| Komisyon Adı | : | PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU |
| Konu | : | Adalet ve Kalkınma Partisi Grup Başkan Vekilleri Kayseri Milletvekili Mustafa Elitaş, Çanakkale Milletvekili Bülent Turan, Çankırı Milletvekili Muhammet Emin Akbaşoğlu, Tokat Milletvekili Özlem Zengin ve Bartın Milletvekili Yılmaz Tunç ile 201 Milletvekilinin; Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/4901) |
| Dönemi | : | 27 |
| Yasama Yılı | : | 6 |
| Tarih | : | 31 .01.2023 |
SÜLEYMAN GİRGİN (Muğla) - Teşekkür ediyorum.
Tabii, 22'nci maddede, Sayın Elitaş'ın da söylediği gibi, 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un geçici 1'inci maddesinin (15)'inci fıkrasında ve (29)'uncu fıkrasında yer alan "31/12/2022" ibaresi "31/12/2025" şeklinde değiştirilmiştir.
Ben de özellikle sormak istemiştim ve onu tekrar soruyorum: Kırsal mahalle ve kırsal yerleşik alan uygulamalarını tamamlamış olan büyükşehirler kapsam dışında mıdır yoksa kapsam içinde midir?
MUSTAFA ELİTAŞ (Kayseri) - Kapsam içinde. Bunu ayırabilmek mümkün değil çünkü "kırsal alan" diye tanımlanan kısımlar yeni yeni yerler de olabilir yani yeni mezralar ortaya çıkabilir, yeni şeyler ortaya çıkabilir yani bu kalan, sürekli olan bir hâl değil. Şimdi, kırsal alan ile köyden mahalleye çevrilenler farklı bir olay. Kırsal alan, şehir büyüdükçe, yeni yeni olaylar ortaya çıktıkça... Diyelim ki Muğla'nın -neresi var bilmiyorum ama- bir bölgesinde kırsal alan ilan edilme isteği ortaya çıkabilir, orada bu imkânlar mevcut, hem emlak vergisi hem diğer konularda imkânlar mevcut, büyükşehir belediyesi veya ilgili belediye o bölgeyi kırsal alan ilan ederek teşvik imkânını da sağlamış olabilir. O kalıcı madde farklı, bu geçici bir madde. Bununla 2025 yılı sonuna kadar köyden mahalleye dönenler ile beldeden mahalleye dönenlere uygulama yapıyoruz. Kırsal alan ilan edilmesi konusunda bazı sıkıntılar var ama bu kırsal alanda bitecek bir nokta değil, sürekli olabilecek bir şey.
SÜLEYMAN GİRGİN (Muğla) - Teşekkür ediyorum.
Başkanım, müsaadenizle ben devam etmek istiyorum.
Şimdi, bu anlamda, bazı düşüncelerimi, değerlendirmelerimi ben paylaşmak istiyorum. 5216 sayılı Kanun'la düzenlenen bu Kırsal Mahalle ve Kırsal Yerleşik Alan Yönetmeliği'ne göre, ticari, sosyal, kültürel açıdan gelişmemiş, belediye hizmetlerine tam olarak ulaşamayan, yüz ölçümünün önemli bir kısmı tarım, orman, mera, yaylak ve kışlak arazilerden oluşan, tarımsal üretim, hayvancılık ve orman faaliyetleri başlıca geçim kaynağı olarak tespit edilen mahalleler "kırsal mahalle" olarak belirlenmekte ve bu yerlerde yaşayanlar indirim ve muafiyetlerden yararlanmaktadırlar. 5216 sayılı Kanun'la kırsal mahallelere tanınan indirim ve muafiyetlerden ticari, sosyal, kültürel açıdan gelişmemiş, belediye hizmetlerine tam olarak ulaşamayan yerleşim yerlerinde bulunan ve geçimini tarım, hayvancılıkla sağlayan vatandaşlarımız faydalanırken 6360 sayılı Kanun'a göre tanınan muafiyet ve indirimler ise hiçbir şekilde tarım ve hayvancılıkla uğraşmayan, geçimini bu yollarla sağlamayanları da kapsayacak şekilde herhangi bir sınırlama getirilmeden düzenlenmiştir.
Şimdi, bu kapsamda, kırsal mahalle ve yerleşik alan tespitini tamamlayarak uygulamaya başlayan belediyeler 6360 sayılı Kanun'la tanınan indirimlerinin 31/12/2022 tarihinde son bulacağını düşünerek 2023 mali yılı gelir ve gider bütçesini mevcut mevzuat hükümlerine göre hazırlamışlardır. Ancak kanun teklifi kırsal mahalle ve kırsal yerleşik alan uygulamalarını tamamlamış olan büyükşehirleri kapsamıyorsa bu sürelerin uzatılması belediyelerin ve su kanal idarelerinin bütçede öngörülen gelirlerinin ciddi olarak azalmasına sebep olacaktır. Örneğin, Muğla ilinde tüm ilçelerde kırsal mahalle tespitleri tamamlanmıştır. Hizmet verilen 567 mahallenin 105 adedi merkez mahalledir. Merkez mahalleler dışında kalan 462 mahalleden 328 adedi ilçe belediyeleri tarafından Kırsal Mahalle ve Kırsal Yerleşik Alan Yönetmeliği'ne uygun şekilde tespit edilerek ve belediye sınırları içerisinde benzer durumda olan yerler bakımından adalet, eşitlik ve genellik prensipleri dikkate alınarak kırsal mahalle statüsüne geçirilmiş ve 5216 sayılı Kanun'un ek madde 3'te sayılan muafiyet ve indirimlerinden yararlanmaya başlamışlardır. Geriye kalan 134 mahalle ise sosyal ve ekonomik açıdan yeterli ve belediyelerin altyapı hizmetlerinden tam olarak faydalanan yönetmelikte belirlenen şehir tarımına uyan yerler niteliğinde olması nedeniyle ilçe belediyeleri tarafından kırsal mahalle statüsüne bırakılmıştır.
Şu kaygı var, konuşmamın ilk başında da söyledim, örneğin, Sarıgerme Mahallesi'ni örnek göstermek gerekirse 2021 yılında 674 nüfusa sahip mahallemizde toplam 5.500 yatak kapasiteli 8 beş yıldızlı otel ile 20'den fazla turizm işletmesi bulunmaktadır.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
SÜLEYMAN GİRGİN (Muğla) - Bitiriyorum Başkanım.
Verdiğim örnek mahalle, hepimizin bildiği gibi, Muğla ilinin gözde turizm mekânlarının bulunduğu yerleşke olup bunun gibi birçok örnek verilebilir. Takdir edersiniz ki sadece kanunla köy ve beldeden mahalleye dönüştüğü için köy sayılması, gerçekten köy niteliğinde olan yerleşimlerle aynı kefeye konularak bu yerleşkelerde indirim ve muafiyet uygulanması gerçek köylüye zül niteliğindedir. Özetle, bu kapsamda baştaki sorumu tekrar soruyorum ve mutlaka bu konuda düzenleme yapılmasını rica ediyorum: Kırsal mahalle ve kırsal değişik alan uygulamalarını tamamlamış olan büyükşehirler kapsam dışında kalacak şekilde yeniden bir düzenleme yapılması gerekmektedir.
Teşekkür ediyorum.