DEM PARTİ GRUBU ADINA CEYLAN AKÇA CUPOLO (Diyarbakır) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, kıymetli halkımız; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Üç dakikada bu konuyu nasıl anlatacağımı bilemiyorum, o yüzden hızlı hızlı, 28 Şubattan bu yana başlayan bu süreçten Türkiye'nin çıkarması gereken 4 dersle başlayıp hemen konuşmamı toparlamak isterim.

Birincisi, mevcut devam eden savaşta Türkiye'nin herhangi bir tercih yapmamasının... Burada, savaşta herhangi bir tarafın yanında bulunmaktan bahsetmiyorum ama başkalarının onun için tercih yapmasını bekleyerek tercihini başkalarının kaderine, başkalarının isteklerine ve hedeflerine bıraktığını belirtmek isterim. Bu tercih, ABD ve İsrail'in Orta Doğu'da dizayn etmek istedikleri yeni dönemin tablosunu oluşturacak ve bu tercihi yaparken tek alerjisinin orada, İran'da Kürtlerin ve Beluçların önünü almak olmasının aslında kaybedilmiş, ıskalanmış bir fırsat olduğunu belirtmek isterim.

İkincisi, bilindiği üzere, bölgede, şu anda İran'la devam eden savaşta her bir tarafın farklı bir çıkarı var. İsrail ve ABD, rejimi değiştirmek, İran ise aynı zamanda hem hayatta kalmak hem de ABD'yi İsrail'in varlığı ve isteklerine göre, istekleri arasında, bunlar ile piyasaların istikrarı arasında tercihe zorlamak gibi belli tercihlere zorlama hedefi var. Bunlar arasında da Türkiye'nin asıl odaklanması gereken şeyin, şu an İran'da yüzde 60'ı, neredeyse yüzde 80'i oluşturan ve onurlu bir yaşamı savunan, demokratik bir İran'ı isteyen halkın tarafında yer alması gerektiği gibi bir tercih olduğunu belirtmek isterim.

Üçüncüsü, İran rejiminin şu an içinde bulunduğu durumdan Türkiye'nin alması gereken bir ders de sadece fiziki savunma opsesyonuyla geliştirilmiş savunma kapasitesinin sizi koruyamayacağı ama asli korumanın demokrasi ve halklardan edindiğiniz asıl toplumsal rıza olduğunu, bu rızayı üretmek için radikal bir demokrasiye odaklanmak gerektiğini söylemek isterim.

Bunun yanı sıra aslında bizim, Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi olarak benimsediğimiz vizyonunun Anadolu Mezopotamya uygarlığının kardeşliği, birliği olduğu ve dışarıdan, ta Sykes-Picot'tan bu yana gelen ve hâlâ sancılarını çektiğimiz o düzeneğin bir sonucuna mahkûm olmamak gerektiği, bu dönemde oluşan fırsatların bu bağlamda değerlendirilmesi gerektiğidir.

Yine, önergenin de konusu olan, aslında bu savaşın yansımalarından biri olan turizmle ilgili fırsatların kaçması veya turizmle ilgili yansıyabilecek bazı sorunların yanı sıra Türkiye'nin Covid döneminden almış olduğu bazı dersler olması gerektiğini düşünüyorduk ama bu derslerin şu an itibarıyla alınmadığı, bu savaşın getirebileceği bölgesel bazı sonuçlara hazırlıklı olunmadığı izlenimini ediniyoruz. Dün de Dışişleri Komisyonunda yapılan bilgilendirmeden de ne yazık ki bunu anladık, içeriğinden bahsedemiyoruz ama hazırlıklı değiliz, derhâl hazırlanmak ve bu 4 seçeneği, bu 4 dersi almak gerektiğini düşünüyoruz. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)