AYŞE SİBEL YANIKÖMEROĞLU (İstanbul) - Teşekkür ediyorum.

Kısa benim konuşmam Başkanım, çünkü vekillerimiz çok güzel izah ettiler, ben kısaca değinmek istiyorum birkaç noktaya.

Sayın Başkan, değerli Komisyon üyeleri; birbiriyle ilgisiz onlarca madde içeren yeni bir torba kanun teklifiyle önümüze getirilmiştir. Ancak bu teklifin satır aralarına baktığımızda mülkiyet hakkından depremzede haklarına, yerel yönetimlerin özerkliğinden çevreye kadar vatandaşın kazanılmış haklarını ihlal eden bir tablo görüyoruz.

Değerli milletvekilleri, 10'uncu maddeyle TOKİ'ye mahkemeden izin almadan mirasçılık belgesi çıkarma yetkisi veriliyor. Yani TOKİ'ye diyorsunuz ki: Sen mirasçıları bekleme, mahkemeyle uğraşma, git doğrudan bu belgeyi al ve icra takibini başlat. Soruyorum size: TOKİ neden normal adli prosedürleri izlemekten kaçıyor? Buradaki amaç nedir?

Asıl felaket 11'inci maddede gizli. Bakanlığa sosyal konut projeleri için acele kamulaştırma yetkisi veriliyor. Sayın milletvekilleri, hukukumuzda bu yetki ülke savunması gibi olağanüstü hâller için istisnadır. Vatandaşın mülküne buna dayanarak el koyamazsınız. Buradan sormak istiyorum: Sosyal konut yapmak ne zamandan beri bir millî savunma meselesi hâline gelmiştir? Bu da kabul edilemez.

Değerli milletvekilleri, madde 12'de görüyoruz ki denetimi kimin yaptığını halkın gözünden kaçırmak istiyorsunuz. Yapı denetçilerinin isimlerini ruhsattan sileceksiniz. Neymiş, Bakanlık elektronik sistemle takip edecekmiş. Neden şeffaflıktan kaçıyorsunuz? Vatandaş oturduğu binayı kimin denetlediğini neden bilmesin gerçekten anlam veremiyoruz.

Değerli milletvekilleri, teklifin 17'nci maddesi yerel yönetimler üzerindeki baskıcı zihniyetin bir başka yansımasıdır. Belediyelerin sadece şirket kurması değil hibe yoluyla şirket edinmesi, kooperatif kurması veya yeni ortaklıklar kurması bile doğrudan Cumhurbaşkanı onayına bağlanıyor. Bir belediye halkına daha ucuz ekmek ulaştırmak için kooperatif kurmak istese Cumhurbaşkanından izin mi alacak? Madde gerekçesinde uygulamada aksaklıklar yaşandığı ve belediye uygulamalarının denetimsiz kaldığı iddia ediliyor. Peki öyleyse Sayıştay ne işe yarıyor? Müfettişleriniz belediyelerimizden neden hiç çıkmıyorlar? Sizin sorununuz denetim değil Cumhuriyet Halk Partili belediyelerin halka dokunan projelerini engellemek.

Sayın milletvekilleri, teklifin son maddelerine geldiğimizde iktidarın depremzedelerin yarasını sarma vaadiyle denetimsiz ve devasa bir mali yapı inşa ettiğini görüyoruz.

28'inci maddeyle deprem bölgesindeki bütçe yönetimi Kentsel Dönüşüm Başkanlığına devrediliyor. TOKİ gibi özel bütçeli bir yapı dururken genel bütçe içinde ama Bakanlıktan bağımsız hareket eden bu yapı kime hesap verecek? Bu Başkanlığa daha yeni iç borçlanma yetkisi verilmedi mi? Şimdi ise Mera Kanunu'nu delerek köy yerleşik alanı dışındaki arazileri inşaat rantına açma yetkisi alıyorsunuz. Afet sonrası sosyal sorumluluk görüntüsü altında ihtiyaçtan fazla konut ve yapı üreten ticari amaçlı gayri menkul üretme ve satma organizasyonuna dönüştürüyorsunuz. Buradan soruyorum: TOKİ ve Bakanlık dururken denetimini zorlaştırdığınız 595 milyar liralık ek ödenek kimlere aktarılacak?

Sonuç olarak, bu teklif mülkiyet hakkını acil kamulaştırmayla çiğneyen, belediyelerin halka hizmet etmesini engelleyen, kentsel dönüşüm harcamalarında denetimi zorlaştıran bir pakettir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu maddeleri Komisyonda ortak akılla hukuku merkeze alarak yeniden düzenlememiz gerekiyor.

Saygılarımla, teşekkür ediyorum.