MEHMET ÖNDER AKSAKAL (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 2024 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu hakkında Demokratik Sol Parti olarak görüşlerimizi paylaşmak üzere söz almış bulunuyorum. Aziz milletimizi ve Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

Bütçe gerekçesinde başlangıç niyeti ve amacı olarak finansal istikrarı güçlendirmek, yüksek katma değerli üretimi teşvik etmek, iş ve yatırım ortamını iyileştirmek, afetlerle etkin mücadele etmek, mali disiplini korumak belirtilmiş ise de sonuçta, karşımızda 2 trilyon 652 milyar lira bütçe açığı durmaktadır. Dikkat edilirse, devletin çeşitli ihtiyaçları için kendisinin doğrudan harcamayıp kurumlara aktardığı kalemlerden oluşan cari transferler bütçede en büyük gider kalemini oluşturuyor. 2024 yılında cari transferler için ayrılan 4 trilyon 267 milyar lira ödenek içindeki en önemli kalem ise sosyal güvenlik sistemine yapılacak transferlerdir; bu amaçla ayrılan bütçe harcamalarının yaklaşık yüzde 13,5'i sosyal güvenlik sistemine akıyor. Bu denli büyük bir kaynak ayrılmasına rağmen, sayıları 16 milyonu aşan emeklilerin büyük kısmı hâlen yoksulluk sınırının altında yaşamaktadır. Bu durum ülkemizde sosyal güvenlik sistemimizin ne denli bir reforma ihtiyacı olduğunun da çok açık göstergesidir.

Öte yandan, 2024 bütçesinde deprem harcamaları için 1 trilyon 28 milyar lira kaynak ayrılmış durumda. Bu tutarın bütçe giderleri içindeki payı yüzde 12 olarak hesaplanmıştır, umarız bu rakam yaşadığımız 6 Şubat büyük deprem felaketinin yol açtığı yaraların sarılmasına yardımcı olur. Ülkemizin bir deprem ülkesi olduğu gerçeğinden hareketle benzer yıkımlarla karşı karşıya kalmamak için gerekli tüm çabanın gösterilmesi devletin başlıca görevlerinden biri olmak zorundadır.

Değerli milletvekilleri, 2024 yılı bütçesi için öngörülen bütçe açığı, AK PARTİ iktidarları dönemindeki en yüksek bütçe açığı olarak karşımıza çıkmaktadır ancak öngörülen bu açık enflasyonun düşürülerek finansal istikrarın sağlanması hedefine yönelik bir bütçe hazırlandığı iddialarıyla ne yazık ki çelişki içindedir. Bu nedenle korkarız ki 2024 bütçesi öngörülenden daha büyük açıklarla kapanacak ve enflasyonla mücadele kesintiye uğrayabilecektir.

Ülkemizde son yıllarda yaşanan yüksek enflasyonun en çok zarar verdiği kesim sabit ve dar gelirli vatandaşlarımızdır. İşçi, köylü, emekli, memur bunlardan müteşekkil ve vatandaşlarımıza insanca yaşayabilecekleri bir gelir ortamı sağlamak devletimizin temel görevidir. Denk bir bütçe hazırlanması yönünde gelişecek çalışmaları destekleyeceğimizi de özellikle belirtmek isterim.

Bütçenin enflasyonla mücadelede etkin bir rol oynayabilmesi için açıkları en aza indirecek politikaların güdülmesi zorunluluk taşımaktadır. Bu hedefe ulaşmak için öncelikle harcamalarda azami tasarruf ilkesine uyulurken kamu gelirlerinin etkin ve verimli biçimde toplanması gerekir.

Son yıllarda rutin hâle getirilen vergi afları vergi mükelleflerinde sürekli bir af beklentisi yaratmakta, bu da vergiye uyumu olumsuz yönde etkileyerek vergi tahakkuk ve tahsilatını düşürmektedir. Bizce, vergi afları diğer adli aflar gibi Meclisimizin nitelikli çoğunluğuyla yürürlüğe giren yasalardan olmalı ve olağanüstü bir zorunluluk olmadıkça gündeme getirilmemelidir.

Üretimin artırılması için coğrafi yapımıza en uygun model olarak da tarımsal kalkınmanın öncelenmesi büyük önem arz etmektedir. Üzerinde ısrarla durduğumuz bir konu vardır ki o da mevcut Büyükşehir Yasası'nın tarımsal kalkınmamızın önündeki en büyük engel olarak durmasıdır. Büyükşehir Yasası ivedilikle değiştirilmeli, tarım arazilerinin büyük çoğunluğunu içine alan bu statüden vazgeçilerek köylerin yeniden köylülere geri verilmesi sağlanmalıdır. Büyükşehirlerin çeperlerinde kentsel tarım yapılmasına dair strateji tamamen bir hayaldir dolayısıyla bu öngörü fanteziden öte anlam ifade etmez.

Değerli milletvekilleri, Gelir İdaremiz, otomasyon sürecinde büyük başarılara imza atmış kurumlarımızdan biridir. Bu sürecin nitelikli personel, vergiye uyum konusuna odaklanmış bir idari yapı, adil ve uygulanabilir bir vergi sistemiyle desteklenmesi şarttır. Gelir İdaremizin vergi toplama kapasitesinin iyileştirilmesiyle ilgili tüm çabaların da destekçisi olacağız.

Maliye politikalarının başarıya ulaşmasındaki en büyük unsurlardan biri politikaların eş güdüm ve uyum içerisinde yürütülmesidir. Bilindiği üzere, maliye politikalarının gelirler, bütçe ve kamu finansmanı olmak üzere 3 temel ayağı vardır. Bugünkü sistemde ise maliye politikalarının uygulanması açısından gerekli eş güdüm ve uyum ortamının var olduğunu söylemek mümkün değildir. Biz maliye politikalarının başarı şansının artması açısından bu 3 kurumun aynı yapı altında toplanmasının daha doğru olduğunu düşünüyoruz.

Son olarak, merkezî yönetim bütçesinden en yüksek payın yüzde 14,6 oranıyla eğitim harcamalarına ayrılmış olması memnuniyet vericidir ancak yeterli değildir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

MEHMET ÖNDER AKSAKAL (Devamla) - Atatürk'ün hedef olarak bize gösterdiği muasır medeniyetler seviyesine ulaşabilmenin öncelikli koşulunun eğitimli bir toplum yaratmaktan geçeceğine olan inancımızı bir kez daha belirterek 2024 bütçesinin ülkemize ve milletimize hayırlı olmasını diliyor, yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)