DEM PARTİ GRUBU ADINA HÜSEYİN OLAN (Bitlis) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; en son söyleyeceğimizi en başta söyleyelim: Esnaf artık bıktı. Neden bıktı? Borçlardan, bankalardan, faizlerden, yükselen borç yükünden, geçinememekten artık bıktı. Küçük esnaf bu ülkenin sadece ekonomik değil aynı zamanda sosyal omurgasını oluşturmaktadır ancak bugün bu omurga kırılmaktadır, kepenkler birer birer kapanmakta, kamyonlar kontak kapatmakta, küçük işletmeler borç-faiz sarmalı içinde ayakta kalamaz hâle gelmektedir. Pandemiyle başlayan, ardından derinleşen enflasyon ve faiz politikalarıyla ağırlaşan, sonrasında deprem gibi büyük toplumsal yıkımlarla daha da kırılgan hâle gelen bu süreçte esnaf her defasında yalnız bırakıldı. Kamusal destek mekanizmaları ya yetersiz kaldı ya da tamamen krediye erişim şartlarına indirgendi. SGK prim borçları, vergi yükü, kira ve fatura giderleri birikmiş, esnaf kefalet kooperatiflerinde krediye erişim ise "Borcu yoktur." gibi fiilen dışlayıcı bir belge rejimine bağlanmıştır. Bu durum esnafı sistem dışına iten bir ekonomik filtreye dönüşmüştür. Burada mesele yalnızca borç değildir; mesele üretim yapan, istihdam yaratan, mahalle ekonomisini ayakta tutan küçük esnafın sistematik olarak korunmasız bırakılmasıdır. Büyük sermaye yapıları çeşitli teşvik mekanizmalarıyla desteklenirken küçük esnaf yalnızca piyasanın acımasız dalgalanmalarına terk edilmiştir. Bugün esnafın telefonu artık sipariş için değil bankaların ve alacaklıların borçlarını almak için çalmaktadır. Bu, yalnızca ekonomik bir tablo değil aynı zamanda toplumsal bir çöküş göstergesidir. Buradan açıkça ifade ediyoruz: Bu düzen sürdürülebilir bir ekonomik model değil derin bir eşitsizlik rejimidir. DEM PARTİ perspektifinden bakıldığında mesele yalnızca borçların yapılandırılması değildir, mesele kamunun piyasadan çekildiği, riskin emekçiye ve küçük üreticiye yüklendiği neoliberal ekonomik modelin sorgulanmasıdır. Esnafın yaşadığı kriz bireysel değil politik bir krizdir. Bugün yapılması gereken şey esnafı krediye bağımlı hâle getiren sistemi yeniden üretmek değil, kamusal destek mekanizmalarını üretmek değil vergi ve SGK borçlarının insani koşullarda yapılandırılmasıdır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun, lütfen tamamlayın.

HÜSEYİN OLAN (Devamla) - Akaryakıt gibi temel maliyet kalemlerinde doğrudan destek sağlanması ve e-haciz gibi uygulamaların sosyal etkilerinin yeniden değerlendirilmesidir. Aksi hâlde, her geçen gün daha fazla işletme kapanacak, daha fazla emekçi borç batağına sürüklenecek ve ekonomik yaşam daha da dar bir çerçeveye sıkışacaktır. Bu nedenle, burada önerilen Meclis araştırması komisyonu önemlidir ancak biz biliyoruz ki sorun, yalnızca araştırılarak çözülecek bir sorun değildir, bu aynı zamanda bir ekonomik tercih meselesidir, kimin korunacağına, kimin yalnız bırakılacağına dair bir tercihtir. Biz küçük esnafın, emekçinin, taşımacılık yapan yurttaşın yanında olan ekonomik sistemi savunuyoruz. Borçla değil üretimle ayakta duran bir toplumu yaratmak mümkündür.

Teşekkür ediyorum, Genel Kurulu selamlıyorum. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)