ALİ KARAOBA (Uşak) - Hocam teşekkür ederim.

Ben en sondan başlayarak gitmek istiyorum. Komisyona özellikle bu raporlarla ilgili önerilerinizi bir sunum olarak verirseniz çünkü bize de çok geliyor. Tip 1 diyabet biliyorsunuz ölünceye kadar devam ediyor ama süreli rapor veriliyor ve bu çocuklarımız sürekli bir eziyet çekiyor. O açıdan, bu raporlarla ilgili, yüzde 30-40 oranlarıyla ilgili Komisyona öneri tarzında kendi bakış açınızdan bir yazı gönderirseniz çok sevinirim çünkü endokrin hocalarının bakışı bu açıdan çok daha sağlıklı diye düşünüyorum.

Bu yeni ilaçları, özellikle piyasada işte "Mounjaro", "Ozempic" tarzı ilaçları -bir endokrin uzmanı olarak- diyabet olmayanlar gerçekten doğru kullanılmıyor ama ciddi faydalar da görüyorlar. Acaba prediyabetik kişiler mi ki bunlar bu kadar fayda görüyor? Çünkü insülin direnci gelişmesine bağlı da obeziteleri artıyor. Bağlantı var mıdır?

Geri ödemesiyle ilgili ne düşünüyorsunuz? Bir taraftan "Obeziteyle mücadele edelim." diyoruz ama bununla ilgili de fikrinizi merak ediyorum. Şimdi, glukumetreyi bile ödemiyor devlet; bu, bence acı bir şey. Diyabetin yaşanan komplikasyonlarına baktığınızda, aslında ülke ekonomisine getirdiği boyut ne kadar geniş yani böbrek yetmezliğinden enfarktüse kadar, ampütasyona kadar, körlüğe kadar komplikasyonu olan bir şeyi önlemek ya da takibi açısından elimizden gelen her şeyi yapmamız gerekirken sanki biraz tutuk davranıyoruz ve bunun adına da "ekonomi "deyip engelliyoruz gibi geliyor bana. Ama bunu engellemeye çalışırken öbür taraftan da yaşanan bir komplikasyona ödediğimiz maddi boyut çok daha yüksek; o açıdan, bu glukometrenin mutlaka ödenmesi... "Kaliteli cihaz" dediniz, piyasada çok fazla cihaz var. Sizin öneriniz ne, özellikle hangi grupları önerisiniz?

Şimdi, çok geniş bir mücadele sonucu 19 yaşına kadar ödeme yapıldı ama ömür boyu bunu yaşıyor. Bir diyabetli çocuğumuz beni arıyor, diyor ki "Her ay cebimden aşağı yukarı 5 bin lira para gidiyor. 18 yaşından sonra bununla ilgili de bir düzenleme yapın." Bunları korumamız gerekiyor. Bu yaş sınırını kaldırıp gerçekten sınırsız ya da ölünceye kadar hâline getirilebilir mi; bunu tartışmak gerekiyor.

Erken tanıyı söylediniz, her şeye rağmen erken tanı koyamadığımız ciddi bir oran var. Şöyle, diyabetle ilgili bir avantaj mıdır, dezavantaj mıdır bilmem ama herkes "Bir, şekerime baktırayım." diyor en azından gezerken, hemoglobin A1c'yi de öğrenmiş "Hiç olmazsa bir baktırayım." diyor. Buradan hiç olmazsa, kısa da olsa bir tarama noktası yaşanıyor gibi geldi bana.

Halk sağlığı taramalarında aile hekimleri ellerinden geleni yapıyor ama başka neler yapılabilir? Bu açıdan, komplikasyonlarla ilgili başvuru oranlarının çok düşük olduğunu görüyorum. Kendim de Tip 2 diyabet oldum ve ilaç kullanıyorum. Doğru eğitim veriliyor birçok yerde ama her yerde aynı hassasiyetle yapıldığını düşünmüyorum.

Kısaca bunlardı sormak istediklerim.