YENİ YOL GRUBU ADINA MEHMET EMİN EKMEN (Mersin) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ülkemizde tarım sektörünün, çiftçilerin içinde bulunduğu darboğazı katbekat artıracak büyük ve ciddi bir tehdidin hemen eşiğindeyiz, hatta tam ortasındayız. Ancak bu tehditle ilgili olarak Tarım Bakanlığının şu ana kadar almış olduğu tedbirlere baktığımızda çiftçileri koruyacak ve aynı şekilde gıda enflasyonuna karşı tüketiciyi koruyacak bir tedbir paketi görmemekteyiz. Bugün bir araştırma önergesi değil, bir genel görüşme talebiyle huzurunuzdayız çünkü bu konuların bir araştırma komisyonu eliyle konuşulacak ve ertelenecek bir zaman hassasiyeti dahi bulunmamaktadır. Her geçen gün çiftçimizin ve tüketicimizin aleyhine çalışmaktadır. Malumunuz olduğu üzere TÜİK'in ve uluslararası örgütlerin birçok tespitine göre Türkiye enflasyonda dünya sıralamasında ilk 5 içerisinde yer alıyor. Pandemi denildi, savaş denildi ancak bugün savaş içerisinde bulunan ülkeler ya da pandeminin ortaya çıktığı ülkelerde dahi gıda enflasyonu Türkiye'nin oldukça gerisindedir. Çiftçilik yaşı 58'i bulmuş durumda, hayvancılık gibi çiftçilik de artık bir yaşlılık mesleğine döndü. Hayvancıların, davarcıların ya da çiftçilerin çocukları bu mesleği sürdüremiyor. Tam böyle bir ortamda soykırımcı, korsan devlet, haydut devlet İsrail'in Amerika'nın desteği ile İran'a yapmış olduğu saldırıların bir etkisi olarak Hürmüz Boğazı kriziyle karşı karşıya kaldık. Bu kriz içerisinde petrol fiyatları 80 dolardan 136 dolara kadar çıktı, şu anda tekrar 100 dolar eşiğine dayanmış durumda. Sadece petrol fiyatları artmadı, doğal gaz fiyatları da arttı ve LNG arzında da yüzde 20'lik çok ciddi bir düşüşle karşı karşıyayız. Bütün bunlar birçok noktada, en önemlisi de gübre arzının daralması veyahut da gübre fiyatlarının ciddi şekilde artması gibi çok kuvvetli bir sinyal veriyor.

Peki, iktidar ne yaptı? Birçok uluslararası krizde olduğu gibi, hemen o gece Hazine ve Maliye Bakanlığı, ilgili Cumhurbaşkanlığı kurumları birtakım tedbirler açıkladı. Bu tedbirlere baktığımızda, İstanbul Menkul Kıymetler Borsasıyla ilgili tedbirler var, Merkez Bankasıyla ilgili kuru karşılamak üzere, kur satışlarını karşılamak üzere, alışlarını karşılamak üzere alınan tedbirler var ve yine faiz artışıyla ilgili tedbirler var. Her zaman söylüyoruz, ekonomi borsa, kur ve faiz üçgeninden ibaret değildir. Niçin Tarım ve Orman Bakanlığı bu konuda acil bir tedbir paketi açıklamıyor? Bugün açıklanan bir tedbir var, gübrenin ihracatı yasaklanmış. Peki, ihracatın yasaklanması tek başına ne anlam ifade ediyor? Bizim çiftçimiz bu gübreye erişebilecek mi? Eriştiği zaman gücü bu gübreyi satın almaya izin verecek mi? Biliyorsunuz, 2020'den bu yana üre gübresinde tam yüzde 920, DAP gübresinde ise yüzde 720 artış oldu. Şimdi, çiftçi gübreyi ya bulamayacak ya da bulduğunda satın alamayacak. Uluslararası araştırma kuruluşları...

(Uğultular)

MEHMET EMİN EKMEN (Devamla) - Sayın milletvekilleri, sohbet ediyorsunuz ama bu bütün seçmenlerinizle ilgili bir mevzudur.

Sayın Başkanım...

BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, hatip kürsüde konuşunca kendi aranızda lütfen sohbet etmeyiniz. Varsa önemli konularınız gidip dışarıda, kuliste bu muhabbeti yapabilirsiniz. Rica ediyoruz...

Buyurun, devam edin Sayın Ekmen.

MEHMET EMİN EKMEN (Devamla) - Kıymetli milletvekilleri, tamamınızın seçmenini, bütün vatandaşlarımızı ilgilendiren bir konudur. Önümüzdeki üç ay içerisinde çiftçi ya gübre bulamayacak ya da bulduğu gübreyi satın alamayacak. Uluslararası kuruluşlar böyle bir krizin yaklaşık yüzde 40 rekolte kaybı doğuracağını söylüyor. Zaten geçen yıl don ve kuraklık nedeniyle büyük bir rekolte kaybı yaşadık. Peki, donda ne yaptı iktidar? 2025 Şubat ayında yaşanan don krizine ilişkin tedbir paketi 2025 Eylül ayında açıklandı bizzat Sayın Cumhurbaşkanı tarafından. Peki, bu dokuz ay içerisinde çiftçinin durumu ne oldu acaba? Borcunu nasıl tefeci girdabına girerek karşıladı? Birden fazla ürün ekebilenler ikinci veya üçüncü ürün ekebildi mi? Arkadaşlar, don krizindeki hatayı gübre krizinde yapmayın. Bakınız, dün Tarım Bakanlığı limonda ithalat izni veren bir kararname yayınladı. İlk etapta bakınca, her zaman eleştirdiğimiz gibi ithalat politikaları yönüyle eleştirmemiz beklenebilir ama fiyatın dengelenmesi için bu karar doğru olabilirdi. Peki, bu kararın evveliyatında ne oldu? 2020 yılında limona önce ihracat yasağı getirildi.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - 2025'te de getirdiler.

BAŞKAN - Buyurun, devam edin.

MEHMET EMİN EKMEN (Devamla) - 2025'teki kısa sürdü Vekilim.

İhracat yasağı getirildiği için pazar kaybı yaşandı, pazar kaybı yaşanınca limon bahçede kaldı, bahçede kalınca Akdeniz sineği baş gösterdi ve binlerce limon ağacı kesildi. Bugün yeteri kadar limon üretimi olmadığı için limonda ithalatının önü açılıyor. Birçok tarım kaleminde zamanında alınması gereken tedbirlerin, maalesef, don krizinde olduğu gibi, kuraklık krizinde olduğu gibi alınmadığını görüyoruz. Gelin, burada bir genel görüşme yapalım, AK PARTİ'li arkadaşlarımız ve hepimiz Türk çiftçisinin karşı karşıya kaldığı bu büyük krizin yönetimi için... Kur için 20 milyar dolar satıldı değil mi, kuru karşılamak için? Bu 20 milyar doların onda 1'ini çiftçiye aktarsak çiftçi ihya olur. İMKB'de birtakım tedbirler alındı. Çiftçinin değeri borsadaki manipülatörler kadar, borsadaki sermaye sahipleri kadar yok mu?

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

MEHMET EMİN EKMEN (Devamla) - Başkanım...

BAŞKAN - Verdim ama...

Tamamlayın lütfen.

MEHMET EMİN EKMEN (Devamla) - Tamamlayayım.

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - Çiftçiyi yok sayıyorlar, çiftçiyi yok sayıyorlar.

MEHMET EMİN EKMEN (Devamla) - Çiftçinin değeri borsadaki yatırımcı kadar yok mu? Çiftçinin değeri kurdan para kazananlar kadar yok mu? Çiftçinin değeri bankacılık sektörü kadar yok mu? Çiftçinin değeri faiz gelirleriyle hayatını idame ettirenler kadar yok mu? Çiftçi deyip geçmeyin, çiftçiden ihmal ettiğimiz her bir kuruş gıda enflasyonu olarak her birimizi ve en önemlisi asgari ücretli, emekli gibi dar gelirliyi vuruyor diyorum.

Genel görüşme önerimizin kabulünü rica ediyor, saygılar sunuyorum. (YENİ YOL ve CHP sıralarından alkışlar)