ALİYE COŞAR (Antalya) - Düzenlemeye göre 12-18 yaş arasındaki çocuklara verilen cezalardaki indirimlerin azaltılması, bazı suçlarda ise 15-18 yaş grubuna indirim uygulanmaması, 12-15 yaş grubunun ise 15-18 yaş grubuyla aynı biçimde cezalandırılabilmesi... Teklif, çocuk adalet sistemini koruyucu ve onarıcı anlayıştan uzaklaştırarak çocuklara yetişkin ceza hukukunun uygulanmasının önünü açmaktadır. Hâkime açık ve nesnel ölçütlere dayanmayan geniş bir takdir yetkisi verilmektedir. Çocuğun yaşı, gelişim düzeyi ve yönlendirilmesi kapasitesi yerine suçun ağırlığı merkeze alınmaktadır. Kısacası sonuç odaklı cezalar artırılmaktadır. Biraz önce, ilk, geneli üzerinde konuşmamızda 2005 yılında yirmi beş yıl olarak cezaları artırılmış, günümüze geldiğimizde de yirmi yedi yıla artırılıyor. 2005 yılından günümüze kadar gelen süreçte de ceza oranlarında artış gözükmüş. Biraz önce de bahsettim.

Ben sadece bir şeyden daha bahsetmek istiyorum. Şimdi, burada Suça Sürüklenen Çocukları Araştırma Komisyonunda bazı hususlar tespit edilmiş. Bu hususlar ne? Çocuk yoksulluğunun, eğitimden kopuşun, suça iten etmenlerin, sosyolojik nedenlerin çocuklardaki suça karışma oranını arttırdığı yönünde. Dolayısıyla elde böyle bir tespitler var. Biz ne yapıyoruz bu tespitler için? Suça Sürüklenen Çocukların Araştırma Komisyonuyla konuyla ilgili tespitlerini buraya bırakıyoruz sonra bunlarla ilgili devletin koruyucu, önleyici, destekleyici tedbirler üretmesi gerekirken "ama" diyoruz, cezaları artırma yoluna gidiyoruz. Dolayısıyla burada sorunun temeline inmektense açıkça cezalar artırılıyor. Bizim de itirazımız bu yöndedir. Hocam, ben bu soruyu size sormak istiyorum. Biraz önce siz kendiniz... Bu kadar tespit edilmiş hususlar varken, Suça Sürüklenen Çocuklarla İlgili Araştırma Komisyonunda bir sürü tespitler varken onları bir kenara bırakarak doğrudan suça endeksli olarak cezaların artırılması doğru mudur? Bu tespitleri buraya koyarak, hiçbir şey yapmayarak... Dolayısıyla burada bazı tespitler yapılıyor, bununla ilgili bir politikalar üretilmesi gerekiyor çünkü böyle bir çalışma yapılmış. Bu çalışmaların bir sonuca varması gerekiyor. Onlar buraya gelmeden bu kenara koyuluyor ve burada cezaların artırılması yoluna gidiyor. Bu doğru bir uygulama mıdır?

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Evet, buyurun.

PROF. DR. OLGUN DEĞİRMENCİ - Şöyle Sayın Vekilim...

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Hocam, soruyu tekrarlayarak cevap verirseniz...

PROF. DR. OLGUN DEĞİRMENCİ - Ben şöyle söyleyeyim, Sayın Vekilimin sorusu şu yöndeydi: Bir Komisyon kuruldu, bu Komisyonda birtakım tespitler var, bu tespitlere rağmen cezaların artırılması doğru bir yöntem midir? Tabii, bunun için ilk önce o tespitlerin ne olduğunu bilmem lazım ama günün başından beri tartışmalara şu noktada bir şey söylemek istiyorum, o da şu: Cezaların tek başına artırılması veya azaltılması bir şeyi sağlamaz. Bakın "Cezaları artırdığı için suç oranları değişmemiştir." diyen çalışmaları incelememiz lazım çünkü

İSA MESİH ŞAHİN (İstanbul) - sosyal ortamda suça ilişkin çalışmalar laboratuvar çalışmaları değildir, dolayısıyla bir sürü değişken vardır orada. Mesela ne olabilir? Örneğin, iletişim kanallarındaki hızlılık suçu artırır. Dolayısıyla siz cezayı artırdığınız için aslında diğer hususları sabit tutsanız suçun düşebileceği bir durum varken iletişim kanalları suçu artırabilir. Örneğin dolandırıcılık suçu. İletişim kanallarını ne kadar artarsa dolandırıcılık o kadar fazla artar. Ne kadar kentleşme artarsa dolandırıcılık suçu o kadar artar. Dolayısıyla bazen suç yer değiştirir. Ben bunun örneklerini verebilirim, benim çalışmam olduğu için Ankara üzerinden örnekler verebilirim ama bu örneklerin hepsinde dediğim gibi tek bir değişkeni değiştirirsiniz, diğerleri ona bağımlı olarak değişir, diğerlerini kontrol edemezsiniz. Ondan dolayı çok zordur, bunun için söylüyorum. Mesela "Cezayı azaltarak suçu ortadan kaldırabilir misiniz veya azaltabilir misiniz?" derseniz onda da bir şey diyemem ama şunu söyleyebilirim size: Mesela yarın Meclis toplansın ve Türk Ceza Kanunu'nu kaldırsın, ertesi gün her türlü suç serbest. Artacak mı, azalacak mı suçlar? İşte o cezanın genel önleme fonksiyonudur, bunu ölçemeyiz, ölçmek çok zordur bunu. Ondan dolayı hepsine ben bilimsel yaklaşmak adına bunu söylüyorum. Yani çalışmayı çok iyi incelemem lazım, o çalışmanın temsil ediciliğine bakmam lazım, örneklem nasıl alındıysa ona bakmak lazım, bu örneklemin evreni temsil edip etmediğine bakmam lazım, hangi değişkenleri sabit tutmuşlarsa bakmam lazım. Ondan dolayı bir şey söyleyemiyorum.

MÜŞERREF PERVİN TUBA DURGUT (İstanbul) - Kesinlikle.

PROF. DR. OLGUN DEĞİRMENCİ - Teşekkür ederim.

ALİYE COŞAR (Antalya) - Hocam, raporu okuduktan sonra tekrar konuşuruz bu konuyu.