GENEL KURUL KONUŞMASI
Konu: (2/4013) esas numaralı Muhtarlık Temel Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin doğrudan gündeme alınmasına ilişkin önergesi (4/158) münasebetiyle
Yasama Yılı:5
Birleşim:53
Tarih:15.02.2022

SEYİT TORUN (Ordu) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Muhtarlarımız yerel demokrasinin kurucu unsuru, köy ve mahallelerimizin seçilmiş temsilcileridir. Siyaset kurumunun görevi muhtarlığın bu vasıflarını korumak ve yüceltmektir ancak üzülerek ifade ediyorum ki yirmi yıldır ülkeyi yöneten iktidar muhtarlık kurumunu itibarsız hâle getirmiştir. 6360 sayılı Kanun'la binlerce köyün tüzel kişiliği kaldırılmış ve mahalleye dönüştürülmüştür, bir dönem muhtarlığın tamamen kaldırılması dahi tartışmaya açılmıştır. Şimdi de muhtarlık seçimlerinin yerel seçimlerden ayrı bir tarihte yapılması söylentileri çıkarılmıştır. İktidarın muhtarlığa bakışı böyleyken şimdi sadece "Muhtar maaşlarını asgari ücrete çıkaracağız." vaadinde bulunmak muhtarlarımızı seçim malzemesi yapmaktan başka bir şey değildir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 82 farklı kanun, tüzük ve yönetmeliğin toplam 354 maddesinde muhtarlara vurgu yapılıyor. Biz bu dağınıklığı ortadan kaldırmak ve yasal düzenlemeleri tek çatıda toplamak amacıyla 84 maddelik Muhtarlık Temel Kanunu Teklifi'mizi Meclis Başkanlığına sunduk. Teklifte yer alan bazı düzenlemeleri kısaca özetlemek isterim: Öncelikle, muhtarları demokratik kurumlar hâline getiriyoruz. İhtiyar meclisi ve ihtiyar heyetlerini, köy meclisi ve mahalle meclisi olarak düzenliyoruz. Muhtarlıklara bütçe hakkı tanıyoruz. Köy muhtarlıklarına il özel idarelerine ayrılan payın yüzde 1,5'unun aktarılmasını sağlıyoruz, mahalle muhtarlıklarına da belediye sınırlarında toplanılan emlak vergisinin yüzde 1'ini ayırıyoruz. Ayrıca, muhtarlarımızı posta memuru olmaktan çıkarmak istiyoruz. Muhtarlara evrak dağıtımları nedeniyle ücret ödenmesini sağlıyoruz. Muhtarlarımız seçimle geliyor ama alınan hiçbir karara katılmıyor. Biz, muhtarlarımızı yetkisi olmayan seçilmişler olmaktan kurtarmak istiyoruz. Muhtarlarımıza, belediye ve il genel meclislerinde kendi alanlarını ilgilendiren toplantılara katılma, söz ve oy hakkına sahip olma yetkisi veriyoruz. Muhtarlık seçimlerine adaylık usulü getiriyoruz ve fotoğraflı birleşik oy pusulası kullanımına geçilmesini öneriyoruz. Muhtarlarımıza ödenek değil, aylık verilmesini sağlıyoruz. İktidarın yirmi yılın sonunda yaptığı teklif, muhtar maaşlarını asgari ücrete çıkarmaktan ibarettir. Biz, kanun teklifimizle 14750 olan ek gösterge rakamını 22000'e çıkarıyoruz. Böylece muhtar maaşlarının 5.179 liraya yükseltilmesini öneriyoruz.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; yüksek nüfuslu muhtarlıklarımızın yardımcı personele ihtiyacı açıktır. Bu nedenle, 2 bin seçmen nüfusunu aşan muhtarlıklara büro personeli atanmasını öneriyoruz. Ayrıca, sosyal yardımların muhtarlar aracılığıyla dağıtılmasını temin ediyoruz. Bir diğer düzenlemeyle Türkiye muhtarlar birliğinin kurulmasının önünü açıyoruz. Bilindiği gibi, muhtarlarımız izne ayrıldıklarında maaşları kesiliyor; biz, muhtarlarımıza maaşları kesilmeden yıllık otuz gün izin hakkı tanıyoruz. Ayrıca, kadın muhtarlara toplam on altı hafta analık izni veriyoruz. Son olarak, muhtarların şehir içi ulaşım hizmetlerinden ücretsiz faydalanmasını öneriyoruz. Teklifimizdeki düzenlemeler kısaca, özetle bu şekildedir. Bu teklifin tamamı, muhtar örgütlerimizin görüşleri alınarak muhtarlarımızla birlikte hazırlanmıştır.

Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Başkanı, 19 Ocakta, muhtar maaşlarının asgari ücrete çıkarılacağını ifade etmişti ancak aradan yirmi yedi gün geçmesine rağmen hâlâ bir düzenleme hazırlanamadı ve bugün yatan muhtar maaşları yine aynı seviyede geldi. Buradan çağrı yapıyoruz: Eğer samimiyseniz bizim kanun teklifimiz hazır; gelin, tartışalım ve bu düzenlemeleri oy birliğiyle hayata geçirelim.

Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Başkanı, yaptığı konuşmada "Maaşların asgari ücretin altında kalmasına gönlümüz razı olmadı." demişti. Sormak istiyoruz: Muhtarların yetkisiz seçilmişler olmasına gönlünüz razı mı? Bizim gönlümüz razı değil. Muhtarlarımızın posta memurluğu yapmasına bizim gönlümüz razı değil.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayalım lütfen.

SEYİT TORUN (Devamla) - Teşekkür ederim.

Muhtarlarımızın izne çıktıklarında maaşlarının kesilmesine bizim gönlümüz razı değil. Muhtarlarımızın belediyede, il genel meclisinde yok sayılmasına gönlümüz razı değil. Bizim gönlümüz muhtarlarımızın seçim vaadi olarak kullanılmasına razı değil. Şunu herkesin bilmesi gerekir: Muhtarlara sadece asgari ücret vererek sorunlarını çözemezsiniz. Birazdan kanun teklifinin oylamasına geçeceğiz; kalkacak eller, kimin samimi olarak çözümü savunduğunu, kimin samimi olmadığını da bu Genel Kurulda görmüş olacağız. Eğer bu teklif reddedilirse herkes şunu görecek: Bu iktidar muhtarların sorunlarına değil, onların oylarına taliptir. Siz bu teklifi reddederseniz dahi muhtarlarımıza sözümüzdür: Biz sizin oylarınıza değil, sorunlarınızı çözmeye talibiz, iktidar olduğumuzda da bu teklifi yasalaştıracağız ve muhtarlarımızın hakkını muhtarlarımıza mutlaka teslim edeceğiz. (CHP sıralarından alkışlar, AK PARTİ sıralarından gürültüler)