| Komisyon Adı | : | DIŞİŞLERİ KOMİSYONU |
| Konu | : | |
| Dönemi | : | 28 |
| Yasama Yılı | : | 4 |
| Tarih | : | 01 .04.2026 |
METİN ERGUN (Muğla) - Teşekkür ederim Sayın Başkanım.
Burada dikkatimi çeken bir husus oldu, çerçeve 1'inci maddenin 5'inci alt maddesinin (b) bendi şu şekilde: "Sırbistan Cumhuriyeti ile ilgili olarak Sırbistan Cumhuriyeti'nin ulusal kanunları ve düzenlemeleri ile uluslararası hukuk uyarınca üzerinde egemen hak ve yetkilere sahip olduğu alanı ifade eder." denilmektedir. Şimdi, Belgrad'ın anlayışına göre Sırbistan'ın ülke tanımı Kosova'nın Sırbistan'ın bir parçası olduğu niteliğinde. Oysa Türkiye Kosova'yı bağımsız bir devlet olarak tanımış ve ilişkilerini de bu temel üzerinde yürütmektedir. Öğrenmek istediğim esas husus şu: Siz, orada büyükelçilikte yaptığınız için daha iyi cevap verirsiniz Sayın Bakanım. Sırbistan'ın bu anlaşmadaki ülke tanımının benimsenmesi Kosova'yla ilişkilerimiz açısından bir rahatsızlığa yol açar mı, açabilir mi? Sırbistan'la yaptığımız benzer türdeki anlaşmalarda ülke tanımı hep bu şekilde mi yer almaktadır? Eğer başka anlaşmalar varsa ülke tanımı hep bu şekilde mi yer almaktadır?
Teşekkür ederim.
BAŞKAN FUAT OKTAY - Ben teşekkür ediyorum.
Sayın Bozay...
DIŞIŞLERİ BAKAN YARDIMCISI MEHMET KEMAL BOZAY - Bu, malumunuz hâlen sürmekte olan bazı ülkelerin tanıdığı, bazı ülkelerin tanımadığı bir durum, Sayın Vekilimizin gayet isabetli bir şekilde dikkat çektiği bir yaklaşım. Ama biz bu genel maddeyi uluslararası hukukta ayrıntısına girmeden oradaki düzenlemelerde Sırbistan'la Kosova'daki yaklaşımlar konusunda sıkıntı yaratmaması için koyduk.
Bir de bazen tabii, Sayın Vekilim de söyledi, bazı zamanlarda Kosova'nın trafiğini kesebiliyor Sırbistan. Biz, bunu da kullanarak bu tür şeylerde o şeyi açtırıyoruz, gerekli düzenlemeleri yapıyoruz. Ama şu anda 5'inci maddedeki ülke teriminde "ulusal kanunları, düzenlemeleri." derken zaten orası böyle bir köprü ülkesi, Mitrovitsa diye bir kesim var, orada Sırplar bulunuyor, orada onların kanunları geçiyor; köprünün öbür tarafına geçiyorsunuz, Arnavut Kosovalılar var. Bu açıdan, bizim oradaki düzenlemelerimiz de Kosova'yla da zaten bu konudaki düzenlemelerimiz mevcut olduğu için bunun herhangi bir halel getirmeyeceği, genel ifadenin bu şekilde kullanılmasının da önümüzdeki dönem Sayın Vekilim, bir sorun yaratmaması çünkü aksine gittiğimizde anlaşmayı imzalamama durumuna geldik. Dedik ki: Böyle bir şey yapalım hani bazen böyle bir muğlaklıkla "muğlaklık" derken, genel ifadeyi kullanarak önümüzdeki dönem bir sorun çıktığında onu birlikte çözme antantı üzerinden bunu bu şekilde koyduk. Aksi takdirde, anlaşma bizim de çıkarımıza olduğu için yatırımcılarımızın çıkarlarını takip edememe durumuna düşmek istemedik. Yugoslavya dağıldıktan sonra kurulan Yugoslavya Federal Cumhuriyeti ile bir anlaşmamız vardı, o da dağıldı 2008'de, 2001'de yapmıştık anlaşmayı. Bunu daha fazla uzatmadan, bu şekilde genelgeçer bir şeyle anlaşmayı sizlere arz edelim istedik.
Saygılarımla.
Bir de, efendim, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı temsilcimizi dinleyelim.
SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRÜ AHMET HALİT HATİP - Efendim, saygılar sunuyorum.
Efendim, bu YKTK anlaşmaları bizim diğer anlaşmalarımızdan farklı olarak aslında genelgeçer anlaşmalardır ve yatırımcılarımızın haklarını yurt dışında korumayı hedefleyen ve iç hukuk süreçlerine mahal vermeden doğrudan karşılaştıkları bir sorun da uluslararası mahkemelere gitme ve haklarını koruma imkânı veren anlaşmalar. Şimdi, biz yatırımlarımıza baktığımız zaman Sırbistan'daki Türk yatırımlarının son derece arttığını görüyoruz. Aslında, son dönemdeki Sırbistan'ı biz değerlendirdiğimizde 5,4 milyar dolar yatırımla nüfus-yatırım oranında dünyadaki en önemli ülkelerden biri hâline gelmiş durumda ve bizim yatırımcılarımızın da oraya ilgisi artmakta ve bizim burada aslında kazanmaya çalıştığınız durum, şu an artan yatırımcılarımızın haklarını en hızlı şekilde korumak için bu anlaşmayı devreye sokmaya çalışıyoruz.
Efendim, müsaade buyurursanız, bu çerçevede bir hususu daha takdirlerinize arz etmek istiyorum. Yatırımcılarımızdan bize YKTK anlaşmalarını yürürlüğe sokmak için son derece önemli talepler geliyor. Bakanlık olarak, yatırımlardan sorumlu bakanlık olarak, yatırımcılarımızın sorunlarıyla yurt dışında bizzat ilgileniyoruz, bazen şirket temelinde ilgileniyoruz. Sırbistan'da da son derece önemli sorunlar çözdük. Yalnız, bizim bu standart hâle gelmiş YKTK anlaşmalarımızın efendim, bazı bekleme süreleri çok uzun yılları alabiliyor. Eğer yüksek makam uygun görürlerse bekleyen YKTK anlaşmaları için bir oturum veya bir başlık koyup, bekleyen ülkeleri art arda görüşüp çok uzun yıllardır bekleyen YKTK antlaşmalarını yürürlüğe almamızın yatırımcılarımız açısından son derece önemli olduğunu değerlendiriyoruz.
Takdirlerinize arz ederim.