| Komisyon Adı | : | PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU |
| Konu | : | |
| Dönemi | : | 28 |
| Yasama Yılı | : | 4 |
| Tarih | : | 06 .05.2026 |
MUSTAFA KALAYCI (Konya) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.
Yeni bir Kanun Teklifi, dünyadaki son gelişmeler, özellikle ABD, İsrail-İran savaşının getirdiği belirsizlik ortamı da dikkate alınarak Türkiye'nin cazibesini artırmak, finans merkezi, ticaret merkezi, lojistik merkezi, teknoloji merkezi olması yönünde atılan adımlar söz konusu teklifte. Yurt dışından sermaye girişinin teşviki söz konusu, transit ticaretin teşviki söz konusu, ihracatçıların teşviki söz konusu, İstanbul Finans Merkezi'nin teşviklerinin daha da güçlendirilmesi söz konusu. Burada bir iki konuya ben de değinmek istiyorum, 1'inci madde çok önemli bir düzenleme, kamu alacaklarının tecilinde azami taksitlendirme süresi 36 aydan 72 aya çıkarılıyor. Teminatsız tecil tutarı da 250 bin liradan 1 milyon liraya yükseltiliyor. Yakın zamanda zaten Sayın Cumhurbaşkanımız 250 bin liraya çıkarılmıştı teminatsız tecil konusunu, şimdi 1 milyona çıkarılıyor. Çok önemli bir düzenleme, destekliyoruz ama esnaftan bize gelen talep, yapılandırma yani bunu da burada ifade etmek durumundayım çünkü malum 6183'e göre tecil faizi yüksek, bu taksitlendirmeyi uzatsak dahi faizden dolayı esnafa yönelik çok bir rahatlatma getirmeyecek. Şu durumda, mevcut sıkı para politikasının da etkisiyle sıkıntıya düşmüş, vergi ve prim borçlarını ödeyemez duruma gelmiş esnafımızı rahatlatmak için yeniden yapılandırma beklentileri var. Ha, esnafımıza gelmişken bir de şunu ifade edeyim: Tabii ki yeniden yapılandırmayı prensip olarak biz Milliyetçi Hareket Partisi olarak... Sık sık yeniden yapılandırmalar vergi ahlakını bozuyor, biz prensip olarak buna katılıyoruz yani düzenli vergi ödeme alışkanlığını bozuyor, buna da katılıyoruz ama şöyle bir durum var: Geçmişteki -bildiğim kadarıyla 7-8 yeniden yapılandırma var son on-on beş yıl içerisinde- o dönemlere göre bizim gördüğümüz kadarıyla esnafımızın sıkıntısı daha büyük. Yani bu anlamda o zaman bir gerekçe olduysa şimdi de aynı gerekçeyle yapılabilir diyorum.
Bir de yine esnafımızdan gelen en büyük talep bu büyükşehirlerdeki basit usulden gerçek usule esnafımızın tabi tutulması meselesi. Onunla ilgili daha önceki düzenlemelerde de çok konuştuk ama hâlen bunun sıkıntıları bize iletiliyor yani toptancı bir anlayışla bütün esnafı... Belirli istisnalar -2 binin altındaki yerler istisna tutulmuştu- hariç sıkıntı var.
Şimdi, geçmişteki durumu da anlatmak istiyorum. Biliyorsunuz, 850 bin civarında esnafı basit usulden de çıkardık, vergi almama kararı almıştık. Sebep neydi? Yine, yanlış hatırlamıyorsam, Bakanlığımız tabii gerçek rakamları bilir. Yani toplam vergi gelirleri içerisinde bu 800 küsur bin esnaftan alınan vergi çok düşük, tahsilat oranı yüzde 50'lerin altında, bir de onun takibi için masraflar yapılıyordu "Ya, bundan tümüyle vazgeçelim." diye -bize göre de doğru- vazgeçildi, kaldırıldı ama şimdi bunun tekrar getirilmiş olması hakikaten esnafı biraz şoka uğrattı. Yani, bu konuda esnafı rahatlatacak bir düzenleme gelmesi iyi olur diye düşünüyorum.
Bir diğer konu... İhracat teşviki konusunda, evet, çok önemli bir düzenleme yapıyoruz. İhracatçıların kurumlar vergisini ürettiğini ihraç ediyorsa yüzde 9'a, ihracat yapıyorsa yüzde 14'e indiriyoruz. Bir de şöyle durumlar var: İmalatçı ihracatını başka şirket kanalıyla yapıyor, onun bir istifadesi yok yani ürettiği ürün aslında ihracata gidiyor ama başka şirket kanalıyla ihracat yapıyor, onun yararlanabileceği bir durum yok. Esasen yani imalat sanayisini desteklemek açısından onlara yönelik de bir indirim getirilmesi bizce uygun olur.
Yine, ihracatçılarımızın en önemli talebi... Mevcut döviz dönüşüm desteği var, malum, Sayın Cumhurbaşkanımız onu temmuz sonuna kadar uzattı, yüzde 3, onun artırılması... "Biz kâr etmiyoruz ki. Yani, kâr edelim ki vergiyi tam verelim, yeter ki bu kur konusunda bize destek olun." diyorlar. Malum, kurun yüksek olması, talepleri var, bunu şey yapmak için döviz dönüşüm desteği veriliyor, çok önemli bir uygulama, önemli bir destek sağlıyor. "Ya onu artıralım yani daha artıralım, temmuzdan sonrasına da uzatalım. Hele ki şu belirsizlik ortamında bizi rahatlatsın iktidar." diyorlar.
Evet, diğer maddelere baktığımız zaman, 2'nci ve 4'üncü madde son üç takvim yılında Türkiye'de yerleşmiş sayılmama ve vergi mükellefiyeti bulunmama şartına tabi yerleşmiş sayılanların, gerçek kişilerin Türkiye'de elde edilen kazanç ve iratları gelir vergisinden müstesna tutulmakta. Bunlardan zaten vergi alamıyorduk, almıyorduk. Dolayısıyla, Türkiye'ye yabancı sermayenin yönelmesi anlamında böyle bir düzenlemenin ben olumlu katkı sunacağı görüşündeyim. Tabii, bunların son üç yılında gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı, değer artış kazancı elde etmesi son üç yılda Türkiye'de mükellefiyetin olmaması anlamına gelmiyor. Yine, Türkiye içindeki elde ettiği kazanç ve iratlar istisna dışında, onlar vergilendirilecek.
Veraset ve intikal vergisini yüzde 1 olarak öngörüyoruz. Bildiğim kadarıyla mirasta 1'le 10 arası herhâlde, diğerinde, ivazsız olanında 10'la 30 arası. Burada da çok önemli bir vergi kolaylığı getiriliyor, bir anlamda bu konuyu destekleyecek önemli bir teşvik geliyor.
Bu hisse opsiyonlarına istisna malum, teknogirişim şirketlerinde çalışan personeli bedelsiz ya da indirimli ücret niteliğinde pay veriliyor. Bunlarla ilgili elden çıkarma hâlinde verilen desteğin daha da genişletilmesi söz konusu. Üç yıl içinde elden çıkarılırsa teşvik söz konusuydu, dört yıl, altı yıl olursa ayrı, işte, birinde yüzde 75'i, birinde yüzde 25'i alınıyordu. Şimdi, bu üst sınır brüt ücretin 2 katına çıkarılıyor. Elden çıkarmada da iki yıl içinde elden çıkarılması hâlinde istisna edilen verginin tamamı, üç ila dört yılları arasında elden çıkarılması hâlinde yüzde 75'i, beş ila altı yıl arasında elden çıkarılması hâlinde yüzde 25'inin gecikme faiziyle işverenden tahsili düzenleniyor.
Nitelikli hizmet vergisiyle ilgili en az üç farklı ülkede aktif olarak faaliyet gösteren ve yıllık brüt gelirinin en az yüzde 80'ini yurt dışında elde eden merkezlerde istihdam edilen nitelikli personelin ücretlerine tüm çalışanların yararlanacağı asgari ücreti istisnasıyla birlikte brüt asgari ücretin 4 katına kadar gelir vergisi istisnası sağlanmakta. Bu da önemli bir destek yani nitelikli personel açısından ki İstanbul Finans Merkezinde faaliyet gösteren hizmet merkezlerinde bu asgari ücretin 6 katı olarak düzenlenmiş, çok olumlu bir düzenleme. Zaten damga vergisi de bunlarda söz konusu değil.
Transit ticarette de yine İstanbul Finans Merkezine malum mevcut yüzde 50 teşvik vardı, kazanç indirim oranı vardı, bunu artırıyoruz yüzde 100'e, finans merkezi dışında bulunanlara da yüzde 95 oranında uygulama getiriyoruz. Olumlu bir düzenleme.
İhracatın teşvikini söyledim. Yurt dışı ve yurt içi varlık barışı konusunda bir düzenleme var. Bu düzenlemeleri geçmişte de çok defa yaptık.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
OTURUM BAŞKANI ORHAN ERDEM - Buyurun.
MUSTAFA KALAYCI (Konya) - Bitiriyorum Başkanım.
Burada en önemli husus, işte, yok efendim, suç geliri, kara para, şu bu... Hâlbuki maddede geçmişteki düzenlemelerde de vardı, çok açık bir şekilde yani vergi incelemesi ve vergi tarhiyatıyla ilgili istisnanın diğer mevzuattaki düzenlemeleri kapsamadığı açıkça ifade ediliyor. O anlamda endişe edecek bir durum söz konusu değil, açık bir şekilde bu hüküm ifade ediliyor.
Burada, tabii, yine çok güzel bir düzenleme, vadeli hesaplarda tutarsa ya da devlet iç borçlanma senetlerine yatırırsa bulundurduğu yıl sayısına göre 0 ila 5 arasında bir vergileme söz konusu, o da önemli.
Son olarak da ki -bunlar da önemli, maddelerde de ifade ederim- İstanbul Finans Merkezi'mizin teşvikleriyle ilgili artırma söz konusu, İstanbul Finans Merkezi'nin gerçek anlamda dünyada önemli bir finans merkezi hâline dönüşmesi konusunda verilen desteklerden yeni düzenlemeler diyorum.
Teşekkür ediyorum.