CHP GRUBU ADINA CEM AVŞAR (Tekirdağ) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

Diyanet İşleri Başkanlığı üzerine söz aldım. Bu sene Diyanet İşleri Başkanımız değişti, Ali Erbaş dönemi kapandı. Kendisini cumhuriyet tarihinde görülmemiş bir taraflılıkla, devletin laik ve çoğulcu yapısına karşı hutbeleriyle, israf polemikleriyle hatırlayacağız. İyi bilmezdik, çok acı ama halefine ders niteliğinde bir kariyer. Sayın Profesör Doktor Safi Arpaguş'a yeni görevinde başarılar diliyorum.

Din hizmeti vermek için kurulmuş Diyanet İşleri Başkanlığının 2026'da talep ettiği bütçe geçen seneye nazaran yüzde 35 arttı, 175 milyar TL. Bu 175 milyar TL'nin nasıl harcanacağına bakıyoruz: 150 milyar TL'si personel gideri. Şimdi, bakanlıklardan büyük böyle bir personel giderinin din hizmetlerine ne kadar faydası olacak veya buradaki atamaların ne kadarı liyakatlı? Onun vatandaşlar nezdinde açıklanması gereken bir durum ve bir hak olduğunu düşünüyoruz çünkü onlardan alınan vergiler bu bütçenin yüzde 85'ini oluşturuyor. Hatta, bazı vatandaşlarımız, Aleviler ödedikleri tüm vergilere rağmen Diyanetten hizmet alamıyor, hizmetlerden yararlanamıyor. (CHP sıralarından alkışlar) Anayasa'da bu başkanlığın laiklik ilkesiyle hükmetmesi şart koşulurken nüfusun önemli bir kısmı Alevilere bu bütçenin delikli lirası dâhil hizmet olarak dönmüyor, hiçbir zaman da dönmedi. Aleviler vergilerini eksik veriyor mu Sayın Cumhurbaşkanı Yardımcısı? Zannetmiyorum. Askerlik yapıyorlar mı? Yapıyorlar. Herkes gibi bu ülkeye hizmet ediyorlar mı? Ediyorlar fakat yalnızca inancı farklı diye eşit şartlar altında yaşamıyor, yaşatılmıyorlar. Bakın, absürt bir şekilde Kültür ve Turizm Bakanlığı altında kurulan Alevi-Bektaşi Başkanlığının bütçesi ne kadar? 643 milyon TL. Alevi-Bektaşi Başkanlığının bütçesi Diyanetin bütçesinin binde 40'ı; yanlış duymadınız, yüzde 40'ı değil, binde 40'ı. Demek ki bu ülkenin nüfusunun beşte 1'inden fazlasını oluşturan Alevi vatandaşlarımızın ibadet, cenaze, inanç ihtiyaçları sizlerin makam araçları kadar Audi'ler kadar önemli değil. (CHP sıralarından alkışlar)

Şimdi, Anayasa madde 73 diyeceğim, verginin adaletli dağıtımı diyeceğim ama kimse Anayasa'yı takmıyor ki, sorunumuz burada zaten. Bakın, Anayasa'yı biraz ciddiye alsanız madde 90 ışığında uluslararası anlaşmalara sadık kalırsınız, Avrupa İnsan Hakları mahkemesinin cemevlerinin ibadethane olarak kabul etmesini kanun hükmünde sayarsınız. (CHP sıralarından alkışlar)

Sayın milletvekilleri, beş yüz yıldan beri bu topraklarda herkes acılar çekti. Aleviler de sürgünler, katliamlar, tarif edilmez acılar yaşadı; inancından, ibadetinden vazgeçmedi. Bilinsin ki geçmeyecek de, kimse geçmez.

FATMA ÖNCÜ (Erzurum) - Ya, bunu Dersim tarihini bilen mi söylüyor?

ÖZGÜR KARABAT (İstanbul) - Geçsinler mi?

CEM AVŞAR (Devamla) - Bakın, Hanımefendi, herkesin inancı kendi gururu, onuru, şerefi, haysiyeti, mirasıdır. (CHP sıralarından alkışlar) Fakat acı olan nedir, biliyor musunuz? Acı olan şu: Türkiye'de tüm hukuki yolları tükettikten sonra son çareyi AİHM'de arayan Alevi vatandaşlara 2015 yılında Hükûmetin yaptığı savunmanın hukuki değil, din temelli olmasıdır "Siz daha aranızda birle anlaşamıyorsunuz." demesidir. Asıl acı olan "inanç özgürlüğü" diyerek kazandığınız, geldiğiniz iktidar koltuğunda milyonlarca vatandaşı insan haklarından mahrum etmenizdir. Devletlerin görevi, bir inancın çerçevesini veya özelliklerini tartışmak değildir, asla da olmamalıdır; o inanca sahip vatandaşların inanç özgürlüğünü güvence altına almak, dinî hizmetlerini onlara kesintisiz bir şekilde ulaştırmak olmalıdır. (CHP sıralarından alkışlar)

Burada, son bir yıldır demokrasi ve kardeşlik çağrısı yapan -bizim de kıymet verdiğimiz- herkese şunu sormak istiyorum: Bu çağrılarınızda Alevilerin demokratik istekleri neden geçmiyor? Yaşadıkları tüm mağduriyetlere rağmen takındıkları vakur duruşlarından dolayı mı, yoksa siyaseten bu mesele hâlâ sizler için mayın tarlası olduğundan mı? Dürüstçe cevaplayın. Alevilerin inançlarını yaşatmak için hakkı olan bütçeyi, hukuki statüyü bugünün hükûmetinden de istedikleri beklentilerinin bir kez daha altını çiziyoruz. Bakın, en önemlisi, yarın iktidarı Cumhuriyet Halk Partisi olarak bunu sağlayacağımızın bu kürsüden sözünü veriyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

CEM AVŞAR (Devamla) - Üstelik sadece Alevi vatandaşlarımızın değil, tüm vatandaşlarımızın inanç özgürlüğünün teminat altında olacağını belirtiyor, Genel Kurulu Saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)