SEMRA ÇAĞLAR GÖKALP (Bitlis) - Teşekkürler Sayın Başkan.

Öncelikle yapmış olduğunuz sunumlar için sizlere teşekkür ediyoruz. Yani evet, TÜİK verilerini konuştuğumuz bir oturumda esasen bizim için en temel sorunlardan bir tanesi bu verilerin güncellenmemesi sorunu çünkü Türkiye'de nüfusun yüzde 12,9'unun engelli olduğu bilgisi TÜİK tarafından en son -bildiğimiz kadarıyla, yanlış bilgi değil ise şayet- 2001 yılında kamuoyuna açıklandı. Aradan tam yirmi dört yıl geçmiş ve bu yirmi dört yıldan sonra nüfus arttı, sağlık göstergeleri değişti, 6 Şubat depremlerini yaşadık, yoksulluk, iş kazaları, kronik hastalıklar derinleşti ancak TÜİK bu ülkenin en kırılgan toplumsal gurubuna ilişkin en temel veriyi bile hâlâ güncellemeyi başarmış değil; burada da onu görmüş olduk birçok noktada. Bir devlet kurumunun engelli nüfusunu çeyrek asırdır güncellememiş olmasının esasen sadece teknik bir eksiklik değil, aynı zamanda bir politik tercih olduğunu düşünüyoruz çünkü veri yoksa halk da yoktur diye bakıyoruz, veri yoksa bütçe planlaması yoktur; istihdam kotası, erişilebilirlik stratejisi, bakım politikası inşa edilemez veriler olmayınca. TÜİK'in güncellemediği her yıl yüz binlerce engelli yurttaş görünmez bırakılmış oluyor ve bu anlamda da bir yok sayılma hâli söz konusu oluyor. Bugün kurumlar kayıtlı engelli sayısına 2,5 milyon diyor ama 2001'de açıklanan oran yüzde 12,29; bugünkü nüfusa uygulandığı zaman aslında 10 milyonun üzerinde engelli yurttaş olduğu ortaya çıkıyor. Aradaki bu devasa fark bile TÜİK'in veri üretmemesinin yarattığı yapısal sorunu gözler önüne sermiş oluyor çünkü biz birçok yerde... Yani birçok kurum burada sunum yaptı; birçok bakanlıktan gelen yetkililerin yapmış olduğu sunumlarda bile ilk sorduğumuz sorulardan bir tanesi, o bakanlıkların çalışma alanlarında engelli sayısının ne olduğuna dair somut bir verinin olmamasıydı esasında, en temel sorun alanlarından bir tanesi de oydu. Dolayısıyla mesele dönüp dolaşıp aslında TÜİK'in yapmış olduğu bir çalışma alanında ne denli çalıştığı ya da ne denli çalışmadığının biraz açığa çıkmış olmasıyla ilgili oluyor. Bu çerçevede, TÜİK'in istatistik yayınlamaması değil, engelliyi kamusal sorumluluk alanından çıkarmış olduğuyla ilgili de bir algı oluşmuş oluyor. TÜİK'in suskunluğu engellilerin haklarıyla beraber görünürlüğünü de silen bir suskunluğa dönüşüyor. Bu, devletin en dezavantajlı gurubuna karşı esasında yıllardır süren kurumsal bir ihmal durumudur. Artık, şeffaf, düzenli, uluslararası standartlara uygun veri üretimi bir tercih değil, bunun bir anayasal zorunluluk olduğunu ifade etmemiz gerekiyor çünkü engellilerin yaşamını iyileştirmenin en temel yolu önce onları doğru bir biçimde saymakla ve görmekle başlar. Bu anlamda, TÜİK'in omuzlarında çok büyük bir sorumluluk olduğunu tekrardan ifade edeyim.

Yani bir an önce, çok hızlı bir şekilde bu verilerin bütün alanlarda yapılması, bu saha çalışmalarının bütün alanlarda yapılıp bizlerin de en azından bu verilere ulaşma noktasında daha sağlıklı veriler üzerinden bir politika üretmemiz noktasında çok faydalı olacağını düşünüyor, sizleri selamlıyorum.

Teşekkürler.

OTURUM BAŞKANI JÜLİDE SARIEROĞLU - Teşekkürler.

TÜİK'in "web" sayfası erişilebilir mi acaba? Yani biz sadece istatistik açısından bakıyoruz ama işte, öğrenciler, ne bileyim, eğitim alanlar, çalışma hayatında olan kişiler erişebilir mi? Engellilere, görme engelli... Ya da anketörlerimiz arasında engelli var mı? Anket yaparken engellilerle karşılaştığımız zaman... Sahada bir sürü konuda anket yapılıyor, bu alanlarda TÜİK'in uygulamış olduğu özel bir uygulama, çalışma ya da artık tabii dijital şeyler kullanılıyor; bunlarla alakalı... Hani sadece veri olarak değil de çalışma yöntemi açısından da ya da işte, verilere ulaşma açısından da bunları ifade etmek istiyorum; ben de bunları sormuş olayım.

SEMRA ÇAĞLAR GÖKALP (Bitlis) - Başkanım, esasında bir şey söyleyeyim siz hazır erişilebilirlik meselesinden bahsetmişken. 3 Aralık Günü'nde bir çalışma yapıldı, Komisyon üyelerine de iletmemizi istediler bu çalışmayı yürüten arkadaşlar; Komisyon üyelerinden sadece 2 Komisyon üyesinin Twitter, sosyal medya hesaplarında görsel betimleme yaptığını tespit etmişler böyle bir araştırma çerçevesinde. Özellikle bu Komisyonda yer alan bütün üyelerin görsel betimleme yapmasıyla ilgili ciddi bir talepleri ve ricaları var. Sizlere de iletmiş olayım hazır erişilebilirlik konuşuluyorken.