DEM PARTİ GRUBU ADINA SEMRA ÇAĞLAR GÖKALP (Bitlis) - Teşekkürler Sayın Başkan.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sizlerin de bildiği gibi 10-16 Mayıs, Birleşmiş Milletler tarafından Engelliler Haftası olarak ilan edilmiştir. Ancak, gelinen aşamada engelliler meselesi bu ülkede artık farkındalık haftaları olarak değil yüzleşilmesi gereken bir mesele olarak önümüzde duruyor çünkü engelli yurttaşlar, bu ülkede hak sahibi özneler olmaları gerekirken hâlâ yardım bekleyen, görünmez kılınan, kamusal yaşamın dışına itilen nesneler olarak görülmektedir. Bugün eğitimden sağlığa, istihdamdan ulaşıma kadar her alanda sistematik bir dışlanma politikası var. İktidar yıllardır engellilik meselesini bir hak meselesi olarak gördüğünü iddia etse de sahadaki gerçeklik bu meseleyi bir sadaka, merhamet ve bir sosyal yardım meselesi olarak ele aldığını ortaya koyuyor. Oysa engellilik, bireyin eksikliği değil erişilebilir olmayan kentlerin, ayrımcı kurumların ve dışlayıcı politikaların sonucudur. DEM PARTİ olarak engelliliğe tam da bu perspektiften bakıyoruz. Biz engelliliği tıbbi bir sorun olarak değil toplumsal ve siyasal bir eşitsizlik olarak görüyoruz. Neden mi? Çünkü engelli bireyi eve hapseden şey, tekerlekli sandalyesi değil rampasız kaldırımlardır. Görme engelli öğrenciyi eğitimden koparan şey, engeli değil gerekli fiziksel ortamı ve materyali sağlamayan devlettir. İşitme engelli yurttaşı susturan şey, duymaması değil işaret dilini tanımayan kamusal düzendir.

Bakın, bugün size deprem bölgesi Adıyaman'da bir öğrencinin yaşadığı mağduriyeti anlatacağım. Sadece bu örnek bile uygulamaya gelince bu ülkenin engellilik politikasının nasıl çöktüğünü anlatmaya yeter sanırım. Adıyaman'da yaşayan, WAGR sendromuyla doğan ileri düzeyde görme engelli öğrenci Doğa Ronya Gezer'in ailesi defalarca Ronya'ya uygun özel eğitim sınıfı açılması için başvuru yapıyor ancak talepleri reddediliyor. Gerekçe ne? Göstermelik bir kaynaştırmayı dayatan yönetmelik. Bu mağduriyetin giderilmesi için verdiğimiz önergeye Millî Eğitim Bakanı tarafından verilen cevapta eşit fırsatlar, destek eğitim odaları "Braille" materyalleri sağlandığı iddia ediliyor. Oysaki haberi yok, Doğa Ronya 37 kişilik sınıfta tek bir erişilebilir materyal olmadan, sadece 2 ders destek eğitimiyle erişilebilir sınav olmadan okumaya çalışıyor.

Engelli öğrenciler ve aileleri zaten binbir zorlukla başa çıkarken bir de bu iktidarın çıkardığı engellerle mücadele ediyorlar. Bu durum, çocukları fiilen eğitim dışına atmak demektir. Engelli çocukların eğitim hakkı, zannettiğiniz gibi yalnızca okullara kayıtlı olması değildir. Eğitim hakkı; erişilebilir materyal demektir, ana dilinde ve ihtiyaca uygun eğitim demektir, ücretsiz ulaşım demektir, destek personeli demektir, bağımsız yaşamı mümkün kılan kamusal desteklemektir. Ama siz ne yapıyorsunuz? "Kaynaştırma" diyerek çocukları desteksiz biçimde kalabalık sınıflara terk ediyorsunuz. "Erişilebilirlik" diyorsunuz ama okulların hepsi merdivenlerden ibaret. "Eşitlik" diyorsunuz ama engelli çocuklar hâlâ eğitimden kopuk. Ve en acısı da şu: Bu ülkede engelli bireyler haklarını talep ettiklerinde yük olarak görülüyorlar. DEM PARTİ olarak bu yaklaşımı reddediyoruz.

Değerli milletvekilleri, 3 Mayısta Amed'de engelliler onurlu yürüyüşünü gerçekleştirdik. Engelliler, aileleri, STK'ler ve partimizin bileşenleriyle bir ilke imza attılar. Her sene aynı tarihte onur yürüyüşümüzü gerçekleştireceğiz. Bu yürüyüşe öncülük eden başta Engelliler Komisyonumuza ve katılımcılara buradan da teşekkür ediyoruz.

Aynı zamanda, tarihî bir başarıya imza atarak Süper Lige yükselen Amedspor Engelsiz Basketbol Takımı'nı buradan da kutluyor, selamlarımızı iletiyoruz.

Engelli bireylerin bağımsız yaşam hakkını, kamusal yaşama tam katılımını ve erişilebilir bir yaşam hakkını savunmaya devam edeceğiz.

Değerli milletvekilleri, biliyorsunuz, Mecliste geçen sene engelli yurttaşların sorunları için bir araştırma komisyonu kuruldu. Komisyon çalışmalarını tamamladı, şimdi raporlaştırma aşamasında. Biz bu Komisyonun ihtisas komisyonuna çevrilmesi gerektiğini öneriyoruz, mevcut hâliyle kalmaması gerektiğini de ifade ediyoruz buradan; altında, eğitim, sağlık, istihdam, erişilebilirlik, emeklilik gibi alt komisyonlar açılmalı. Geçici ve palyatif yöntemlerle bu sorunlara çözüm bulabilmemiz imkânsız çünkü Türkiye nüfusunun yüzde 10'unu oluşturan engelliler bugüne kadar en görünmez grup olarak çözüm bekliyor Meclisten.

Tüm partilere de ayrıca buradan çağrımızdır: Engelliliği yardım politikalarıyla değil hak temelli politikalarla ele alalım. Engelli bireyleri görünmez kılan merkeziyetçi ve ayrımcı uygulamalara hep birlikte son verelim.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

SEMRA ÇAĞLAR GÖKALP (Devamla) - Eğitimden ulaşıma kadar bütün kamusal alanları erişebilir hâle getirelim ve en önemlisi, engelli yurttaşların yaşamının bir lütuf değil anayasal hak olduğunu unutmayalım.

Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)