| Komisyon Adı | : | (10/1912,3375,3376,3377,3378,3379) Esas Numaralı Meclis Araştırması Komisyonu |
| Konu | : | |
| Dönemi | : | 28 |
| Yasama Yılı | : | 4 |
| Tarih | : | 16 .12.2025 |
BAŞKAN MÜŞERREF PERVİN TUBA DURGUT - Komisyonumuzun değerli üyeleri ve değerli basın mensupları; hepiniz hoş geldiniz.
Toplantı yeter sayımız vardır.
Komisyonumuzun Komisyon Başkanı, Başkan Vekili, Sözcüsü ve Kâtibinin seçimi gündemli geçen toplantının ardından çalışma takviminin belirleneceği ilk toplantısını açıyorum.
Gündemimize geçmeden önce ilk olarak "Başkanlık Sunuşları" kısmı kapsamında sizlere bazı hususlar hakkında bilgi vermek istiyorum. Bildiğiniz gibi, 10/12/2025 tarihli toplantımızda Komisyonumuzun Genel Kurul saatlerinde de çalışma yapabilmesi için İç Tüzük'ün 35'inci maddesi uyarınca Başkanlık Divanından izin istenmesi yönünde karar almıştık. Bu karar doğrultusunda Meclis Başkanlığına yazı yazılarak Komisyonumuzun Genel Kurulun toplantı saatlerinde de çalışma yapabilmesi için Başkanlık Divanından izin talep edilmiştir. Buna göre, Komisyonumuzun toplantılarında bulunacak üyelerimiz Genel Kurul çalışmalarında var görünecektir.
Toplantı gündemimize geçiyorum.
İlk olarak, Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Komisyonun çalışma konuları ve çalışma metodolojisi hakkındaki değerlendirmelerimi siz Değerli Komisyon üyelerimizle paylaşmak istiyorum. Komisyon Raportörlerimizden Gökhan Dinç Bey hazırladığım çalışmayı Komisyonumuza aktarmamda birazdan bana yardımcı olacak fakat önce ben bir giriş konuşması yapmak isterim.
Sayın üyeler, bugün çalışmalarına başlayan bu Komisyonun temel amacı, çocukların suça sürüklenmesine yol açan nedenleri bilimsel, kanıta dayalı ve çok boyutlu bir bakış açısıyla ele almaktır çünkü çocuk adaletine ilişkin meseleler tek bir değişkenle açıklanamayacak kadar karmaşık, aileden mahalleye, okuldan toplumsal yapıları kadar birçok halkada şekillenen süreçlerin sonucudur. Bu nedenle, Komisyon çalışmalarının çerçevesini, uluslararası alanda şiddet ve risk davranışlarını anlamada yaygın biçimde kullanılan sosyoekolojik model üzerinde kurmayı öneriyorum. Bu model, bireyden topluma uzanan çok katmanlı bir etki alanı tanımlayarak çocukların davranışlarının tek bir nedenden değil birbirini etkileyen halkalardan oluştuğunu açık biçimde ortaya koymaktadır. Bugün uluslararası bilimsel literatüre baktığımızda, çocukların suça sürüklenmesi, gençlik şiddeti, çete davranışı ve bağımlılık araştırmalarında bu yaklaşımın temel alındığını görürüz çünkü bu yaklaşım, bireysel nedenlere takılıp kalmamamızı, aile ve çevrenin etkisini görmezden gelmememizi, toplumsal ve yapısal faktörleri analize dâhil etmemizi, çözümün yalnızca çocuğun davranışında değil ekosistemde olduğunu gösterir. Bu Komisyonun hedefi, yalnızca nedenleri listelemek değil politika üretirken hangi düzeyde hangi müdahalenin etkili olacağını da belirlemektir.
Sosyoekolojik yaklaşım bize çok katmanlı bir yol haritası sunmaktadır. Çocuğun davranışını etkileyen faktörlerin tümü aynı ağırlıkta değildir. Bu nedenle, araştırmalarımızda yakın ve uzak belirleyicileri tanımlamak önemlidir. Bu ayrımı yapmak, Komisyonumuzun hem kısa vadeli çözüm adımlarını hem de uzun vadeli reform ihtiyaçlarını aynı çerçevede görebilmesini sağlayacaktır. Komisyonumuz için 3 aşamalı bir çalışma çerçevesi öneriyorum. Birinci aşamada yakın risk faktörlerini haritalayabiliriz; bireysel, ailesel, okul temelli dinamiklerin analizi bizim mevcut durumu daha iyi anlamamızı sağlar. İkinci aşamada ise yapısal ve uzak faktörleri inceleyebiliriz; yoksulluk, hizmet kapasitesi, mahalle güvenliği, toplumsal normlar gibi geniş ölçekteki belirleyicilerin tespiti bu noktada önem arz etmektedir. Üçüncü aşamada çok düzeyli müdahale ve politika önerilerini ortaya koyabiliriz. Her düzey için riskin oluşma mekanizması, müdahale araçları, hızlı kazanımlar, izleme ve değerlendirme göstergeleri ve kanun önerileri oluşturabiliriz. Böylece önerilerimiz, hedefli, uygulanabilir, kanıta dayalı ve ölçülebilir bir yapıya kavuşacaktır.
Sayın üyeler, bu Komisyonun görevi, Türkiye'de çocuk koruma sisteminin tüm bileşenlerinin daha güçlü, daha kapsayıcı, daha önleyici bir yapıya kavuşmasına katkı sunmaktır. Hep birlikte, bilimsel veriye dayanan, çocuk merkezli, bütüncül bir rapor hazırlayacağımıza inanıyorum. Bu sorumluluğu büyük bir ciddiyet ve hassasiyetle yürüteceğiz.
Şimdi Komisyon Raportörlerimizden Gökhan Bey benim Komisyonumuz için hazırladığım taslak araştırma metodolojisini ve çerçevesini size çok kısa sunacak. Bu taslak çerçevenin Komisyon üyelerimizin değerli katkılarıyla daha da zenginleşeceğine inanıyorum. Değerli katkılarınız için şimdiden teşekkür ederiz.
Bu aşamada görsel basın mensuplarını salonun dışına davet etmek isterim.
Gökhan Bey, sizi dinliyoruz.