DOĞAN BEKİN (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; öncelikle ramazan ayının Türk İslam âlemine ve tüm ümmete hayırlara vesile olmasını Cenab-ı Allah'tan temenni ederek konuşmama başlıyorum.

İmar Kanunu'nda değişiklik yapılmasına ilişkin kanun teklifimizin doğrudan Genel Kurul gündemine alınmasına ilişkin önerge üzerinde söz almış bulunmaktayım.

2018 yılında yürürlüğe giren İmar Barışı Yasası 31/12/2017 tarihinden önce yapılan yapıları kapsasa da 2017 Kasım ile 2018 Mart ayları arasındaki uydu görüntülerinin eksikliği nedeniyle birçok vatandaşımız mağdur olmuştur.

Uydu görüntülerinin güncel olmaması, bazı bölgelerde görüntülerin hiç bulunmaması, özellikle kırsal alanlarda yapılan küçük yapıların tespitinde ciddi sorunlara yol açmıştır. Bu durum ise, yaklaşık 10 milyon kişinin hak kaybına uğramasına neden olmuştur. Ayrıca, Büyükşehir Belediyesi Yasası'yla köylerin mahalle statüsüne geçirilmesi sonucunda kırsalda yaşayan vatandaşlarımız da mağdur olmuştur. Bu değişiklikle birlikte, köylerde barınma, tarım ve hayvancılık amaçlı yapılan yapılar ruhsatsız sayılmış ve şehirlerdeki yapılarla aynı kurallara tabi tutulmuştur. Oysa, yasada yer alan belediyelerin iki yıl içerisinde imar planlarını yapması veya yaptırılması şartı birçok belediye tarafından yerine getirilmemiştir. Bu yükümlülüğün uygulanmaması nedeniyle bugün köylerdeki pek çok yapı fiilen kaçak duruma düşmüş, söz konusu durum kırsaldaki yapı kayıt sorunlarını daha da artırmıştır. Bu mağduriyetleri gidermek amacıyla Meclise sunulan kanun teklifinin temel amacı, imar barışı kapsamında vatandaşlarımızın kendi mülkü üzerinde yatay mimari ve afet riski taşımayan afet riski raporu almış yapıların kayıt altına alınarak vatandaşlarımızın sorunlarını çözmektir. Kanun teklifi, özellikle depreme dayanıklı yapıların korunmasını hedeflenmekte, fay hattı üzerinde bulunan veya doğal afetlere karşı dirençsiz yapıları kapsam dışında bırakmaktadır. Teklifte yapıların denetimi için en az yirmi yıllık deneyime sahip uzman mühendislerin görevlendirilmesi öngörülmüştür. Ayrıca, zemin etüt raporlarının hazırlanması, fay hattı araştırmalarının yapılması ve binaların dayanıklılığının bilimsel testlerle belirlenmesi şartı getirilmiştir. Ruhsatsız ilave katların bulunması hâlinde ise yapının temelden itibaren incelenmesi zorunlu tutturulmuştur.

Kanun teklifinin amacı, sağlam yapıların korunarak millî servetin israfını önlemek, barınma hakkını güvence altına almak ve kira krizine çözüm üretmektir. Bununla birlikte, bugün hukuken yok hükmünde sayılan pek çok yapıda vatandaşlarımız fiilen yaşamını sürdürmekte ancak bu yapıların en temel ihtiyaçları olan elektrik ve su abonelikleri yapılamamaktadır. Bu durum, mevcut sistemde vatandaşların zorunlu olarak kaçak kullanıma yönelmelerine yol açarken belediyelerin ve devlet hazinesinin de herhangi bir gelir elde edilememesine neden olmaktadır. Yapıların kayıt altına alınmasıyla hem bu mağduriyetlerin giderilmesi hem de kamu kaynaklarına katkı sağlanması mümkün olacaktır.

Yapı kayıt belgesi sahiplerinin mağduriyetlerini gidermek, mülkiyet sorunlarını çözmek ve afetlere dayanıklı yapıların tespitini sağlamak öncelikli hedefler arasındadır. Bu toplumsal sorunun çözümü yalnızca belirli bir kesimi değil, tüm ülkeyi ilgilendiren bir sorun olarak ele alınmalı, bu sorun sadece bizlerin değil, Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında yer alan tüm siyasi partilerin ortak irade ortaya koyarak müşterek akılla çözüme kavuşturması gereken bir konu olarak değerlendirilmelidir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Lütfen tamamlayın.

DOĞAN BEKİN (Devamla) - Bu vesileyle Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Çok teşekkürler efendim. (CHP, İYİ Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)