CHP GRUBU ADINA ÇETİN OSMAN BUDAK (Antalya) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Bu, bugünkü Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemi ve bu araştırma önergeleriyle, grup önerileriyle ilgili 3 önerinin 3'ü de aslında yoksullukla alakalı. 1'incisi İYİ Partinin grup önerisi, gıda fiyatlarındaki artışla alakalı. 2'ncisi HDP'nin grup önerisi, yoksulluğun nedenleriyle alakalı. 3'üncüsü de bizim önerimiz, konut kiralarındaki artışın nedenleriyle alakalı.

Bakın, Türkiye yanıyor. Yoksulluktan bahsediyoruz, AK PARTİ milletvekili diyor ki: "Türkiye'de yoksulluk yok." Bu ilk 2'si, ilk 2 önergenin 2'si de AK PARTİ'nin oylarıyla reddediliyor. Şimdi inşallah bu reddedilmez ama biliyorum reddedeceksiniz. Kirayla ilgili sadece bizi değil, sizleri de sanıyorum her gün 3 kişi, 5 kişi, 10 kişi arıyor. Türkiye'deki enflasyonu da artık saklamanızın imkânı yok ne yaparsanız yapın. İnsanlar markete gidiyor alışveriş yapmak için, bir evde oturuyor ki... Arkadaşlar, Türkiye'nin toplam nüfusunun yüzde 42'si kirada oturuyor, yüzde 58'i ev sahibi ve bundan üç beş sene önce bu oran, ev sahibi oranı yüzde 61-62'ydi. Ev sahibi olabilmek de artık imkânsız. E, dolayısıyla kiraların bu kadar yüksek seyretmesi, üstelik de bir koruma kalkanının olmaması... Örnek vermek gerekirse, TÜİK'in rakamlarıyla artışın söz konusu olduğunu varsayalım, bu da yüzde 30. Yani yüzde 30 artış diye bir şey söz konusu değil. Yani eğer bir vatandaşın nisan ayında kira kontratı bitiyorsa yüzde 30 artış mümkün mü? Değil. İçinizde birçok kiracı var ve kiracı olan arkadaşlar zaten bunları yaşıyor. Geçen sene 3 bin lira kira veren, bu sene 5 bin lirayla oturmak durumunda, kışın ortasında herhâlde evsiz kalacak değil.

Şimdi, arkadaşlar, EUROSTAT'ın Türkiye'deki konut fiyatlarıyla, bu ev sahipliğiyle alakalı bir verisi var. EUROSTAT, biliyorsunuz, Avrupa İstatistik Ofisi. Burada, Avrupa Birliğine üye olmuş ya da üye olmaya aday ülkelerin listesi var. Bu listede, Türkiye 1'inciliği hiç kimseye kaptırmamış, konut fiyat artışlarında Türkiye yüzde 59,8'le 1'inci sırada, diğer ülkelerde ortalama yüzde 10 civarında.

Bir de şunu söylemek zorundayım: Bu fotoğrafı hepiniz hatırlıyorsunuz; bu, Kenya'da kulelerin üzerine Türk Bayrağı'yla birlikte asılmış. Türkiye'de 250 bin dolara konut alırsanız, size -pasaport da koymuşlar, burada, bakın, görüyorsunuz- Türk pasaportunu veriyorlar. Sadece bu mu? Hayır. Bir de yatırım getirisi yıllık yüzde 7 garanti veriyor. Bu bir ajansın Kenya'da kulelere astığı bir reklam. Bu içinize siniyor mu arkadaşlar? Türk vatandaşlığı bu kadar ucuz mu? (CHP sıralarından alkışlar) Türk vatandaşlarının konut alma ihtimali bu şartlarda mümkün mü? Değil.

Ayrıca, İstanbul Büyükşehir Belediyesinin yaptığı bir araştırma da İstanbul'daki fiyat artışlarının son iki yılda yüzde 785 arttığını göstermiştir. Burada yine bir örnek vereyim, medyaya düştü: Miami, bildiğiniz -"dünyanın rivierası" diye kabul edilir- Miami'de 3 katlı bir villanın fiyatı 400 bin dolar arkadaşlar. İstanbul Sarıyer Maslak'ta 2+1 dairenin fiyatı 400 bin dolar. Bu vatandaş 4.250 lira asgari ücretle nasıl konut sahibi olsun? Mümkün mü? Böyle bir şey de mümkün değil.

Şimdi, kiralarda, bakın, bu tabloları hep görüyorsunuz, şu tabloları hepiniz görüyorsunuz; Türkiye, şu sondaki lacivert; Türkiye, her zaman ok gibi buralarda bir yerlere gidiyor yani 1'inciliği hiç kimseye kaptırmıyor. OECD, dünyadaki kira artışlarıyla ilgili bir araştırma yapıyor, Türkiye 1'inci. Yine, burada kira artışları inanılmaz seviyede ve bakın, bu alttaki grafikler de aslında kirası yüksek olanlar, dünyada kirası yüksek olanlar; 30 tane ülke var, en yüksek olan 30 ülkenin içinde yine en yüksek Türkiye.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayalım lütfen.

ÇETİN OSMAN BUDAK (Devamla) - Şimdi bir şey daha söyleyeceğim, bir dakikaya sığdırmaya çalışacağım: Reddimiras, arkadaşlar, reddimiras, duymuşsunuzdur yani aileler, babalarının ya da analarının miraslarını reddederler. Bu oran neymiş biliyor musunuz? 2013 yılında yüzde 30'muş, şimdiki oran arkadaşlar yüzde 85. Yani ülkede mahkemelere başvuranların yüzde 85'i "reddimiras" diyor; bu çok acı bir tablo, çok acıklı bir tablo. Gelin, araştıralım, bu kira artışlarıyla, asgari ücret alanın ya da yoksulluk sınırı olan 16 bin lira maaş alanın o kiraları ödeyip, aynı zamanda çocuklarını okula gönderip onların masrafını, mutfak masrafını, elektrik masrafını, su masraflarını koyduğunuz zaman herkes bankada...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

ÇETİN OSMAN BUDAK (Devamla) - Bankaya gidebilen de bir avuç insanı geçmiyor. Gelin, şunu bir araştıralım, hep beraber bu memlekete hayırlı bir iş yapmış oluruz.

Hepinize saygılar sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)