askerî diplomasi araçlarının kullanımına da imkân tanıyacak, birçok alanında iki ülkenin ortak hareket etme kabiliyetini artıracaktır. Tüm bu hususlar dikkate alındığında, Brezilya'yla Savunma Sanayii İş Birliği Anlaşması'nın ülkemizdeki onay sürecinin artık tamamlamasının Brezilya'yla askerî ve savunma sanayisi alanında ikili ilişkilerimizin geliştirilmesi ve savunma sanayisi sektörümüzün yeni pazarlara açılması bakımından büyük önem arz etmektedir.

Diğer yandan, değerli arkadaşlar, Türkiye Cumhuriyeti devleti ile Suudi Arabistan Krallığı arasında imzalanan Enerji Anlaşması'na arkadaşlarımızın niye karşı olduğunu anlamakta zorlanıyorum. Biraz önce çok değerli dostum Namık Tan Bey konuştu, dikkatle de dinledim. Bu enerji anlaşmasıyla yabancı sermayeye alım garantisi verildiğini söyledi, doğrudur ama biz yerli firmalara da, yerli GES üreticilere de alım garantisi veriyoruz, fiyat garantisi veriyoruz. Onu vermediğiniz takdirde yerli ve yabancıya bunun üretilebilmesi mümkün değildir.

Yine, yabancı sermayeden bu kadar korkunun anlamsız olduğunu düşünüyorum. Şurada aklıma şu geliyor, gelsin de istemiyorum ama yani bu Norveç'ten, İsveç'ten, ne bileyim, Kanada'dan gelseydi herhâlde çok fazla itiraz etmeyecektiniz. Suudi Arabistan'dan gelince arkadaşlarımızın, Müslüman ülkeler, İslam ülkeleri olunca sanki böyle tüyleri diken diken oluyor. Arkadaşlar hangi coğrafyada yaşıyoruz? Sevgili Emir, hangi coğrafyada yaşıyoruz? Nereden gelirse gelsin...(AK PARTİ sıralarından alkışlar)

MURAT EMİR (Ankara) - Siz inanıyor musunuz?

MÜHİP KANKO (Kocaeli) - Başkanım, böyle bir şey yok ki ya!

SELAMİ ALTINOK (Devamla) - Yahu arkadaşlar, biz sizin kodlarınızı biliyoruz Sayın Kanko. Kodlarını biliyorum, Cumhuriyet Halk Partisinin kodlarını bilmez miyiz?

MÜHİP KANKO (Kocaeli) - İşte, öngörüyle konuşuyorsunuz!

SELAMİ ALTINOK (Devamla) - Birçok arkadaşımız benim oturup kalktığım arkadaşımız, zaman zaman tartıştığımız arkadaşlarımız, değil mi Mansur Bey? Ama iş Suudi Arabistan olunca, İslam ülkeleri olunca vallahi nasıl anlaşma yaparsanız yapın mutlaka karşı çıkıyorsunuz, mutlaka karşı çıkıyorsunuz. Yani sermayenin Avrupalısı, Asyalısı, Afrikalısı falan olmaz, İslamisi, gayriislamisi olmaz; sermaye sermayedir.

SEZAİ TEMELLİ (Muş) - Gelsin, yeter ki gelsin.

SELAMİ ALTINOK (Devamla) - Ülkemizin menfaatleri ne ise, ülkemizin enerji ihtiyaçlarının karşılanması noktasında bir yatırım imkânı sağlıyorsa önemlidir, nereden geldiğine bakmam. Bu, ülkemizin menfaatine midir, değil midir? Menfaatine olduğu için imzaladık, bugün de inşallah onaylayacağız. Sizlerden istirham ediyorum, sermayenin menşei noktasında bir değerlendirme yaparak görüşlerimizi oluşturmayalım lütfen.

Yani, başka bir arkadaşımız da yine bu NATO toplantısıyla alakalı konuştu. Necmettin Bey, buradasın, değil mi? Evet. Yani NATO toplantısının Türkiye'de olmasından rahatsız olan Necmettin Bey'i gördüm. Türkiye'nin gelmiş olduğu noktayı, uluslararası saygınlığını, 30'un üzerinde ülkenin devlet başkanlarının Türkiye'ye gelmiş olmasının Türkiye'nin hem önemini, gelmiş olduğu uluslararası boyuttaki, diplomatik boyuttaki seviyeyi ve tanınırlığını dünyanın bir hafta boyunca on beş gün boyunca Türkiye gündemiyle konuşacağına itiraz etmeyi vallahi anlamakta zorlanıyorum. Yani bunu, hele hele böyle eğitimci olan, akademisyen olan bir arkadaşımızın dile getirmesini de hayretle ve hicapla karşılıyorum.

Değerli arkadaşlar, hepimiz bu memleketin insanlarıyız. Tabii ki farklı düşüncelerimiz var. Şimdi, Sayın Sezai Bey orada duruyor, benim üniversitede hocamdı. Tabii ki farklı bakıyoruz hayata.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Mardin) - Sataşmadan söz isteyin, duymadık sataşma var.

SELAMİ ALTINOK (Devamla) - Sataşma yok "Üniversiteden hocam." dedim, ne dedim?

SEZAİ TEMELLİ (Muş) - Olsun sataştın bir kere(!)

SELAMİ ALTINOK (Devamla) - Yahu, bunun sataşmayla ne alakası var. Arkadaşlar, her şeyi sataşma olarak değerlendirmeyin.

Sayın Emir, Sayın Tan, değerli dostum, bunu sizin gibi düşünmek veya sizin, bizim gibi düşünmeniz noktasında bir değerlendirme yapıyorum. Tabii ki farklı düşüneceğiz, tabii ki farklı algılayacağız ama biraz da hayatın gerçekleriyle yüzleşeceğiz. Yani böyle ütopik bir dünyada hiç bizden başka kimse yokmuş, bizim dünyamızdan başka insan yaşamıyormuş, 8 milyar insan dünyanın farklı yerlerinde yapıyormuş gibi. Yani uzaydan birileri gelip yapmayacak.

Şimdi yine, "İşçi çalıştırma garantisi verilmedi." deniyor. Yahu, insaf kardeşim!

SABAHAT ERDOĞAN SARITAŞ (Siirt) - He vallahi insaf ya(!)

SELAMİ ALTINOK (Devamla) - Yani Karaman'da yapılacak GES enerjisi için herhâlde Kanada'dan, ne bileyim, Moğolistan'dan çalıştıracak adam getirecek halimiz yok. Onun için değerli dostlar yani farklı düşüneceğiz, farklı değerlendireceğiz, saygı duyuyorum, sizin gibi düşünmüyoruz.

SEMRA ÇAĞLAR GÖKALP (Bitlis) - "Ne kadar farklı düşünürsek de biz geçireceğiz." diyorsunuz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

SELAMİ ALTINOK (Devamla) - Sizin düşüncenizin hilafında bir düşüncemiz var. Anlaşmaya kabul oyu vereceğiz, hepinizi saygıyla, hürmetle selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)

Murat Bey'e sadece selam söyledim, o da sataşma anladı.

MÜHİP KANKO (Kocaeli) - Sataştınız, olur mu?

SELAMİ ALTINOK (Devamla) - Ona sataşmadım.

MÜHİP KANKO (Kocaeli) - Gitmeyin, gitmeyin.

SELAMİ ALTINOK (Devamla) -

Hepinize saygı sunuyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)