HAKAN ŞEREF OLGUN (Afyonkarahisar) - Maddeyle aile hukukundan doğan bakım, gözetim ve destek olma yükümlülüklerini yerine getirmemeleri nedeniyle cezai sorumluluktan doğan yetişkin aile bireyleri bakımından zorunlu eğitim yükümlülüğü getirilmektedir. Çocuğun korunması, sağlıklı gelişiminin sağlanması ve suçtan uzak tutulması konusunda öncelikli sorumluluk çocuğun bakım ve gözetimini üstlenen yetişkinlere aittir. Aile bireylerinin çocuğun fiziksel, zihinsel, ahlaki ve sosyal gelişimini gözetmesi, eğitim, bakım ve denetim yükümlülüklerini yerine getirmesi, çocuğun suça sürüklenmesine olabilecek riskleri zamanında fark ederek gerekli önlemleri alması gerekmektedir. Bu yükümlülüklerin ihmal edilmesi yalnızca aile içi bir sorun olarak değerlendirilemez. İhmalin çocuğun ağır suçlara sürüklenmesine neden olması hâlinde sonuç hem çocuk için hem mağdur hem de toplum bakımından telafisi güç zararlara yol açmaktadır. Maddeyle aile hukukundan doğan bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünü yerine getirmeyen aile bireylerine uygulanacak cezalar artırılmakta, bu ihmal sonucunda çocuğun kasten öldürme veya neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçunu işlenmesi hâlinde fail hakkında daha ağır cezaya hükmedilmesi öngörülmektedir. Dolayısıyla bu madde kapsamında cezai yaptırımın muhatabı çocuk değil, çocuğa karşı kanundan kaynaklanan yükümlülüklerini ihlal eden yetişkin aile bireyleridir. Ancak aile bireyine yalnızca hapis cezası verilmesi, çocuğun suça sürüklenmesi neden olan aile içi sorunların giderilmesi bakımından tek başına yeterli değildir. Ceza yaptırımının yanı sıra, ihmale yol açan yanlış ebeveynlik tutumlarının, iletişim eksikliklerinin ve çocuğun gelişimi konusundaki bilgi yetersizliğinin de giderilmesi gerekmektedir. Aksi hâlde, cezai yaptırım uygulamasına rağmen aile ortamındaki risklerin devam etmesi ve aynı ailede bulunan diğer çocukların da benzer tehlikelerle karşı karşıya kalması mümkündür. Teklifte yer alan bu maddeyle cezalar ağırlaştırılmakta ancak bilinçsiz ailelerin bilinçlendirilmesi adına bir adım atılmamaktadır. Önergemizde cezanın verilebilmesi için ailedeki yetişkinlere eğitim verilmesi zorunluluğu getirilmek istenmektedir. Yasama organı tarafından faillere yönelik bir ceza artışı belirlenmekte ancak idareye bir sorumluluk yüklenmemektedir. Bu nedenle, önergemizde cezai sorumluluğu bulunan yetişkin aile bireylerinin Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından belirlenecek çocuk gelişimi, ebeveynlik becerileri ve aile içi iletişim konularındaki zorunlu eğitim programlarına katılması ve bu programların tamamlanması teklif edilmektedir. Eğitim yükümlülüğü aile bireyine tanınmış, isteğe bağlı bir imkân değil, çocuğa karşı ilan edilen sorumlulukların yeniden hatırlatılmasını, aile içindeki koyucu ve denetleyici mekanizmaların güçlendirilmesini amaçlayan zorunlu bir tedbirdir. Yetişkin aile bireyinin eğitim programına haklı bir mazereti bulunmaksızın katılmaması veya başladığı programı tamamlamaması, çocuğun korunmasına yönelik sorumlulukların yerine getirme konusunda gerekli iradeyi göstermediğini ortaya koyacaktır. Bu sebeple, eğitim yükünün ihlali hâlinde hükmedilen cezanın aynen infazına karar verilmesi öngörülmektedir. Düzenlemeyle, bir taraftan çocuğa karşı bakım, eğitim, gözetim ve destek yükümlülüklerini ihlal eden yetişkin aile bireylerinin cezai sorumluluğu etkin hâle getirilmekte, diğer taraftan aile bireylerinin çocuk gelişimi ve ebeveynlik konularında bilinçlendirilmesi sağlanmaktadır. Böylece, yalnızca meydana gelen sonucun cezalandırılması değil, ihmale neden olan aile içi koşulların giderilmesi, aynı ailede bulunan diğer çocukların korunması, yeni suçların önlenmesi amaçlanmaktadır. Bu nedenle teklifimize kabul oyu verilmesini arz ederim.