GENEL KURUL KONUŞMASI
Konu: 2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2024 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin 7'nci Tur Görüşmeleri münasebetiyle
Yasama Yılı:4
Birleşim:33
Tarih:15.12.2025

CHP GRUBU ADINA MURAT BAKAN (İzmir) - Arkadaşlar, acımız büyük, Belediye Başkanımız Gülşah Durbay'ı son yolculuğuna uğurladık. Başımız sağ olsun, Allah rahmet eylesin.

Her sene genel bütçenin yüzde 8'ini alan İçişleri Bakanlığının performansı nasıl? En yakıcı konudan, polis ve jandarma intiharlarından başlayalım. Sayın Bakan, geçen yıl kolluk intiharlarını nişan, düğün, gönül meselesine bağlıyordu; ağır çalışma koşulları, amir baskısı, özlük hakları sorunu yok; bu yıl ise bizi intihar oranının dünya ortalamasının altında olduğuna ikna etmeye çalışıyor. Peki, Bakanın gizlediği gerçek ne?

İLHAMİ ÖZCAN AYGUN (Tekirdağ) - Bakan yok, Bakan!

MURAT BAKAN (Devamla) - 2025 yılında bizim bildiğimiz polis intihar sayısı 77. Fransa'da polis intiharı ülke ortalamasının 1,8'i, İngiltere'de 1,5 katı üzerinde; arkadaşlar, Türkiye'de kolluk herhangi bir meslek grubundan 4-5 kat daha fazla intihar ediyor. Polis ve jandarma bu ülkenin işçisinin, esnafının, çiftçisinin çocuğu arkadaşlar; anası-babası rezidanslarda, yalılarda oturanların çocuğu değil. Bu çocukların canı sana emanet Sayın Yerlikaya, mazeret değil çözüm üreteceksiniz.

Sayın Bakan, suça sürüklenen çocuklar için Komisyonda diyor ki: "Küçüklüğünde çok çizgi film seyretmiş, ve bunun tesirinde kalanlara söylüyorum, bunların tamamı bitecek caydırıcı kanunlarla." Sizin göreviniz mizah yapmak değil. Çizgi film karakterlerinin ismiyle kurulan suç örgütleri 16-17 yaşındaki çocukları kullanarak sokaklarımızı kan gölüne çeviriyor. Çocuk suçluluğuna ürettiğiniz çözüm ne? Caydırıcı kanun yapmak. Peki, bilimsel gerçek ne? Suça sürüklenen çocuklarda caydırıcılık teorisi çalışmaz, risk algısı düşüktür, geleceği öngörme yetisi zayıftır; bu nedenle "Ceza artırırsam suç azalır." mantığı çocuk suçlularda işlemez. UNICEF'in, Avrupa Konseyinin raporları var, ABD, İngiltere örnekleri var. "Ceza artıracağım, bitecek." demek bilimsel cehalettir. Riskli bölgeleri belirleyeceksin, odak grup çalışması yapacaksın, okul devamı, aile desteği, psikolojik destek, sosyal hizmet takibi gibi bütüncül bir anlayışla çocuğun suça yönelmesini önleyeceksin.

Organize suçla mücadele... Sayın Bakanın döneminde ihracatımız arttı, ithalatımız arttı ama yüksek teknoloji ihracatı değil, suçlu ihracatı ve ithalatımız arttı. Yunanistan'da, Fransa'da, Almanya'da, İspanya'da Türk mafya örgütleri adam öldürüyor, kendi aralarında çatışıyorlar. Avrupa basını bunu nasıl yazıyor? "Türkiye kaynaklı suç örgütleri Avrupa'da savaş yürütüyor. Türk çeteleri AB şehirlerinde ölüm saçıyor." Türkiye uluslararası suç örgütlerinin güvenli limanı hâline geldi; Rus mafyası, Balkan mafyası, Meksika karteli, Kolombiya kartelleri... Avustralya'nın en çok aranan adamı neden Türkiye'yi tercih ediyor? Çünkü kara para denetimi zayıf, kurumsal kapasite çökmüş, siyasi koruma mekanizmaları var. Tarihimizde ilk kez suçlu ihraç ve ithal eden bir ülkeye dönüştük. Bu, İçişleri Bakanlığı için utanç tablosudur.

Uyuşturucuda durum... Avrupa'ya giden eroin ve kokain trafiğinin büyük bölümü Türkiye'den giriyor. Ana kavşağı Türkiye. EUROPOL raporları açık. Türk suç ağları eroin pazarlarında hâkim aktör. Kokain trafiğinde Türkiye yükselen merkez olarak tanımlanıyor. Dışişleri Bakanlığı Türkiye'nin, kokain trafiğinden hem transit hem de hedef ülke olarak etkilendiğini söylüyor ama asıl felaket, bu trafik geçip gitmiyor; okul önlerinde, mahallelerde, köylerde sentetik uyuşturucu satılıyor, uyuşturucu kullanımı 12 yaşına kadar düşmüş durumda. Siz hâlâ "Avrupa'da oranlar şöyle, Türkiye'de böyle." diyerek seçtiğiniz istatistikler üzerinden algı yaratmaya çalışıyorsunuz. Asıl algı, asıl istatistik on ayda 41.296 operasyon yapıp sadece 539 kişinin tutuklanmasıdır. Meclisin verdiği bütçeyi başarısız operasyonlarda harcıyorsunuz.

Yasa dışı göç ve sığınmacılar konusunda durum nedir? Uluslararası örgütler Türkiye'nin Asya-Orta Doğu-Avrupa hattının ana göçmen kaçakçılığı merkezi olduğunu söylüyorlar. Yasa dışı göçü bir kenara bırakın ülkede hâlâ 2 milyon 366 bin geçici koruma altında Suriyeli var. Savaş biteli bir sene oldu. Yıl dönümünü Kilis'te, Urfa'da Antep'te, Maraş'ta kutluyorlar. Niye kaldırmıyorsunuz geçici korumayı? Kaldırın, dönsünler ülkelerine, ülkelerini yeniden inşa etsinler. Türkiye'de ağır aksak da olsa bir demokrasi deneyimi yaşadılar, özgürlüğün tadına baktılar; bırakın ülkelerinde de bir demokrasi inşa etsinler, iyi komşular olalım. Bu durum hem bizim için hem de onlar için hayırlısı.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; içinde yurttaşın, polisin, jandarmanın, memurun olmadığı yani insanın olmadığı bu bütçeyi kabul etmemiz mümkün değildir. "Hayır" oyu vereceğiz.

Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)