NEVROZ UYSAL ASLAN (Şırnak) - HAGB meselesi çok pozitif bir şey gibi ama yargılamalarda bile hep müvekkilin anlamadığı, ediyor musun, etmiyor musun diye geçiştirdiğimiz bir mesele ve denetim süreci yetişkinler için o kadar çok yakın takipli ve denetimle olmuyor. Çocuklar için mevcut durumda zaten denetimli serbestlik HAGB olduğunda üç yıl olarak zaten uygulanıyor. Mevcut durumda ne gibi denetimler vardı da yeterli bulunmadı da bugün bu yönlendirme tedbirlerine atıf yapılarak bir güvenlik tedbiri gibi denetime dâhil ediliyor. Açıkçası bu ihtiyacı öncelikle bir anlamak iyi olur.

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Genel Müdürüm, bu konuda...

ADALET BAKANLIĞI MEVZUAT GENEL MÜDÜRÜ MEHMET ÖKMEN - Sayın Başkanım, HAGB bakımından -Sayın Başkanım da ifade etti- farklılık yetişkinlerde Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231'inci maddesinde HAGB düzenlenmiştir. Uygulama koşulları bakımından birebir aynıdır HAGB'nin şartları, neticeten verilen iki yıl hapis cezalarında HAGB uygulanabilir, bunun belli koşulları var, zarar varsa, zararın giderilmiş olması, daha önce kasıtlı bir suç işlememesi gibi bir tedbir var. 231'inci madde HAGB verildiğinde hâkim tarafından takdiren uygulanabilecek yükümlülükler var. Bunlar "Bir meslek veya sanat sahibi olmaması hâlinde, meslek veya sanat sahibi olmasını sağlamak amacıyla bir eğitim programına devam etmesine, bir meslek veya sanat sahibi olması hâlinde bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek ve sanatını icra eden bir başkasının gözetim altında ücret karşılığında çalıştırmasına, belli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belli yerlere devam etmek hususunda yükümlü kılınmasına ya da takdir edilecek başka bir yükümlülüğü yerine getirilmesine" diye 231'inci maddede yükümlülükler var. Aynen atıf yapıldığı için çocuklar bakımından da bu geçerli, çocuklar için de bu yükümlülük geçerli. Çocuklar bakımından tek fark denetim süresi yetişkinler bakımından beş yıldır, beş yıl içinde suç işlemediği takdirde düşme kararı verilir, bu çocuklar bakımından üç yıldır denetim süresi, üç yıl sonra düşme kararı verilir. Burada getirilmek istenen husus, çocuklara yeni 5/A maddesinde getirilen yönlendirme tedbirinin 231'inci maddedeki yükümlülüklere ilave olarak, yeni bir yükümlülük olarak çocuğun topluma kazandırılması, eğitiminin sağlanması, dijital platformlarda takibi, çevre bilincinin oluşması gibi tedbirlerin çocuklara HAGB verildi, ilave bir tedbir uygulanmasını sağlamak amacıyla bu madde düzenlenmiştir Başkanım.

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Teşekkür ediyoruz.

NEVROZ UYSAL ASLAN (Şırnak) - Şöyle Başkanım: Şimdi, hem birden fazla tedbire hükmedebiliyor, örnek veriyorum, aynı anda hem çevreye gönderebiliyor hem dijital takip yapabiliyor, bu belirsizlik çocuk için çok ağır bir sorumluluk. İkincisi, yetişkinler için denetimli serbestlikte bu kadar yakın takip, bu kadar ayrıntılı bir değerlendirme yokken çocuk açısından bu kadar ağır sonuçları barındıracak, özel hayattan çalışmaya kadar -yani 10'uncu maddeyle ilgili şerhlerimizi tekraren söylüyorum- bu kadar risk barındıran bir meselenin çocuklar açısından yapılabilirliğinin kabulü bizim açımızdan ağır. Yani HAGB'nin yaratacağı koşullar bakımından ölçülü değil, ağır bir mesele kendi içerisinde. Yine, HAGB'nin çocuk bakımından anlatılması, özellikle eğer bu tedbirler olacaksa çocuğun sadece HAGB'yi kabul etmesi de yetmeyecek. Bu denetim bir güvenlik tedbiriyken başka maddede, burada bir denetimli serbestliğin tedbirine dönüştürülmüş olacak ve burada o güvenlik tedbiri gibi bir zorunluluk addetmek ya da bunun üzerinden değerlendirmek de mümkün olmayacak. O nedenle, bu sosyal inceleme meselesi, bireyselleştirme meselesi çocuğun aleyhine sonuç doğurmayacağı gibi bir sürü, bir sürü itirazlarımız var. Biz oluşturduğu sonuç açısından, HAGB'nin kendisi bakımından ağır sonuçlar yaratacağını, yetişkinler için kurulamayacak bir mekanizmanın çocuk açısından ağır sonuçları olacağını biz düşünüyoruz. Hani çocuklara özgü, çocuk odaklı, yeni HAGB modeli, yeni bir mekanizma bunlar dışında yaratılabilir mi? Olabilir ama bu şekilde tedbir artı HAGB ölçülü değil, ağır.