ÇETİN OSMAN BUDAK (Antalya) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Kanun teklifinin 7'nci maddesi üzerine söz aldım.

7'nci madde, seyahat acentelerinin Seyahat Acentaları Birliğine ödedikleri aidatın üzerinden indirim öngörüyor; bu indirim de yüzde 36 olan yeniden değerleme oranının yarısı kadar. Şaka gibi, komedi.

Seyahat acenteleri 2020 yılında, pandemide hiç iş yapamadılar. 2021'de çok az iş yapmışlardı. Türkiye'de 12 bin seyahat acentesi var; 12 bin seyahat acentesinin birçoğu batık şu an, ciddi bir bölümü batık. Ha, bunu TÜRSAB istemiş olabilir, yani bu seyahat acentelerinin durumunu bildiği için "En azından bir nefes olur." diye iyi niyetle istemiş ama bu torba kanun teklifinin içine bunu getirmek yani anlaşılır bir şey değil. Kaldırın bunu, o zaman bir işe yarar çünkü 5 bin lira gibi bir rakam, bu yıl ödenecek 5.088 lira, yaptığınız indirim de 600 lira yani bunu yapmasanız da olur. Kaldırın, hiç olmazsa bir işe yarasın. Seyahat acenteleri de desin ki: "Devletimiz bize sahip çıktı, efendim, işte, bu kadar zor durumda olduğumuzu biliyor, onun için de biz bunu ödemiyoruz."

Değerli arkadaşlar, şimdi, aşağı yukarı savaş, daha doğrusu Rusya'nın Ukrayna'ya saldırısının üzerinden kırk gün geçti ve Türkiye'nin çok önemli pazarlarından ikisi; ilk 3 sırada, 1'inci Rusya, 2'nci Almanya, 3'üncü Ukrayna'ydı. Türkiye'nin toplam turistinin 2021 yılında yüzde 27'si bu iki ülkeden geldi yani 4 kişiden 1'i bu iki ülkeden geldi; yüzde 44'ü de Rusya'dan gelen yani bu yüzde 27'nin yüzde 44'ü. Şimdi, bunların gelmeme ihtimali var. Peki, Türkiye'de sahillerimizde, İstanbul'da, Kapadokya'da 120 milyar dolarlık yatırımlar var. Bu insanlar şunu soruyor: "Devlet burada bize destek verecek mi?" Meçhul. Bir Turizm Bakanı var, kendisi otel sahibi, otelleriyle ilgileniyor herhâlde şu anda, sektörle değil kendi işiyle ilgileniyor. Bir tek açıklama yok. Ha, saraydan da bir açıklama yok. Ben niye bunları dile getiriyorum? Bakın, mevsimlik çalışan 1 milyon 400 bin emekçi var. Bu insanlar şu anda, daha henüz çalıştıkları otellere çağırılmadı, çalıştıkları otellere çağrılmadı; 1 Nisanda sezon açılırdı, bugün nisanın ilk haftasını bitirdik. Şimdi bu insanlar aç ve açıkta. Geçen dönemlerde kısa çalışma ödeneğiyle bir kısmına çare bulundu fakat şu anda bu insanların kaderleri de meçhul. Bu kadar otel sahibinin, hepsinin gelecekle ilgili endişeleri çok büyük, sebebi de şu arkadaşlar: Eğer otellerini açamazlarsa... Zaten pandemide darbe aldılar, 2016 uçak krizinde darbe aldılar, hepsi boğazlarına kadar borçlu.

Bir de çok önemli olan -ülkemiz turizminin- bu bölgelerden gelen turistin yüzde 80'ini getiren Türk sermayesi tur operatörleri vardı ama tur operatörlerinin şu anda nereye doğru evrilecekleri belli değil. Burada da bir örnek vermek istiyorum çok kısa, zaten bir dakikam kaldı, beş dakikada anlatılacak bir şey değil. Hızla destek verilmesi lazım çünkü daha önce Avusturya'dan Türkiye'ye turist getiren bir şirket battı, Avusturya'dan turist sayısı çok azalmıştı; Almanya'dan, hepiniz biliyorsunuz yine bir Türk firması batmıştı, Almanya'dan gelen turist sayısı çok azaldı; bir de Nordik ülkeleri; İsveç, Norveç, Danimarka'dan turist getiren bir Türk firması batmıştı, oralardan da turisti kaybettik, şimdi Arap turiste mahkûmuz. Bu tarafta da savaş var, ne olacağı belli değil. Bakın, haraç mezat bu otellerimiz yabancıların eline geçebilir, böyle bir tehdit var. Acilen turizm garanti fonu oluşturulup buraların desteklenmesi lazım -çalışan 1 milyon 400 bin- bu yatırımlarımızın karşılığını almak için.

Hepinize saygılar sunuyorum, teşekkür ediyorum. (CHP sıralarından alkışlar)