SÜLEYMAN BÜLBÜL (Aydın) - Şimdi, yine kaçak sanık yargılamasıyla ilgili bir madde. Cumhuriyet Halk Partisi olarak gene Anayasa Mahkemesine gittik iptal ettirdik yine aynısı geldi. CMK Madde 247'ye göre kaçak sanık hakkında kovuşturma yapılabilmekte ancak daha öncesi sorgusu yapılmadığı takdirde mahkûmiyet kararı verilememekteydi. Anayasa Mahkemesi düzenlemeyi kaçak hakkında ceza verilmesine yer olmadığı ya da güvenlik tedbiri uygulanması gibi aleyhine sonuçlar doğurabilecek nitelikteki kararı kapsamaması ve bunlar bakımından usuli güvence öngörülmemiş sebebiyle 22/3/2023 ve 2022/145 esas 2023/59 kararıyla iptal etti. Sonra 7499 sayılı Kanun'la yine kaçak sanık hakkında kovuşturma yapılabilmesine ancak daha önce sorgusu yapılmadığı takdirde mahkûmiyet kararının yanı sıra ceza verilmesine yer olmadığı kararı da verilememesine yönelik hükmü getirildi. 7499 sayılı Kanun'la getirilen düzenleme de güvenlik tedbiri uygulanması gibi aleyhe sonuçlar doğurabilecek nitelikteki kararları kapsamadı ve bunlar bakımından usuli güvence öngörmediği için Anayasa Mahkemesi tarafından yine iptal edildi. Anayasa Mahkemesi esas 2024/98; karar 2025/149; 10/7/2025 tarihli kararı. Bu teklifle kaçak sanık hakkında kovuşturma yapılabilir ancak daha önce sorgusu yapılmamış ise mahkûmiyet ve ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemez. Güvenlik tedbirine karar verilmesi hâlinde kaçak sanık savunma hakkını kullanmak istediğini belirterek bizzat hazır bulunmak kaydıyla yargılamanın yenilenmesini talep edebilir ancak yine iptal kararını bu düzenleme karşılamıyor. Düzenlemenin şöyle olması gerekirdi: Sanık hakkında kovuşturma yapılabilir ancak daha önce sorgusu yapılmamış ise güvenlik tedbiri, mahkûmiyet, ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemez; sanığın yargılamadan kaçma niyetinin bulunmadığı ve savunma hakkından feragatin şartlarının oluşmadığı durumlarda sanık savunma hakkını kullanmak istediğini belirterek bizzat hazır bulunmak kaydıyla yargılanmanın yenilenmesini talep edebilir olabilirdi. O nedenle, yine Anayasa Mahkemesi kararını karşılamıyor, yeniden Anayasa Mahkemesine gidecek gibi görünüyor.

Sayın Genel Müdür bizimle yine farklı görüşte galiba.

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Buyurun.

ADALET BAKANLIĞI MEVZUAT GENEL MÜDÜRÜ MEHMET ÖKMEN - Sayın Başkan, şu şekilde arz edeyim: Anayasa Mahkemesi daha önce bu maddeyi iptal etti, iptal sebebi de öncesinde sadece "Mahkûmiyet kararı verilemez." diyordu kaçak sanık hakkında. Kaçaklık bir statüsü, biliyorsunuz, mahkemece kabul edildikten sonra firar eden sanıkların bir şekilde derdest edilmesi ve ülkeye dönmesi ya da yakalanabilmesi bakımından uygulanan bir müessesedir ceza muhakemesinde. Sadece orijinal metninde, 2005 metninde "Mahkûmiyet kararı verilemez." diyordu. Anayasa Mahkemesinin ceza verilmesine yer olmadığı kararı bakımından da verilememesi gerektiğine dair bir iptal üzerine düzenlemeyi yaptık, sadece "Mahkûmiyet ve ceza verilmemesine yer olmadığı kararı verilemez." dedik. Oradaki düşüncemiz şuydu: Güvenlik tedbiri esasında bir mahkûmiyetin kanuni sonucudur. Bir hapis ya da adli para cezası verirsiniz, bunun bir sonucu vardır. Kanunlarda ne öngörür? Örneğin, Türk Ceza Kanunu'nun 53'üncü maddesinde mahkûmiyete bağlı bir hak yoksunluğu vardır ya da Milletvekili Kanunu'nda ne vardır? İşte "Şu, şu suçları işleyen milletvekili adayı olamaz." "Şunları işleyen hâkim, savcı olamaz." "Şunları işleyen avukat, memur olamaz." der.

Şimdi, mahkûmiyet veremediği bir yerde güvenlik tedbiri verebilir misiniz? Veremezsiniz doğal olarak ama Anayasa Mahkemesi farklı bir gerekçeyle burada güvenlik tedbiri verebilmesini mahkemelerin iptal gerekçesi yaptı. Güvenlik tedbiri ne zaman hükmedilir? Akıl hastalarına güvenlik tedbiri hükmedersiniz, onu kriter aldı, iptal etti. İptalin gereğini de bu şekilde biz karşılamayı önerdik, sayın vekilimiz de bu şekilde bir formülasyonla huzura getirdi.

Takdir tabii ki Komisyonun Sayın Başkanım.