İYİ PARTİ GRUBU ADINA ERHAN USTA (Samsun) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla selamlarım.

Bugün biz İYİ Parti Grubu olarak gerçekten toplumun en mağdur kesiminin sorununu gündeme getirmek amacıyla bu grup önerisini verdik; malum, emekliler. Yaklaşık 5 milyondan fazla, 5 milyonun üzerinde bir emekli şu anda en düşük emekli maaşı alıyor. Emeklilerin de yüzde 80'den biraz daha fazlası açlık sınırının altında bir aylıkla geçinmeye çalışıyor. Şimdi, yarın ramazan başlıyor. Ben, bu vesileyle, bütün milletimizin ramazan ayını tebrik ediyorum, sağlık, sıhhat içerisinde inşallah bayrama da kavuşuruz. Tabii, her bayram öncesinde şu tartışma başlıyor: "Bu emekli ikramiyeleri ne olacak?" şeklinde bir tartışma. Yani AK PARTİ Grubunun bunu bir kurala bağlamamasını, bunu böyle sürekli böyle tartışılır hâle getirmesini, bir anlamda böyle emeklileri dilenci hâline getirmesini zaten hiçbir şekilde kabul etmek mümkün değil.

Değerli arkadaşlar, zaman içerisinde emekli ikramiyeleri, bu bayram ikramiyeleri çok eridi, çok net bir şekilde bunu görüyoruz. Ben şimdi bu meseleyi hamasetle değil de hesapla ortaya koyma adına sizlerle bazı verileri paylaşmak istiyorum. Bu, biliyorsunuz, ilk olarak 2018 yılında çıkmıştı. 2018 yılında bir bayram ikramiyesi yaklaşık 250 dolardı, bugün 110 dolar yani 250 dolardan 110 dolara düşmüş dolar cinsinde bir emekli ikramiyesi var. Dolar cinsinden yine aynı 250 doları -artık dolardaki enflasyonu da bir kenara bırakıyorum- nominal olarak koruyalım desek bugün bir emeklinin bayram ikramiyesinin 11 bin TL olması gerekiyor. TÜFE'yi esas aldığımızda ki biliyorsunuz TÜİK'in TÜFE'si çok tartışılıyor, bununla bile enflasyon rakamlarını esas aldığımızda 11.150 lira olması gerekiyor. İlk çıktığı dönemde, 2018 yılında bir ikramiye, asgari ücretin yaklaşık yüzde 62'siymiş, o gün yüzde 62'siymiş, bunu esas aldığımızda "Yine yüzde 62'si olsun." dediğimizde bunun 17.400 lira olması gerekiyor. Geçen yıl rakam neydi? 4 bin liraydı biliyorsunuz, bu yıl 5 bin lira olması konusunda basında birtakım haberler çıkartılıyor. Bunun üzerinde Cumhurbaşkanlığı çalışıyormuş, ne çalışıyorlarsa yani 4 bin liradan 5 bin liraya çıkarılıyor. Tekraren söylüyorum: Asgari ücretin yüzde 62'siymiş ilk çıktığında, aynı oranı koruyalım desek 17.400 lira olması gereken bir işin bugün 5 bin lira olup olmayacağı konusunda AK PARTİ Grubu çalışma yapıyor. Bizim daha önce İYİ Parti grubu olarak "Refah Paketi" adı altında bir paketimiz vardı, kanun teklifimiz, orada biz bunu, yani daha makul olalım, bunun olması gereken 1 asgari ücret seviyesidir ama hiç olmazsa 2 bayramda 1 asgari ücret verelim. Yani her bayramda 1 asgari ücretin yarısını verelim şeklinde bir teklifimiz vardı, buradan bakarsak da bunun 14 bin TL olması gerekiyor. Peki, şimdi diyeceksiniz ki: "Yani bu gerçekten çok mu yük getiriyor veya bu olmamış bir şey mi, bunun bütçede kaynağı yok mu?" Biraz isterseniz işin o boyutuna bakalım değerli arkadaşlar.

Şimdi, iki ikramiyenin toplam maliyeti açısından söylüyorum. İlk çıktığı yıl 21 milyar lira bunun bir maliyeti varmış. Aynı yılda bizim vergi gelirimiz... Bütçe sistemi nedir? Vatandaştan toplarsın, yine vatandaşa dağıtırsın, bir tercihler manzumesidir. 622 milyar lira vergi gelirimiz varmış. Bakın, iki ikramiyenin yıllık vergi gelirlerine oranı yüzde 3,33'müş yani yıllık toplanan verginin yüzde 3,33'ü yıllık olarak bayram ikramiyelerine tahsis ediliyormuş ilk çıktığı yılda. Bu oran sürekli düşmüş, düşmüş, 2025 yılında 3,33'ten yüzde 1'e düşmüş arkadaşlar; üçte 1'inin altına gelmiş. Şimdi, 5 bin lira olması durumunda da yüzde 1,08 olacak veya yuvarlarsak yüzde 1,1 olacak. Bizim önerdiğimiz rakam olan 14 bin lira -bakın, yüksek gibi gözüküyor "Yük getiriyor." diyorsunuz- olması durumunda bu oran 2018'deki yüzde 3,33'lük orana biraz yaklaşıyor, yüzde 3,03 oluyor; yine, o oranın altında bir rakam. Dolayısıyla, milletten topladığımız verginin yüzde 3,33'lük kısmını 2018'de bayram ikramiyesi olarak nasıl verdiysek bugün de yine millete vermemiz, emeklilere vermemiz -hele hele bugün daha zor durumdalar- son derece makul bir şey olacaktır.

Bakın, bir de faize oranlayalım. Hani "Bütçede rakam var mı, yeri var mı?" filan diyorlar ya bize böyle kaynak maynak, diyorlar. Yıllık faize oranına bakıyoruz, ek ikramiyenin oranı 2018'de yüzde 28'miş yani iki tane bayram ikramiyesinin maliyeti o yıl 21 milyar lira, o yıl devletin yıllık faiz gideri 74 milyar liraymış. Dolayısıyla, ikramiyenin faiz giderine oranı yüzde 28'miş, 2025'te bu kaça düşmüş biliyor musunuz arkadaşlar? Yüzde 5,6'ya düşmüş.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın.

ERHAN USTA (Devamla) - Teşekkür ederim.

Yani o gün faiz giderinin yüzde 28'i kadar olan bayram ikramiyeleri yüzde 5,6'ya düşmüş. Şimdi, Hükûmetin öngördüğü 5 bin lira olması durumunda bile yüzde 5,5'e düşecek. Yani faiz için faizciye, bir avuç rantiyeciye para var; o gün yüzde 28'i kadar ikramiye vermişiz. Bugün faiz giderleri o kadar artmış ki bütçede ve ikramiyeler de o kadar düşmüş, reel olarak gerilemiş ki bu oran yüzde 5,5'e düşmüş. Mesela, bizim önerdiğimiz oran, hani 14 bin lirayı fazla görenler için söylüyorum, 14 bin liranın yıllık maliyetinin, yıllık faiz giderine oranı yüzde 15,3 olacak. Yani, yine 2018 seviyesi olan yüzde 28'in yarısı kadar olacak. Bunu bile emekliye çok görmeyelim, emekli gerçekten zor durumda. Hiç olmazsa bayramda torunlarına harçlık verebilecek, hiç olmazsa iki bayramda, iki gün yüzü gülecek bir şeyi emekliye çok görmemek lazım. Bütçede imkân vardır, bütçede para vardır, yeter ki iktidar bu parayı emekliler için kullanma konusunda irade göstersin diyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (İYİ Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)