YENİ YOL GRUBU ADINA MEHMET EMİN EKMEN (Mersin) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; DEM PARTİ Grubunun önerisi Suriye'de yaşanan olaylarla ilgili medya dili hakkındadır.

Suriye'nin zor ve kritik bir süreçten geçtiği açıktır; gerek komşu ülkemiz olması gerekse de Suriye'deki Kürt, Arap, Türkmen, Alevi, sayıları az da olsa Dürzi vatandaşların her biriyle Türkiye'nin kültürel, tarihsel bağlarının varlığı ve yine her grubun akrabalarının varlığı dikkate alındığında Türkiye için bu mesele âdeta bir iç meseledir ve medya için sorumlu yayıncılığın her zamankinden fazla gerekli olduğu açıktır. Birkaç temel ilkeyi öncelikle hatırlatmak gerekir: Gerçeğe aykırı manipülatif, hatta provokatif amaçlı bilgi ve görüntülerin çok kolay yayılabildiği, bu görüntülerin etkisinin öngörülemez derecede etkili olduğu bir düzlemdeyiz. Örneğin, bir kadın bedeninin 4'üncü kattan aşağıya atılması veya sağ ele geçirilenlerin öldürülmesine dair videoların geniş kitleleri provoke ve tahrik etme potansiyeli olduğu gibi bu ve benzeri videoların vatandaşlarımızın bir kısmının duygu dünyasında kırılma ve yarılma yarattığı da açıktır. Medyanın diline gelince unutulmamalıdır ki Suriye'deki gelişmeler merkezî hükûmetin egemenlik alanını genişletme çabası olarak görülse de operasyonun Kürt nüfusunun çoğunluk olduğu şehirlerin sınırına dayanmış olması nedeniyle her türlü gelişmenin Arap-Kürt ikilemine hapsedilmesi riski söz konusudur. Kürt nüfusunun çoğunlukta olduğu şehirlerin YPG kontrolünde bulunuyor olması başka bir kritik noktadır. YPG'ye ait meselelerin dahi Kürt vatandaşlarımızca oradaki sivil akrabalarının güvenliği ekseninde değerlendirildiği unutulmamalıdır. Bu fiilî durum dil ve yorumların hassasiyetini artırmaktadır. 10 Mart anlaşmasına uyulmuş olsa, kurulu devlet düzeninin bir parçası olabilecek YPG'nin 14 Aralık sonrası stratejik kırılmayı doğru okuyarak silahlı mücadele yerine siyasi müzakerelerin sabırla ve esneklikle yürütülmesi zorunludur. 14 Aralık 2024 tarihinde Şam'ın el değiştirme sürecinin Türkiye, ABD, İngiltere, NATO ülkeleri ve Avrupa Birliği ülkelerinin doğrudan rolü veya onayıyla gerçekleştiği göz önüne alındığında tüm talep ve pozisyonların bu gerçekliğe göre yenilenmesi gerekir. Devletlerin duyguları yoktur, devletlerden vefa beklenemez; onlardan talep edilecek şey yeni Suriye'nin inşasında adil ve dengeli bir tutum almaları olabilir. Suriye'de kalıcı barış ve istikrarın yol haritası bellidir. Suriye'nin siyasi ve toprak bütünlüğü tartışmaya açılmamalı, ülke yeni bir iç savaş ve çatışma döngüsüne hapsedilmemelidir. Yıkım dönemi bitmeli, inşa dönemi başlamalıdır. Taraflar güç ve meşruiyeti başka başkentlerde ve yabancı aktörlerin desteğinde değil içeride sağlanacak toplumsal mutabakatta aranmalıdır. Uluslararası rüzgâr kimden yana eserse essin, asıl olan, Suriye halkının kendi arasındaki istişare ve uzlaşısıdır. Hiçbir gerekçe sivil yerleşim yerlerinin çatışma sahasına çevrilmesini meşru kılamaz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun, devam edin.

MEHMET EMİN EKMEN (Devamla) - Köylerden kasabalara, şehir merkezlerinden mahallelere kadar sivil yerleşim alanlarına hiç bir askerî veya paramiliter unsurlar girmemeli, siviller kalkan yapılmamalıdır. Geçiş süreci zamana yayılmadan, anayasa yapımı ve yönetimde çoğulcu temsiliyet mekanizmaları hızla işletilmeli, herkesin kendini ait hissettiği bir Suriye, adil bir temsil ve anayasal bir düzen de bir an önce kurulmalıdır. Toplumsal barış açısından suç teşkil eden eylemlere dair soruşturma ve yargılamalar geciktirilmemeli, intikam hissi değil hukuk ve adalet ve devlet refleksi egemen olmalıdır. YPG'nin bir ayrılıkçılık ve bağımsızlık talebi yok ise müstakil askerî güç ısrarından vazgeçilmeli, demokratik hak taleplerinin teminatının silahlı yapılar değil anayasal güvence ve müzakere süreçleri olduğu unutulmamalıdır. Suriye'nin kurtuluşu namlunun ucunda değil demokrasinin ve kardeşliğin ortak zeminindedir. Türkiye'nin de buradaki rolü, Suriye'nin gerçek anlamda çoğulcu, demokratik anayasal bir zemine geçişi hususunda bir moderasyondur.

Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (YENİ YOL ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)