VELİ AĞBABA (Malatya) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Hepinizin bildiği gibi ben dünyanın en güzel kentinin milletvekiliyim.

SELÇUK ÖZDAĞ (Muğla) - En güzel kentlerinden birinin.

VELİ AĞBABA (Devamla) - Dünyanın en güzel kayısılarının üretildiği kentin milletvekiliyim ve maalesef 6 Şubat'ta yok olan bir kentin milletvekiliyim. 6 Şubat felaketinden sonra maalesef, geçtiğimiz yıl 12 Nisan'da tüm kabuklu ürünlerin yüzde 100 yandığı bir ilin milletvekiliyim.

Değerli arkadaşlar, maalesef, bugün, yine Malatya'nın yaşamış olduğu, geçtiğimiz pazar yaşamış olduğu büyük mağduriyeti hem Meclisimizin dikkatine hem de kamuoyunun dikkatine sunmak için huzurunuzda bulunuyorum.

Değerli arkadaşlar, kayısı bizim memleketimizin her şeyi; memlekette hem üreticiyi hem esnafı etkileyen, kamyoncusundan lokantacısına kadar en önemli ürün. Tabii ki bu ürün Türkiye açısından da önemli, Türkiye'nin en stratejik ürünlerden biri; fındık gibi, diğer ürünler gibi çok önemli bir ürün.

Sözlerime başlarken bir şeyin altını çizmek istiyorum: Maalesef, geçtiğimiz yıl don felaketinden sonra Türki Cumhuriyetlerden Türkiye'ye kayısı gelmeye başladı ve bizim serbest bölgelerde işleniyor. Buna devletin bir önlem alması lazım çünkü bizim kayısı sanayicilerimizin, kayısı fabrikası olanların büyük tecrübeleri var, geçmişleri var. Eğer buna önlem alınamaz ise Avrupa'da, Rusya'da, Amerika'da maalesef Malatya kayısısı satılamayacak. Sadece Malatya'yı ilgilendirmiyor bu, tüm Türkiye'yi ilgilendiriyor; bunu ifade etmek istiyorum.

Geçtiğimiz pazar günü -resimde de göstereceğim değerli arkadaşlar- Malatya'nın bazı ilçelerinde etkili olan dolu maalesef herkesin heyecanla beklediği, bereketle beklediği kayısılarımızı, çağlalarımızı âdeta yerle bir etti, yere döktü. Başta Akçadağ'ın Çatalbahçe, Kurtuşağı, Aliçeri, Mihmanlı, Kadıibrahim, Keklikpınar, Eğin, Kotangölü, Muratlı, Ancar, Resuluşağı, Doğanlar Mahalleleri; Arguvan'ın Güveçli, Çevreli, Tatkınık, Çavuş Mahalleleri; Arapgir'in Koru, Onar, Alıçlı, Taşdelen, Selamlı Mahalleleri; Darende'nin Kerimli ve Ozan Mahalleleri; Doğanyol'un Çolak, İshak, Koldere Mahalleleri; Hekimhan'ın Boğazgören, Dumlu, Mollaibrahim, Güzelyurt, Başkavak, Kavacık, Aşağısazlıca, Salıcık, Haydaroğlu, Saraylı, Bağyolu, Mimarsinan, Beykent, Yukarı Sazlıca Mahalleri; Kuluncak'ın Boğaziçi, Bahçelievler, İstiklal, İsmetpaşa, Ortapınar, Yeni Mahalleleri; Yazıhan'ın Hamidiye, Erecek, İriağaç, Çivril, Mısırdere Mahalleleri ve Yeşilyurt'un Göktarla Mahallesi'nde dolu maalesef kayısımızı yerle bir etti. Tarım İl Müdürlüğünün açıklamasında 7 ilçe, 52 mahallede yaklaşık 20 bin dekarda yağan dolunun etkisiyle zarar görüldüğü ifade ediliyor. Dolu yağışının yalnızca kayısıyı değil bademi, hububatı da yerle bir ettiğini söyleyebiliriz.

Değerli arkadaşlar, bugün Malatya'da çiftçi açısından tablo ağır, diğer illerden daha ağır çünkü hem dolu hem don felaketini yaşamış bir kentiz. Bizim milletvekillerimiz İlhami Aygun, Ömer Fethi Gürer, Gülcan Kış çok iyi bilirler; geçen yaşadığımız dondan dolayı kayısıda verimlilik en az yüzde 50 azalmış durumda. Çiftçinin bankalara tarım kredi borcu var, Ziraat Bankasına borcu var; üretim yok, borç devam ediyor, faiz işlemeye devam ediyor. Yaşananlar afet değil sadece; don, dolu ve bir de faiz afeti var. "Ben üretmek istiyorum ama devlet önümde yok." diyorlar. Sevgili Niğde Milletvekilimiz Ömer Fethi Gürer geçen günlerde bir açıklama yaptı; çiftçilerin bankalara borcu 2021 Şubat ayında 134 milyar iken beş yılda tam yüzde 881 artmış ve çiftçi borcu 1 trilyon 188 milyar liraya ulaşmış.

NURHAYAT ALTACA KAYIŞOĞLU (Bursa) - Yaparsa AKP yapar(!)

VELİ AĞBABA (Devamla) - 2026 yılında çiftçilerin bankalar tarafından takibe alınan borcu 19 milyar 371 milyon lira; cumhuriyet tarihinin en yüksek rakamıyla karşı karşıyayız. Bir taraftan dolu, bir taraftan don, bir taraftan da AK PARTİ tarımı vurmaya devam ediyor. (CHP sıralarından alkışlar)

Değerli arkadaşlar, bakın, eskiden kayısı çekirdeğini satarak insanlar işçi ücretlerini öderdi. Şimdi işçi ücretleri neredeyse kayısının yarısına gelmiş durumda. Tedbir alan yok, izlemekle yetiniyorlar.

Tekrar söylüyoruz, tarım bizim en önemli stratejik sektörümüz. 2020'de tüm dünya gördü; tarımı olmayan insanlar, ülkeler aç kalıyor. Lütfen faize ayırdığınız bütçeyi tarıma ayırın. Anayasa gereği tarıma verilmesi gereken para da verilmiyor, bunun mutlaka verilmesi lazım. (CHP sıralarından alkışlar)

Değerli arkadaşlar, tarım...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Ağbaba, lütfen tamamlayın.

İLHAMİ ÖZCAN AYGUN (Tekirdağ) - Başkanım, bir beş dakika daha verin, beş dakika daha verin.

NURHAYAT ALTACA KAYIŞOĞLU (Bursa) - Malatya çok önemli.

VELİ AĞBABA (Devamla) - Tamam Başkanım, teşekkür ederim.

Çiftçi, üretmekten korkar hâle gelmiş durumda. Tekrar söyleyeyim: Çiftçi, üretmekten korkar hâle gelmiş durumda. Mazot almış başını gidiyor; ilaçlar öyle, gübre öyle, işçilik öyle ama çiftçinin ürünü maalesef sabit, yerinde sayıyor.

Sadece kayısımız değil kirazımız, bademimiz, cevizimiz maalesef yerlerde sürünüyor artık. Eskiden hasat zamanı, temmuzda, ağustosta Malatya âdeta bayram yeriydi; maalesef, şimdi insanlar kara kara düşünüyor. "Biz borcumuzu nasıl ödeyeceğiz?" diye düşünüyorlar. Kayısı ağaçları sökülüyor, kayısı ağaçları kesiliyor ama bununla ilgili maalesef duyan da yok, gören de yok. (CHP sıralarından alkışlar)

Malatya'nın da çiftçinin de sorunlarını tüm Meclisimizin ve kamuoyunun dikkatine sunuyorum. Lütfen çiftçimizin Tarım Krediye, Ziraat Bankasına olan borçları faizsiz ertelensin.

Teşekkür ederim Başkanım. (CHP sıralarından alkışlar)