NEVROZ UYSAL ASLAN (Şırnak) - Elimden geleni yapmaya çalışacağım Başkan. Çünkü zaten o teknik, hukuki meseleleri tekrar etmeyeceğim, bence yeterince bir doygunluğa ulaştı.

Ben işin biraz toplumsal boyutundaki bir hususu, bir öneriyle getireceğim size. Çünkü burada ailelerin yükümlülükleri üzerindeki mesele, Çocuk Koruma Kanunu'ndaki ilgili hususlar Ceza Kanunu'yla birbiriyle illiyetli olarak ele almamız gereken bir mesele. Bazı vahamet gerektiren, çok ailenin, anne babanın çok yoğun bağımlı olduğu, çocuğun şiddete yönlendirildiği ya da kullanıldığı meselelerden Çocuk Koruma Kanunu'nda çocuk koruma altına alınıyor. Yani böylesi boyutlar için zaten böylesi bir maddeyi konuşmaya gerek kalmayacağız; ilgili yönetmelik var, ilgili kanun var. Burada işin biraz gerçeklikle bağlantısını kurarak birkaç şey söyleyeceğim. Biz Beritan Vekilimizle dün yaptığımız cezaevi ziyaretlerinde suça bulaşan çocukların, en azından görüştüğümüz, içeride olan çocukların biri hariç hepsinin zorunlu eğitimden alıkonulduğunu, ailelerin içerisinde aile içi şiddet örüntüsü olduğunu -babanın anneye dönük olarak- ve bunu süreklileşmiş şekilde devam ettiğini, çocuğun buna şahit olduğunu ya da çocuğun bundan nasibini aldığına ya da baba tarafından aynı şiddete maruz kaldığına tırnak içerisinde denk geldik. Buradaki meselenin çok dar ve sınırlı bir şekilde ele alındığını düşünüyoruz ve biz şöyle bir öneriyle gelmek istiyoruz, SSÇ Komisyonunda da Komisyonumuz bunu söyledi: Risk örüntüsü ve erken önleme meselesinin önemini açıklamak istiyorum. Örnek veriyorum, bugün ülkemizde en önemli sorunlardan bir tanesi en az çocuk meselesi kadar kadına şiddet meselesi. Bugün aile içi şiddette babanın anneye karşı gerçekleştirmiş olduğu bir şiddet hikâyesinde -bu sadece fiziksel şiddet, ağır yaralama değil- şiddet hikâyesini kendisinin yaşadığı bir meselede Adalet Bakanlığına geldiği an Adalet Bakanlığının çocukla ilgili bir önleyici mekanizma ve erken risk göstergesinin devreye konulması gerektiğini düşünüyoruz yaşanan çocuk örüntülerinin kendisi itibarıyla ya da anne baba bağımlı -uyuşturucu bağımlısı, kumar bağımlısı başka bir bağımlılık- Sağlık Bakanlığına gitti, y a da Yeşilaya gitti, örnek veriyorum, bir şekilde bunlarla bariz bir temas kurdu. Bu noktada da çocuklar açısından bir erken uyarı sistemi ve bir destek mekanizmasının devreye girmesi gerektiğini düşünüyoruz. Burada aileleri cezalandırmak meselesinden ziyade çocukları suçtan koruma önceliğimiz değil mi? Evet. Eğer çocukları suçtan koruma ve suçu önleme üzerinden bir değerlendirme yapacaksak burada çocuğun suça bulaşabileceği yapısal sorunları çözmek bir yana, aynı zamanda, olası risk örüntülerini dikkate alarak gerekli koordinasyon ve eşgüdüm... Sayın Sevda Vekil ifade etti, onu tekrarlamayacağım. Sağlık Bakanlığı, Adalet Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı arasındaki eşgüdümün kendi içerisinde bir mesele olması. Çünkü her zaman aile çocuk için güvenli bir alan değil, aile kadınlar için güvenin güvenli bir alan değil. Böylesi bir durumda devreye girebilecek bir mekanizmayı biz öneriyoruz. Mesela, 12'nci maddede bir bildirim usulü getirilmişti. Biz niye böylesi durumlarda şiddet meselesinde Adalet Bakanlığını, bu bağımlılık meselesinde Sağlık Bakanlığını ya da diğer ihmal meselelerinde, çocuk koruma meselesinde bir bildirim yükümlülüğü getirip aralarında koordinasyonu sağlamıyoruz? Bence bu cezalandırmadan çok daha etkili bir mekanizma olacak; bu birincisi.

İkinci olarak, devletin sorumluluğuyla ilgili çokça şey söylendi. Burada şöyle bir şey söylemek istiyorum: Örnek veriyorum, eğitimine devam etmeyen bir çocuk, okulu bırakmış -Zülküf Vekilin verdiği örnekte bulunuyorum- dışarıda eğer bir kavgaya karışmış ve 4'üncü maddedeki kasten öldürme meselesini gerçekleştirmiş. Burada biz babanın yükümlülüğünü dikkate aldığımız kadar, öğretmenin yükümlülüğünü, okuldaki psikiyatrik bir sorun varsa okuldaki PDR'ci hocanın sorumluluğunu ya da aile hekimi varsa, bir bağımlılık söz konusuysa bağımlılıkla ilgili aile hekimini sorumlu tutuyor muyuz? Tırnak içerisinde hayır. Devletin ilgili kademelerinde devletin mekanizmalarında bir sorumluluk addetmiyoruz ama çocuklara gelen meselede bir sorumluluk addediyoruz, bir bildirim öneriyoruz. İkinci mesele de 6284. Bir kadın ya da işte, çocukları için ya da kendisi için 6284'e başvuruda bulunduğu an tıpkı 12'nci madde meselesi gibi aynı bildirim yani yönlendirme meselesi, çocuğun korunması, desteklenmesi, yoksulluktan tutalım diğer yapısal meselelere kadar risk değerlendirmesi ve bildirim usulünün iç içe değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Kadın ile çocuğu asla eş değer görmüyoruz, bu iki ayrı politika alanı ama ikisinin kişisel olarak kendini var ettiği alanlarda da ilişki, besleme, büyütme ve o gedik meselesinde bütüncül bir yaklaşım, bildirim ve koordinasyon meselesinin öncelikli olarak bu madde üzerinden tekrardan revize ederek değerlendirilmesini öneriyoruz.