NEVROZ UYSAL ASLAN (Şırnak) - Başkan, biz 9'uncu maddedeki 6036 sayılı Kanun kapsamında kalan bıçak, delici, kesici ve bereleyici aletlerin ruhsatlandırılmış yerler dışında sergilenmesini yasaklıyor, çocuklara satmak, satın almak, taşınma bir kabahat olarak düzenleniyor. Çocukların şiddet olaylarında kullanabilecek aletlerin ya da işte silah niteliği taşıyabileceklerin erişimini sınırlandırması için getirilmiş. Gerekli, yerinde bir amaç -bu madde itibarıyla söylüyorum- ancak çocuklara satışının yasaklanması, ruhsata tabi satışların, ruhsatlı iş yerlerinin sınırlandırılmasını, internet üzerinde gerçekleştirilen satışların denetlenmesini ilkesel olarak olumlu bulsak da temel sorun buradaki yaptırım meselesinde çocukla yetişkinin aynı yaptırım mantığı üzerinde ortak bir yere yerleştirilmesi yani yine çocuğa özgü koruma ve güvencelerden yoksun bırakılması hâli. Çocuğa bir aleti satan yetişkin ile o aleti taşıdığı tespit edilen çocuk arasında aynı temel yaptırım ve idari para cezasının muhatabı hâline getirilmesi bizce sorun çünkü yetişkin, çocuğa o tehlikeli maddeyi, aleti, bıçağı, kesiciyi, deliciyi -artık ne olacaksa- erişimini sağlayan kişi, çocuk ise her hâlükârda korunması gereken kişi ya da özne pozisyonda duruyor; aynı düzleme konulmaması gerekir.

Bir diğer mesele, velev ki çocuğa bir idari para cezası öngörüldü, bu idari para cezası kim tarafından ödenecek? Ailesi tarafından ödenecek ve ailesi tarafından ödendiği durumda tüm aileler açısından aynı miktarda bir etkileme düzeyi de olmayacak. Gelirleri bakımından, yoksulluk düzeyleri bakımından aileye kiradan gıdaya birçok meseledeki hususlar itibarıyla ucu açık bir idari para cezasının dolaylı bir etkisi ve bir yük hâlini alacak. Burada bence asıl sorgulamamız gereken ya da cezaya tabi tutmamız gereken mesele bu aleti çocuğa ulaştıran ya da ulaşmasına vesile olan yetişkin üzerinden bir değerlendirme yapılması çünkü öbür türlü çocuğa hediye edilmesi, ödünç verilmesi gibi birçok meseleler üzerinden de bu meselenin içi boşaltılabilecek yani yargılamalar sırasında içi boşaltılabilecek.

Yine, 15 yaşından küçük çocuklar bakımından çocuk hâkiminden koruyucu ve destekleyici tedbir talep edilmesi de otomatik bir yaptırım mekanizmasına bence dönüştürülmemeli. Olayın kendisi, özelliği, çocuk ya da ona erişim biçimini ve ortamını kendisi değerlendirebilmeli çünkü koruyucu tedbirin dayanağı çocuğun kabahati işlemiş olması değil, somut olarak korunma ihtiyacı gözetilerek ele alınması gerekir. Öncelikle, sosyal inceleme meselesi, SİR raporu bence burada değerlendirilmeli, çocuk dinlenmeli gibi diğer hususlar geçildikten sonra ancak bir koruyucu tedbire ya da destekleyici tedbire gidilmeli. O nedenle, sayı ve nitelik bakımındaki... Yani, yine bu yasada "sayı ve nitelik bakımından vahim" diye bir kavram vardı, bence bu da belirsiz, nesnel ölçütler bakımından bu yönüyle de belirsiz, kolluğa da hâkimliğe de çok geniş bir takdir yetkisi sunuyor. O nedenle, bu maddedeki bu meseleyle ilgili belirsizliğin tamamlatılması, çocuğun yetişkinle aynı yaptırıma tabi tutulmaması gerekir diyorum.