GENEL KURUL KONUŞMASI
Konu:
Yasama Yılı:4
Birleşim:85
Tarih:22.04.2026

CHP GRUBU ADINA HASAN ÖZTÜRK (Bursa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

İYİ Partinin verdiği özelikle yetişkinler ve ebeveynlerin de dijital okuryazarlığı ve sosyal medya kullanımıyla ilgili ve bunların çocuklarıyla ilgili etkilerinin araştırılmasını çok önemsediğimizi ve desteklediğimizi belirterek sözlerime başlamak istiyorum. Bugün bu salondaki herkes sabah uyandı, herhâlde önce herkes telefonuna baktı; Meclise geldi, toplantılara girdi, bir şeyler yedi içti, bunların hepsini yaparken farkında olarak ya da olmayarak hepimiz aslında ekranlarımıza defalarca baktık. Kaç saat bakıyoruz bu ekranlara? Türkiye'de bir vatandaş için bu cevap ortalama yedi saat, altı dakikası da var. İlk etapta çok yüksek gibi gelmeyenler için ayakta geçirdiğimiz sürenin yarısı. Dolayısıyla aslında, hepimiz bir dijital veri kaynağıyız; baktığımız ekranlar, ürettiğimiz veriler, baktığımız ekranlara gelen o sıralamalar ve algoritmalar aslında bizim yaptıklarımızın birileri tarafından toplanması ve hayatta karşımıza bir amaç içinde getirilmesi. Dolayısıyla dijital okuryazarlık çok önemli ve bizim de burada nasıl zaman geçirdiğimizi ve nerelerde olmamız gerektiğini ve olmamamız gerektiğini öğretmemiz de önemli. Çocuklarımız ebeveynlerinden bu konuda çok daha iyiler. Gençlerin dijital medya konusundaki bilgileri yetişkinlere göre yüzde 75 civarında, yetişkinlerin oranıysa yüzde 33 civarında. Peki, biz okulda bir şeyler verme noktasında ne yaptık dersek bir şeyler olabilir ama yetişkinlerle ilgili, yetişmiş insanlarla ilgili, ebeveynlerle ilgili ne yapıyoruz dersek herhâlde elimizde koca bir sıfır var.

Türkiye, özellikle sosyal medya kullanımında ve dijital mecralarda zaman geçirmede G-20'nin içinde ama bu bildiğimiz G20 değil. Instagram'da dünya 2'ncisiyiz; nüfusun Instagram'da geçirdiği zaman anlamında. Ne demek istiyorum? Aslında, internetle birlikte veriyi oluşturmaya başladık. Aslında, oluşan bu veri dünyanın global dijital firmaları tarafından toplanmaya ve işlenmeye başladı ve bu işlenen veri bugün bizim ne okuyacağımıza, ne göreceğimize, neleri tercih edeceğimize karar veriyor. Bu konuda tek başımıza bir şey yapma şansımız olmadığının da farkındayız ama hep birlikte, Avrupa Birliği ülkeleriyle, bu konuyu önemseyen ülkelerle birlikte global teknoloji firmalarının devletimizin ve milletimizin egemenliğini ortadan kaldıran bu egemenlik sınırlarını ve kurallarını belirlemeyiz ama bunu bir torba kanunun içine koyarak...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun, devam edin.

HASAN ÖZTÜRK (Devamla) - ...ortak aklı oluşturmadan, siyasetin üstünde bu konuyu değerlendirmeden, apar topar önemsediğimiz kanunlarla birlikte geçirerek olmaz arkadaşlar, olmaz, beceremeyiz. Şimdi, bu bağımlılığı ve sosyal medyayı konuşuyoruz, şöyle: Yasaklarla da bu olmaz, bilinçlendirmek, eğitmek ve öğretmek zorundayız. Bunu yapmadığımız zaman sonucu engelleyemiyoruz. Uyuşturucu kullanımı yasak, ülke bağımlı olmuş, çocukların büyük bir kısmı kullanıyor. Elektronik sigara yasak, edevatları yasak ama Mecliste bile var yani dolayısıyla, eğitim ve farkındalığı yaratmak ve bu konuyu da gerçekten araştırarak hep birlikte bunun üzerine odaklanmalıyız. Bu bir dijital egemenlik sorunudur. Sadece Dijital Dönüşüm Ofisini Siber Güvenlik Başkanlığı yaparak oraya da konuyla alakalı...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

HASAN ÖZTÜRK (Devamla) - ...olmayan birini atayarak çözemeyiz bu sorunları diyor, araştırma önergesini destekliyoruz. (CHP sıralarından alkışlar)