BÜLENT TÜFENKCİ (Malatya) - Teşekkür ederim Başkanım.

Değerli arkadaşlar, başkanımla 2017'de birlikte çalışarak çıkardığımız bir yasaydı bu, çok da çalıştık burada, kendisi de ifade etti, biz sürekli esnaf odalarıyla falan görüşerek çıkartıyorduk yasaları. Bu madde sadece fırıncılarla ilgili bir madde değil, daha önce de 5362 sayılı Yasa'nın 62'nci maddesinde zaten var olan bir şey, orada esnaf ve sanatkârlarca üretilen mal ve hizmetlere ilişkin olarak yapılan bir düzenleme. Dolayısıyla, sadece ekmek üretimiyle veya fırıncılarla ilgili bir yasa değil yani bu Berberler Federasyonu, Kuaförler Federasyonu da dâhil olmak üzere işte gıda şeyleri üreten küçük esnaflarla ilgili de olmak üzere konulan bir madde.

TURAN TAŞKIN ÖZER (İstanbul) - Temsilcileri var mı acaba burada?

BÜLENT TÜFENKCİ (Malatya) - Zaten kendisi aynı zamanda TESK'in yani esnaf odalarının Başkan Vekili, onları da aynı zamanda temsil ediyor Başkanım, yasal olarak da temsil ediyor yani. Kendileri Fırıncılar Federasyonu Başkanı ama aynı zamanda onun üst birliği TESK'in de Başkan Vekili.

Şimdi, değerli arkadaşlar, herkes, işte, fiyatların denetlenmesi gerektiğini, çarşı pazara çıktığımızda herkesin kafasına göre fiyat koyduğunu, denetlenmediğini ifade ediyor. Şu andaki mevcut yasa odalar tarafından da... İşte, bir oda fiyatlarının arttığını, girdilerinin arttığını ifade ettiğinde kendi otuz gün içerisinde başvuruyor bir üst birliğine ve ondan sonra süreç başlıyor, yasadaki belirli prosedürler işletildiğinde sonunda fiyat tarifesi onaylanıyor. Buradaki yapılan değişiklikle -benim anladığım kadarıyla- biraz şöyle bir noktaya gelinmiş: Denetleme noktasında Bakanlığın elini biraz daha güçlendirmek anlamında. Örneğin fırıncı olduğu için, başkanım da burada olduğu için söyleyeyim; 2025 yılında yüzde 50, enflasyonun da üzerinde bir artış oluşmuş. Burada Bakanlığın, mülki amirin ve diğerlerinin bu fiyatları önleme noktasında mahkemenin dışında çok etkisi yok. Şimdi, bu getirilen öneriyle birlikte süreci biraz daha kamu idareleri olarak orada, komisyonlarda itirazlarını... Önceden nasıl oluyordu bu? Yine, itiraz mekanizması vardı. Orada vali yardımcısının yine başkanlığında ama esnaf odası, bir de ticaret odası veya sanayi odası, hangisinden oluşmuşsa 3 kişilik bir heyet, 2'ye 1 geçebiliyordu. İdare bunu mahkemeye taşıyordu. İşte, biraz önce Kastamonu örneğinde başkanımın ifade ettiği gibi, yürütmeyi durdurma alabilirse alıyordu, başka da yürütmeyi durdurmaları... Reddettikleri kararlar da var mahkemelerin. Dolayısıyla, şimdi bunun tersini yapmış oluyor bu maddeyle, Bakanlığın elini güçlendirmiş oluyor. Dolayısıyla, esnaf odalarımızla belki aynı noktaya gelebilirler birlikte çalışılsa ama zannedersem kamuoyundaki "Denetlenmiyor." "Fiyatlara müdahale edilemiyor." baskısı altında böyle bir şeyi anlaşılan birlikte çalışmadan ya da görüşleri alınmadan Bakanlığın çalışmasıyla buraya gelmiş görünüyor ama tüketici anlamında baktığınızda, tüketicinin biraz daha denetleme ve müdahale etme anlamında Bakanlığın elini güçlendiren bir yasa.

Sonuç itibarıyla, bu beğenilmediği takdirde Komisyon kararlarını iki tarafın da mahkemeye götürme yetkisi var.

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Evet, teşekkür ediyorum Sayın Tüfenkci.

TESK GENEL BAŞKAN VEKİLİ HALİL İBRAHİM BALCI - Başkanım, bir düzeltme yapabilir miyim?

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Buyurun.

TESK GENEL BAŞKAN VEKİLİ HALİL İBRAHİM BALCI - Sayın Bakanım, özür dileyerek ifade etmek istiyorum, kanun taslağında zaten taslağı hazırlayanlar da olmadığı için burada çok aceleye getiriliyor ve yanlış. Sayın Bakanım ifade ettiler, dediler ki: "Yalnızca ekmeği kapsamıyor, bütün diğer hizmetleri de kapsıyor." Oysaki kanun taslağında "Bakanlığın görüşüne tabi fiyat tarifelerinde" diyerek yalnız ekmek ve simidi kapsıyor. Şu anda Bakanlıktan görüş alan... Az önce ifade ettiğim gibi, iki defa görüş alınıyor, birinci görüş otuz gün bekletiliyor, ikinci görüş otuz gün bekletiliyor. Ben, demin zamanınızı almamak adına fazla uzatmak istemedim. Şu anda, bir vilayette 160 işletmeden 27 tane işletme kapalı yani 27 tane işletme fotoğraflarıyla kapalı. Ben, bunu ilgili yerlere dosya olarak verdim.

Bizim talebimiz şu: Yani kanun taslağını hazırlayanların olmadığı Komisyonda bizim... Yalnız TESK'e değil, Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonuna değil, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine de sorulmamış, kimsenin haberi yok. Yani, bunun aciliyeti veya bu çıktıktan sonra nasıl uygulanacak, uygulanır mı, uygulanmaz mı, bunu düşünmeden hazırlanmış bir taslak olduğunu düşünüyoruz ve Anayasa'ya da aykırı buluyoruz.

CUMHUR UZUN (Muğla) - Burada o tanımlama sadece simit ve ekmeğe mi?

TESK GENEL BAŞKAN VEKİLİ HALİL İBRAHİM BALCI - Şu an burada "Bakanlığın görüşüne tabi olan ürünler" diyerek bir tek bunu kapsıyor. Başka görüş alan tarife yok.

BÜLENT TÜFENKCİ (Malatya) - Lokantalar, berberler...

TESK GENEL BAŞKAN VEKİLİ HALİL İBRAHİM BALCI - Yok Sayın Bakanım, onlar direkt Bakanlıktan görüş almıyorlar mevcut yönetmeliğe göre.

BÜLENT TÜFENKCİ (Malatya) - Şimdi değiştiyse bilmiyorum, önce alıyorlardı.

TESK GENEL BAŞKAN VEKİLİ HALİL İBRAHİM BALCI - Yok, Bakanlık görüşü bir tek ekmek ve simitte var. Yani onda da iki defa görüş alınıyor. Zaten ocak ayında girdimiz arttığında çok makul bir fiyat istesek dahi bu durumda ilde, valilikte 7 kişi yani normal komisyon 3 kişi dahi olsa üç aydan, dört aydan önce alma şansınız olmuyor.