CHP GRUBU ADINA AYLİN YAMAN (Ankara) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

Türkiye'de son yıllarda yaşanan ağır ekonomik kriz ve bununla beraber derinleşen kadın yoksulluğu, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin bir sonucu olarak yaşanan güvencesiz istihdam ve esas olarak kadının üzerinde olan bakım emeğinin değer bulmaması, yaşlanan nüfusun ağırlığının kadınlarda olması, beraberinde Sağlıkta Dönüşüm Programı'yla birlikte hizmetin giderek ticarileşmesi ve ulaşım zorlukları, kadın sağlığı konusunun gündeme taşınmasını zorunlu hâle getirmiştir. 2025 yılını Aile Yılı ilan eden ve düşen evlilik sayılarını ve doğurganlık hızını kanıta dayalı nüfus çalışmaları yerine birtakım kampanyalarla düzenleme çabası kadının fiziksel ve ruhsal sağlığını daha da gölgelemektedir. Bugünün HPV Farkındalık Günü olması kadın sağlığı konusunu daha güçlü konuşmamızı gerektirmektedir. (CHP sıralarından alkışlar) Zira HPV'ye bağlı gelişen rahim ağzı kanseri Türkiye'de kadınlarda en sık görülen ilk on kanser türünden biridir. Dünya Sağlık Örgütünün rahim ağzı kanserinin eliminasyonu için 90-70-90 hedeflerine göre kız çocuklarının yüzde 90'ının 15 yaşına kadar aşılanması, kadınların yüzde 70'inin HPV DNA testiyle taranması ve rahim ağzı kanseri tanımlanan kadınların yüzde 90'ının tedavi edilmesi hedeflenmektedir.

Bizde durum nedir? Sağlık Bakanımız Haziran 2025'te HPV aşısının 2025 sonu itibarıyla ücretsiz sunulacağını ifade etmiş ama Şubat 2026'daki açıklamalarında ise "Niyetimiz var." vurgusuyla birlikte kararın Bilimsel Kurul değerlendirmesine bağlı olduğunu söylemiştir. Türkiye'de rahim ağzı kanseri taraması 30-65 yaş arası kadınlarda beş yılda bir HPV DNA testiyle ücretsiz sunulmaktadır fakat Türkiye'de tarama kapsayıcılığı olması gereken yüzde 70'lerin çok uzağındadır. Sağlık Bakanımızın son günlerde tarama sayılarıyla ilgili açıklamaları memnuniyet yaratmakla birlikte -ki günlük 10.226 serviks kanseri taramasından bahsedilmektedir- tarama oranı şu an sadece yüzde 30'lardadır. Taramanın artırılması ve HPV aşısının ulusal bağışıklama takvimine alınması HPV'yle mücadeledeki en önemli unsurlardandır. Bugün aynı zamanda Dünya Obezite Günü. Obezite hem bağımsız bir hastalıktır hem de diyabet, hipertansiyon, inme, kalp damar hastalıkları, bazı kanser türleri ve kas iskelet hastalıklarına zemin hazırlamaktadır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayalım, lütfen.

AYLİN YAMAN (Ankara) - Kadınlarda obezite yüzde 30,8'le yüzde 20'lerdeki erkeklerden daha yüksektir ve bu nedenle kadın sağlığında özel bir yer açılmalıdır. Obeziteyle mücadelede kadınlar için özel bir eylem planı gerekmektedir. Yaşlanan nüfus konusunda da kadınlara özel bir vurgu gerekir. Hâlen 65 yaş üstü 1,5 milyon kadın tek başına yaşamaktadır. Bu durum sosyoekonomik açıdan yaşlanan kadınlara desteği ve kadınlar için bakım süreçlerine ağırlık vermeyi gerektirmektedir. Oysa yaşlı bakım merkezlerinin yüzde 85'i sadece 3 büyük ildedir ve 65 yaş üstü grubun sadece yüzde 1'i bu bakım evlerine ulaşabilmektedir. Unutmayalım, kadın sağlığına yapılan yatırım aynı zamanda aile ve toplum sağlığına yapılan yatırımdır. Genel kurulu saygıyla selamlıyorum. (CHP, DEM PARTİ ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)