| Konu: | Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi münasebetiyle |
| Yasama Yılı: | 4 |
| Birleşim: | 79 |
| Tarih: | 08.04.2026 |
SAĞLIK, AİLE, ÇALIŞMA VE SOSYAL İŞLER KOMİSYONU BAŞKAN VEKİLİ ORHAN ATEŞ (Bayburt) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Öncelikle Dünya Romanlar Günü'nü kutluyorum.
Bu teklifle sosyal yardım ve hizmetlerin daha etkin, kapsayıcı ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulması hedeflenmektedir. Dezavantajlı grupların yaşam kalitesini yükseltmek ve sosyal hizmetlerin ulaşılabilirliğini artırmak üzere yapılan bu düzenleme, günümüzün değişen ihtiyaçlarına uygun bir sosyal hizmet anlayışının hayata geçirilmesinde önemli katkılar sağlayacaktır.
Teklifin 1'inci maddesiyle Darülacezede yapılacak gıda, temizlik, giyim ve yakacak bağışı ve yardımların Gelir Vergisi Kanunu'ndan istisna kapsamına alınması yönünde düzenleme yapılmaktadır.
Darülaceze Başkanlığına sağlanan bu vergi muafiyeti kurumun mali zorluğundan değildir; ülke genelinde ve yurt dışında yayılması, bu alandaki bağış potansiyelini değerlendirerek yaygınlaşmasını kolaylaştırma amacıyla bu muafiyet tanınmaktadır. Darülacezenin yüz otuz yıllık köklü bakım tecrübesi sadece İstanbul'la sınırlı kalmayıp tüm Türkiye'ye ve yurt dışındaki ihtiyaç sahiplerine ulaştırılacaktır. Kurumun İstanbul dışında teşkilatlandırılması zorunlu bir teşkilatlanma olmayıp ihtiyaç analizi ve kaynaklar doğrultusunda uygulanacaktır. Kurum hâlihazırda genel bütçeden pay almamaktadır.
Teklifte de yine genel bütçeye yük olmadan kendi tarihsel bağış kültürüyle büyümesi ve güçlendirilmesi amaçlanmaktadır. Gıda bankacılığı ve aşevi hizmetleriyle sosyal yardım modelleri güncellenerek gıda israfı önlenecektir. Darülaceze sadece bir barınma merkezi olmaktan çıkıp sosyal dayanışmayı ülkeye yayan dinamik bir mekanizmaya dönüştürülecektir.
Teklifin 2'nci maddesiyle yapılan değişiklikle kadın memurların doğum sonrası sekiz hafta olan analık izni on altı haftaya çıkarılmakta, toplam izin süresi ise yirmi dört haftaya yükseltilmektedir. Ayrıca koruyucu aile olan memurlara çocuğun tesliminden itibaren on gün izin hakkı tanınarak bu modelin teşvik edilmesi hedeflenmektedir.
Teklifle, 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun'da yapılan değişiklikle yapılan yersiz ödemelerin geri alınmasında uygulanan TÜFE bazlı hesaplama yöntemi değiştirilerek "kanuni faiz" esası getirilmektedir. Bu düzenlemeyle kanuni alacakların tahsilinde hukuki belirlilik ve mevzuatta yeknesaklık sağlanmış olacaktır.
Yine, bu teklifle yapılan düzenlemeyle tanımlar modern hizmet anlayışına göre güncellenerek mevcut "Çocuk Destek Merkezi" yerine rehabilitasyon süreçlerine uygun "İhtisaslaştırılmış Çocuk Evleri Sitesi" tanımı getirilmektedir. Düzenleme kapsamında çocukların travma odaklı ve özelleşmiş bir bakım modelinden yararlanması hedeflenirken bürokratik süreçleri hızlandırmak amacıyla çocuk koruma, ilk müdahale ve değerlendirme merkezleri müstakil birer sosyal hizmet kurumu statüsüne kavuşturulmaktadır. Ayrıca, çocukların aile ortamında desteklenmesini esas alan "sosyal ve ekonomik destek" ve "koruyucu aile" kavramları ilk kez kanuni tanıma kavuşmaktadır.
Yine, teklifle yapılan düzenlemeyle devlet korumasındaki çocukların aile ortamında büyümesini sağlamak amacıyla büyük önem taşıyan koruyucu aile sosyal hizmet modeline daha fazla ailenin katılmasını teşvik etmek için sosyal güvencesi olmayan koruyucu ailenin sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi olarak isteğe bağlı sigortalı prim ödemelerinin yapılması amaçlanmaktadır.
Yine, düzenlemeyle sosyal ve ekonomik destek hizmeti yasal güvenceye kavuşmaktadır. Özellikle devlet korumasından reşit olarak ayrılan veya sosyal ve ekonomik destek yardımı alırken reşit olan gençlerin örgün yüksek eğitime devam etmeleri kaydıyla 25 yaşını tamamlayana kadar desteklenmesi sağlanarak eğitim hayatında oluşabilecek ekonomik boşluğun önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.
Ayrıca, yardımlardan haksız yararlandığı tespit edilenlere karşı rücu mekanizması işletilerek kamu kaynaklarının korunması ve mali disiplinin sağlanması öngörülmektedir.
Yine, teklifle yapılan düzenlemeyle sosyal hizmet kuruluşlarında hizmet kalitesini artırmak, bireylerin ve kuruluşların güvenliğini sağlamak, suç işlenmesini önlemek ve acil durumlarda hızlı müdahale edilmesi amacıyla yazılım destekli kamera sistemlerinin kurulması yasal dayanağa kavuşturulmaktadır.
Kişisel verilerin korunması ve özel hayatın gizliliği ilkesi doğrultusunda elde edilen verilerin adli ve idari bir soruşturmaya konu olmaması hâlinde kayıt tarihinden itibaren iki yıl sonra silinmesi şartı getirilmektedir. Söz konusu kayıtların mahkeme kararı olmaksızın hiçbir kurum ve kuruluş ve kişiyle paylaşılmayacağı, yalnızca kamu hizmetlerinin geliştirilmesi amacıyla anonimleştirilerek kullanılabileceği düzenlenerek hem veri güvenliğinin sağlanması hem de kamu yararına yönelik iyileştirilmesi çalışmaları yapılması bu düzenlemeyle amaçlanmaktadır.
Teklifle ilgisi olmayan soruların cevabı ilgili bakanlıklarımız tarafından sayın vekillerimize yazılı olarak iletilecektir.
Tekrardan Dünya Romanlar Günü'nü kutluyor, saygılar sunuyorum.